Adalet.az | AĞACLAR QURUYUR Adalet.az | AĞACLAR QURUYUR Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

AĞACLAR QURUYUR

46446    |   2015-07-04 08:08
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

İsti havalarda bir çox çətinliklər yaranır. Həmin çətinliklərdən biri də dünyamızın "ağ ciyəri" adlanan ağacların susuzluqdan qurumasıdı. Siz indi təsəvvür edin, isti yay aylarında göydən yerə bir damcı yağış yağmırsa, onda ağaclar nə günə düşər, yaşıllıqlar, otlar, çəmənlər sapsarı olar...
Aldığımız məlamata görə, iyulun 10-dan avqustun 20-nə qədər ölkəmizdə quraqlıq gözlənilir. Ötən il də yağış yağmadı, çox quraqlıq keçdi. 30-40 ilin ağacları susuzluqdan tab gətirmədi və yavaş-yavaş ağaclar qurudu. Hər ağac quruyanda sanki bir insan məhv olur. Təəssüf ki, bunu çoxları başa düşmək istəmirlər.
Gəlin onunla razılaşaq ki, hər il ölkəmizdə yüz minlərlə yeni ağaclar əkilir və bu ağacəkmə kampaniyası mütəmadi olaraq davam edir. Bunlar çox yaxşıdır. Amma məsələnin görülməyən tərəfi və eləcə də görünən tərəfi ondan ibarətdir ki, yeni əkilən ağaclara yetərincə qulluq edilmir və nəticədə yeni əkilən ağaclar da isti havalarda susuzluğa tab gətirməyərək quruyur.
İnanmırsınız çox uzağa yox, gedin Bakıda əkilmiş yeni ağaclara baxın. Bakı-Qazax yolunun solunda və sağında yeni əkilən ağacların xeylisi quruyub. Bəlkə də buna səbəb güclü küləklərdi. Çünki o körpə ağaclara elə qulluq göstərmək lazımdır ki, onlar küləyə tab gətirsin. Düzdür, bəzi ağacların yanına ona söykək üçün taxta da basdırılır. Bu taxta iplə həmin ağaca bağlananda külək o ağacı aşıra bilmir. Üstəlik də yeni əkilən ağaclara hər gün su verilirsə, qulluq göstərilirsə, onun inkişaf edəcəyinə şübhə ola bilməz.
Bəla ondan ibarətdir ki, təzə əkilən ağaclara mütəmadi qulluq göstərilməsin. Bax onda həmin ağacların "dodaqları" dörd yerdən susuzluqdan partlayacaq və bir-iki gündən sonra saralıb quruyacaq. Ancaq Bakı-Qazax yolunun Hacıqabul və Nəvai istiqamətlərində beş-altı il bundan qabaq yolun sağında və solunda əkilmiş ağaclara yüksək xidmət göstərdiyinə görə, indi həmin yerlər meşəliyə çevrilib. Belə ki, o ağaclar əkiləndən sonra yaxşı da qulluq edildi. Və səhv eləmiriksə, bugünün özündə də yaşıllıqlar zolağına yetirəncə su verilir və eləcə də digər becərmə işləri aparılır.
İstidən nəinki körpə ağaclar, bayaq dediyimiz kimi, hətta 30-40 ilin ağacları belə su içməyəndə quruyur. Biz bunu Bakının Xəzər rayonundakı "Abşeron" və "Günəşli" sanatoriyalarında görmüşük. İsti yay günlərində 30-40 ilin ağacları olan o yaşıllıqlara su verilmədi, baxılmadı və bir müddətdən sonra o ağaclar zaman-zaman qurumağa başladı. Əvvəllər sanatoriyanın həyətinə daxil olanda yaşıllıqlara baxanda adamın ürəyi dağa dönürdü. Sanki bura qalın bir meşəliyi xatırladırdı. Üstəlik də mütəxəssislərin dediklərinə görə, həmin yaşıllıqlar oksigen istehsal etdiyindən xəstələr həmin havanı ciyərlərinə çəkərkən özlərini daha yaxşı hiss edirdilər. İndi ağacların bir çoxu bayaq dediyimiz kimi, baxımsızlıqdan quruyub.
Yazımızın əvvəlində qeyd elədiyimiz kimi, iyul və avqust ayları bu il çox isti keçəcək. Ona görə də quraqlıq baş verərsə, yaşıl ağacların necə olacağı çox böyük narahatlıq hissi yaradır. Axı biz bunun acı nəticəsini ötən il gördük. Hətta ən qalın meşələrdə belə ağacların bir çoxu qurudu. Bəs indi nə etmək lazımdır ki, ötən ilki hadisə və quraqlıq təkrarlanmasın? Bunun üçün ən azından insanlar əli çatdığı yerlərdə ağaclara su verməlidilər. Düzdü, bu bir qədər çətindi. Ancaq hər şeyi də Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin üstünə atmaq olmaz.
Bir də görürsən ki, onlarla adam böyük bir ağacın kölgəsinin altında illərlə istirahət edir, istidən qorunur. Amma yağış yağmayanda, o ağaca su lazım olanda heç kim zəhmət çəkib həyət-bacasından bir vedrə su gətirib o ağacın dibinə tökmür. Hansı ki, o ağacdan nə qədər insan kölgələnir.
Yaşadığım Yeni Günəşli yaşayış sahəsində yaxın dostlarımız Arif, onun qardaşı və iş yoldaşları iki ağac əkiblər. O ağacların yanında beş-altı il bundan əvvəl bir söyüd ağacı əkilib. Onun da budaqları artıq quruyub. Amma uzun müddət o quruyan ağacın kölgəsində çoxları istidən daldalanıb. İndi əkilən çinar və söyüd ağacını isə hər gün o iki qardaş evdən su gətirərək sulayır. Bir başqa mərdiməzar isə yarpaqlanmış çinar ağacının yarpaqlarını qırır və budaqlarını sındırır. Qardaşlar deyir ki, hansı ki, həmin adam da burda o biri söyüd ağacının kölgəsində istidən sərinləyir. Nədənsə bax bu cür adamlar ağaca qulluq etmələri bir yana, əkilənin də ya budağını, ya da yarpağını qoparır. Birdən elə bilərsiniz ki, o budağı qoparan uşaqdı, nədi. Yox, o saqqalı uşaqdı. Yaşı da 60-a yaxınlaşıb.
İstilər get-gedə daha da yüksəlir. Ağacları isə susuzluq sınağa çəkir. Əgər hər kəs heç olmasa isti günlərdə bir-iki dəfə o ağacları sulasa, təbii ki, quraqlığın qarşısı alınar və ağac da qurumaz. Bu bizim hər birimizin işi olmalıdı. Söhbət ondan getmir ki, həyətimizdəki ağaca su verək. Onsuz da bunu hamımız eləyirik. Söhbət ondan gedir ki, yolun kənarında və başqa yerlərdə əkilmiş ağacları quraqlıqdan qoruyaq. Əgər kimsə o ağaclara bir vedrə su verirsə, çox savab iş görür. Gəlin istidən "dodaqları" çartlayan ağacları qurumağa qoymayaq...g



YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-08-15
2018-08-14


VİDEO