Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | DAĞILAN DÜNYALAR Adalet.az | DAĞILAN DÜNYALAR Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

DAĞILAN DÜNYALAR

20569    |   2012-04-21 07:49
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Görəsən, ev tikmək ilk dəfə kimin ağlına gəlib?! Özü məlum olmasa da, məqsədi məlumdu: Qorunmaq! Nədən, kimdən?! Elə ağlına gələn hər şeydən-sağından, solundan, arxadan, qabaqdan, istidən, soyuqdan, öz həmcinsindəng Və... bir də göylərdən. Qəribədi, bütün istəklərini, diləklərini göylərdən uman insanın ən böyük qorxusu da elə başının üstündən olub əzəldən. Fəlakətlərin çoxunu oradan gözləyib. Bir gün göylərdən daş yağacağı da ağlına gəlib. "Başımın üstündə bir damım olsun", deyib. Tək özünü deyil, ömrünü paylaşacaq qadını da (deyəsən, bunu da mən uydurdum), dünyaya gələcək balalarını da düşünüb... Yağışından, qarından, dolusundan, şimşəyindən qorxub göylərin. Yuxarıda ona göz qoyulduğuna, hər nəfəsinin, hər addımının hesabı getdiyinə inanıb. Nə zamansa cəzalanacağından ehtiyatlanıb. Əbədi bir qorxu gəzdirib canında. Bir gün olmamaq qorxusunu...
   
   ***
   
   Bəs, bu binanın neçə yaşı olar?! Altmış, yetmiş, yoxsa, səksən? Bir zaman yəqin ki, şəhərə gözəllik verirdi, ən müasir, ən yaraşıqlı sayılırdı. Bu gün şəhərin görkəmini pozur, köhnəlik ovqatı yaradır. Zaman öz sürətini, yeniləşməsini bununla gözə soxur: dünənki təzələr bu günün köhnələridi...
   
   SSRİ-nin dağılmasından iyirmi ildən artıq vaxt keçir. Heç nə birdən-birə yox olub getmir, canlının da, cansızın da yaddaşında uzun müddət özünü yaşada bilir. O imperiyanın ruhu da bu binanın divarlarında hopub qalmışdı. Sonralar orada nə qədər idarə, təşkilat yerləşsə də, elə hamı "raykomun binası" deyirdi bura. Bəziləri deyir, nahaq sökürlər, hələ çox da köhnəlməmişdi, bir az əl gəzdirərdilər, qurtarıb gedərdi. Yox! İçdən, çöldən nə qədər bəzəsəydilər də, adamların gözündə dəyişdirə bilməyəcəkdilər. Keçmişi unutmaqçün çox zaman şahidləri yox edirlər. İstər canlı, istərsə də, cansız şahidləri...
   
   Biz məktəbli olanda, lap elə yetmişinci illərin sonuna kimi rayon partiya komitəsi, komsomol komitəsi bu binada yerləşirdi. Doqquzuncu sinifdə oxuyanda bizi məktəbdən yığıb bura gətirdilər, komsomol sıralarına qəbul etdilər. O gün nə qədər sevindiyimizi indi təsvir edə bilmərəm. Sonra... Redaksiyada komsomol təşkilatı katibi işləyəndə hər ayın sonunda üzvlük haqlarını gətirirdim. Həmin adamların bəziləri artıq həyatda yoxdu. Qalanları da qocalıblar... Hə... o zaman mənə burada işləməyi də təklif eləmişdilər. Cavabım hazır idi: öz sənətimdən ayrılmaram. Amma arada tərəddüd elədim; bəlkə...Bir gün redaksiyanın qarşısında raykomun siyasi maarif kabinetinin müdiri işləyən xanımla rastlaşanda onunla məsləhətləşmək keçdi ağlımdan. Xanım vaxtilə bizim kənd məktəbində müəllimə işləmişdi. Yerli sayılırdıq. Məsələni bilən kimi qəti etiraz elədi: "Ailə qurmayınca, oğul-uşaq sahibi olmayınca heç bir vəzifə barədə düşünmə!"
   
   Və mənə bir əhvalat danışdı...
   
   - Komsomolda təzə işə girmişdim. Bir gün qoca, düşkün bir qarının güc-bəla ilə pilləkəni qalxmaq istədiyini görüb qoluna girdim. Dönüb üzümə baxdı. "Burada işləyirsən, qızım?" "Hə" deyən kimi sifətini kədər qarışıq təəssüf bürüdü. Məni görürsən, dedi, ömrümün düz qırx ilini partiya-sovet işinə həsr eləmişəm. Nə əməlli-başlı ev-eşik, nə də ailə-uşaq barədə fikirləşmişəm. İndi yaşadığım daxma üstümə uçur, əlli yerdən damır. Neçə dəfə gəlib-getmişəm. Elə bil məni tanımırlar. Bax mənə, özünçün dərs götür... Amma mən dərs götürə bilmədim. Görünür, qismət deyilən şey də var...
   
   Həmin söhbətdən sonra o təklifi bir də xatırlamadım...
   
   ***
   
   Pəncərədən sökülən binaya baxıram. Bu dağıdılan adi bina deyil, orta insan ömrü qədər yaşayan imperiyanın simvoludu. Pilləkənləri yadımda qalıb. Adama elə gəlirdi ki, bu bina heç vaxt qızmır, sürüşkən pillələri kimi yayın istisində də bumbuz olur.
   
   
   
   Bəşərin vicdanı, eşqi, ürəyi,
   
   Zehni, düşüncəsi, fikri, diləyi,
   
   Bütün yer üzünün xoş gələcəyi,
   
   Hər zövqü, səfası partiyamızdır!
   
   
   
   Bu şeiri də sevirdim, Qara Qarayevin kantatasını da, bəşəriyyətin xoş gələcəyinin Sovet vətənimdən asılı olduğuna da inanırdım. Ancaq...arada qulağıma auditoriyadan bir səs də gəlirdi: "Uşaqlar, mən sizə kağız üzərindəki sosializmdən danışıram..."
   
   Hər halda kağız üzərində qalmayan işləri də vardı sosializmin...
   
   Bu sökülən bina nə üçünsə ən çox orada işləmiş qadınları xatırladır mənə...Burada ömrünü-gününü çürüdənləri... Əksəriyyəti ailə qura bilmədi. Yuxarıda yerləri olmadı, aşağıda da özləri oturmadılar. Əslində, elə bir ciddi fərq də yoxdu. Ailəsi, oğul-uşağı olanların başına tac qoymurlar. Fikir vermişəm, qocalıb əldən düşəndə çoxuna ən adi hörməti də göstərmirlər. Öləndə də qəbirlərinin üstündə çıraq yandırmayacaqlar... Tənhalar cəmiyyət və fərdlər tərəfindən unudulmaqlarından gileylidirlər. Bəlkə bu həyatın yazılmamış qanunudu elə. Unudulmaq hamımızın nəsibidi. Ərlinin də, ərsizin də, sonlunun da, sonsuzun da...Tez-tez xatırladığım bir dialoq var:
   
   -Unudulan qadın budu?
   
   -Unudulmayan qadın budu!...
   
   O boyda sərkərdə necə də yalan deyir. Lap elə özü boyda yalan. Elə unutmuşdun ki,...Bir kövrək qəlbdə qurulan yuvanın nə gücü ola bilər şöhrət, səlahiyyət olan yerdə?!...
   
   ***
   
   Onlar heç olmasa, yetmiş yaşdan sonra da işləyə bildilər. İndikiləri qırx yaşından buynuzlayırlar. Şou-biznes "zövqü" digər sahələri də ələ alıb. O gün bir bəstəkarımız "Eurovision" gündəliyində (İTV) deyir ki, səhnə gözəllik və gənclik sevir. Razı deyiləm! Sənət təkcə gözlərimizçün deyil, həm də qəlbimiz, ruhumuz üçündü. Məndən ötrü Alim Qasımovun neçə yaşında olmasının qətiyyən əhəmiyyəti yoxdu.
   
   Paqanini haqqında eşitməyən az adam tapılar. Deyilənə görə, böyük skripkaçı çox çirkin imiş. Ancaq çalanda ən gözəl xanımlar belə ona valeh olurmuşlar...
   
   Bir də ki,... başqa işlərimiz kimi, bu yaş və görkəm məsələsi də hamı üçün deyil...
   
   ***
   
   Bina kor gözləriynən (pəncərələrini söküblər) gəlib-gedənə baxır. Tamam yox olandan sonra buraların havası da saflaşacaq. Otaqlarında, iclas salonunda nahaqdan, səbəbsiz, çox zaman düz işinə, təmizliyinə görə danlananların ruhu dolaşır hələ. Bu binanın sökülməsinə qətiyyən təəssüflənmirəm. Bir karton qutu qədər heyfsiləndirmir məni...
   
   Pəncərəmin ağzında nə çox adam var?! Əksəri də qadındı. Yaşlıları bizim qadınlar kimi geyiniblər. Hələ qara-qura İran yaylığı örtənləri də var. Azərbaycanca danışırlar. Cavanların saçının, qaş-gözünün rəngi bizimdi, ancaq cizgiləri onların. Bunlar da rusca danışırlar. Yaşlılar gəlinlərimizdi, cavanlar da övladlarımız. Yaxşı ki, Tanrı hər millətin üz cizgilərini fərqli yaradıb. Yağla su kimi bir-birlərinə qarışmırlar. Siyasət bu işlərə burnunu soxa bilmir...
   
   Aman Allah, bu qadın mən onu tanıyandan bəri hələ də saçlarının nə rəngini, nə də düzümünü dəyişməyib. Yuliya Timoşenkonu xatırladır. Amma bununku hörük deyil. Heç özü də Yuliya kimi zərif görünmür, onun kobud variantıdı. Qocalıb. Yanındakı da, deyəsən, kişisidi. Özündən xeyli cavan görünür...
   
   İndi başa düşdüm. Bu gün Pasxa bayramı imiş... Təbiətdəki dəyişikliyi hər millət öz bildiyi kimi qarşılayır. Elə cəmiyyətdəkini də...
   
   Heç biri sökülən binaya gözünün ucuynan da baxmır...
   
   ***
   
   Onu bizimkilər tikmişdilər. Alınlarının təri quma, sementə qarışa-qarışa, balta, çəkic əllərini əzə-əzə... Bəlkə də indicə sökdüyü taxtanı pəncərədən aşağı tullayan oğlanın atası, ya babası da işləyib burda...
   
   Yaxşı ki, hamı hissə qapılmağı bacarmır...
   
   ***
   
   Nə qarışıq həftə oldu bu?!...Hər şey dağıntını, söküntünü, itkini xatırladır. Hələ "Titanik"in sularda qərq olmasının da yüz illiyidi...Deyirlər, onun faciəsinə fironların qarğışı səbəb olub. Deyəsən, axı, bu dünyada heç nə səbəbsiz baş vermir. İmperiyalar çökür, yadigarları dağıdılır, bir insan ömrü isə hər şeyi izləməyə kifayət eləmir. Bizlərə unutmaq və xatırlamaq qalır...
   
   P.S. Bu gün binanı tamam söküb qurtardılar. Küçə xeyli açıqlandı. İndi idarəmiz daha möhtəşəm görünür.
   
   Məni qınamayın, elə bil qəlbimdə də nəsə bir dəfəlik uçulub dağıldı...


YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-09-21
2019-09-20


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Qarabağ", yoxsa "Sevilya"?

"Qarabağ" (42.86%)
"Sevilya" (57.14%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vaxtilə ölkənin baş antisemiti Mixail Andreyeviç Suslov danışdığı bu anektoda hələ də gülürük.

Sovetin vaxtı.

Bulvara bir çəllək kvas gətirirlər. Satıcı onu qoşqudan açıb satmağa hazırlaşır.

Bir nəfər yaxınlaşır:

-Çəlləyin hamısının qiyməti nə edir?

-Özün hesabla: iki yüz litr, hər bardağı da 30 qəpikdən. Yüz iyirmi manat.

-Al, bu da sənin pulun, get gəz, kef elə. Axşam gəlib boş çəlləyi götürərsən.

-Yaxşı!

Satıcı çıxıb gedir. Kişi plakat açır: "Kvas pulsuzdur”.

Camaat əvvəlcə təəccüblənir. Sonra yavaş-yavaş yaxınlaşır. Sonra növbə, sonra uzun növbə, daha sonra əsl izdiham. Söyüş, hay-həşir. Kimi növbəsiz soxulur, kiminə çatmır. Dava, mərəkə, bıçaqlaşma.

Milis gəlib, izdihamı dağıdır. Təhrikçilərisə qoduqluğa.

Kişini də aparırlar.

Sıxma-boğmaya salırlar.

-Dava salmaqda məqsədin nə idi?

-Qətiyyən belə bir məqsədim yox idi!

-Qeyri-qanuni ticarətlə məşğulsan?

-Camaata havayı kvas paylayırsan. Şahidlər var.

-Deməli oğurlamısan!

-Öz pulumla almışam. İxtiyarım çatır.

-Bəlkə dəlisən?

-Normal adamam. Arayışım var.

-Yaxşı, başa düşdük, biz səni buraxırıq. Ancaq, de görüm, niyə bunu edirdin? Niyə öz pulunu göyə sovurursan? Niyyətin nədir?

- Yaxşı, qoy deyim. Mən artıq yaşlı adamam. Dəqiq bilirəm ki, kommunizmə kimi yaşaya bilməyəcəm. Ancaq çox istəyirdim ki, kommunizmin necə olacağını öz gözlərimlə görüm...

Kommunizmdə...





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK