ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ŞƏRİKLİ ÇÖRƏK

21152    |   2010-05-28 04:42
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Bir tikə çörəyin qədrini bilməyən, heç vaxt tonlarla bərəkəti və ruzunu qiymətləndirə bilməz. Bir də görürsən ki, uzun müddət bir-biri ilə dostulq və yoldaşlıq eləyən, tonlarla çörək kəsən adamlar bir dəqiqənin içərisində hər şeyi tapdaladı və olan xətir-hörməti yaddan çıxardı. Ancaq bu ötəri, bir az da başqa bir formada demiş olsaq, hisslər kiminsə yadından uzun müddət çıxmır. Deyir ki, filankəslə duz-çörək kəsdim, yoldaşlıq elədim, amma heç nəyi mülahizə eləmədi. Bir dəqiqənin içərisində olan-qalan xətir-hörməti tapdaladı.
   
   Atalar yaxşı deyib: "Şərikli iş görəndə əvvəlcə şərtini kəs ki, sonra xırmanda yabalaşmayasan". Bax bu sözün özü çox böyük məna kəsb edir. Bir də görürsən ki, hər hansı adam şərikli iş görür, ticarət obyekti açır, torpaq əkir, məhsul becərir, müəyyən məqam gələndə dava-dalaş düşür. Yəni qazanılan pulun müqabilində onu bölüşə bilməyən şəriklər arasında dava-dalaş səngimir. Hətta bu dava-dalaş zamanı bir-birini qanına qəltan eləyən, bir-birinə bıçaq çəkən və ya bir-birini yıxıb sürüyən adamlar da olub. Əsəblərini cilovlaya bilməyən bu insanlar şərti əvvəlcədən kəsmədiklərinə görə, xırmanda yabalaşmağa başlayırlar. Onda da qan su yerinə axır.
   
   Ümumiyyətlə, şərikli iş görmək o qədər də asan deyil. Ən azından ona görə ki, şəriklik ilə qazanılan çörək tən yarıdan iki yerə bölünməlidir. Onu iki yerə bölməyi bacaran insanlar dostluq da eləyirlər, çörək də qazanırlar və bir-biri ilə sonradan alnıaçıq da görüşə bilirlər. Daha doğrusu, bu cür insanlar bərkə-boşa düşdüklərinə görə və bir-birlərini yaxşı tanıdıqları üçün haramlığa yol vermirlər.
   
   
   
   ***
   
   Hər şeyin şərikini görmüşdüm, ancaq dilənçinin bir-biri ilə şərik olmasını görməmişdim. Axır ki, bunu da gördüm. Bu yaxınlarda "Pürrəngi"də çay içəndə şair dostum Xaqani Ayxandan geyimli-kecimli qəşəng qızın nə işlə məşğul olduğunu soruşdum. Dedim ki, bu qız dilənçidir, yoxsa alverlə məşğul olur?! Çünki o qızın üst-başında 5-6 yüz manatlıq qızıl-zinyət əşyası və bahalı geyimlər olur. Heç kim ağlına gətirməz ki, həmin qız nəsə dilənçilik eləyə bilər. Heç bizim də ağlımıza gəlmirdi. Sadəcə olaraq, həmin qızı tez-tez çayxanada gördüyümə görə, onun barəsində nəsə soruşmalı oluram. Çünki çayxanaya biz də az-az qızlar və ya qadınlar gəlir. Xaqani Ayxan bildirdi ki, həmin qız dilənçi deyil, dilənçiyə şərikdi. İki ayağı olmayan bir kişini arabada hər gün gətirib qoyur ya parkın ortasında, ya da avtomobil yolunun kənarında. Yoldan keçənlər də həmin əlil insana ürəyi yandığı üçün çoxlu pul verir. Axşam düşəndə həmin qız gedib əlil arabasında kişini evinə aparır. Qazanılan pulları isə yarı bölürlər. Kişi əziyyət çəkir, günün, yağışın altında əl açmaqla pul qazanır, bir cavan qız da ona şərik çıxır. Bəlkə də o kişinin gündəlik qazancı 40-50 manata çatır. Təbii ki, qazanılan pullar iki yerə bölünəndə həmin qıza xeyli pul düşür. Hər hansı adam bir yerdə işləyəndə ayda 200-300 manat məvacib ala bilmir, amma bu qız hər ay hesablamaya görə, 700 manata yaxın pul qazanır. Söhbət kimin pul qazanıb-qazanmamasından getmir. Söhbət ondan gedir ki, nə qədər fərasətli olmalısan ki, iki ayağı olmayan, əlil bir insanın qazancının yarısını əlindən ala biləsən. Görünür, Allah Təala hərəyə bir cür taley qismət elədiyi kimi, həmin qıza da belə bir ömür yolu bəxş eləyib. Amma bu ömür yolundan çox, hardasa xəstə bir təxəyyülün məhsulu və eyni zamanda şikəst insanın çörəyinə şərik çıxmaq deməkdir. Bu cür şərikli çörəyi yemək olmaz. Bəlkə də günlərin birində o qəşəng qızın vicdanı oyanacaq və onu bu yoldan qaytaracaq. Ancaq hələ ki, hər gün həmin qəşəng qız iki ayağı olmayan əlil insanın dilənib qazandığı çörəyə şərik çıxır.
   
   
   
   ***
   
   Kür və Araz çaylarında suyun çoxalması məmləkətimizin bir çox rayonlarında acınacaqlı vəziyyət yaradıb. Bu təbii fəlakətin qarşısını almaq üçün dövlət səviyyəsində tədbirlər görülüb. Yaradılmış Dövlət Komissiyası Şirvan, Hacıqabul, Zərdab, Ağcabədi, Salyan, Sabirabad, İmişli, Saatlı bölgələrində əhaliyə dəymiş ziyanı hesablayır. Sel nəticəsində 3 mindən çox ev dağılıb, 20 min insan evsiz-eşiksiz qalıb. Şükürlər olsun ki, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin və eləcə də digər nazirliklərin köməkliyi nəticəsində insan təlafatının qarşısı alınıb. Yəni Allah uzaq eləsin, sel ola bilərdi ki, kəndləri, təsərrüfatları və mal-qaranı yuyub apardığı kimi, insanları da aparsın. Dövlətin gördüyü tədbirlər bu cür faciələrin qarşısını alıb. Xeyli vaxtdır ki, nə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin, nə də digər nazirliklərin rəhbərləri dinclik bilmirlər. Onlar əvvəlcə Şirvanda yaradılmış qərargahda, sonra isə İmişlidə fəaliyyətə başlayan qərargahda bu təhlükənin qarşısını almaq üçün böyük işlər həyata keçirirlər. Bəndvurma işləri istər Araz çayı, istərsə də Kür çayının yaşayış məntəqələrinə yaxın sahələrində hər gün davam edir. Arazın yeni qolunun çəkilməsi və Sarı su gölünün Araza axıdılması bir balaca Kürdə suyun düşməsinə səbəb olub.
   
   Bu cür tədbirlər Salyanda da davamlı olaraq, həyata keçirilir. Salyana sel gəldiyini eşidən istedadlı şair Əlisəmid Kür özünü doğma elinə çatdırır. Salyanda bəndi üstündə bir neçə dövlət nümayəndələri ilə söhbət eləyən şairi görən yerli sakinlər ona yaxınlaşır. Sakinlərdən biri deyir ki, Əlisəmid Kür müəllim, bu Selin qarşısını almaqda bizə kömək edin. Əlisəmid Kür də vaxtı ilə Şamaxıda olan şair Tofiq Bayramın bir hadisəsini danışır. Onda da camaat şairdən Şamaxıdakı gölün qurudulmasını istəyirlər. Əlisəmid Kürdə ona ümidlə baxan insanlara ümid verib deyir ki, dövlət rəhbərliyi və eləcə də Salyan rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əlağa Hüseynov sizin təhlükəsizliyiniz ilə bağlı bütün tədbirləri yüksək səviyyədə yerinə yetirirlər. Mənim özüm də şəhərdə duruş tapa bilməyib sizin yanınıza gəlmişəm. Fikirləşirəm ki, bu çətin gündə bütün salyanlılar - siyasətçisindən tutmuş, şairinə, yazıçısına qədər hamısı sizin yanınızda olmalı və insanlara ürək-dirək verməlidir. Camaat Bakıdan gələn hər bir nümayəndəyə böyük ümidlə baxır. Elə bilir ki, biz nəsə eləyə bilərik. Onsuz da Salyanda icra başçısı Əlağa Hüseynov nə lazımsa bütün tədbirləri dövlət komissiyası ilə bir yerdə yüksək səviyyədə yerinə yetirirlər. Sadəcə olaraq, camaat bir qədər şayiələrə, gəzən söz-söhbətlərə baş qoşmamalı, bəndvurma işlərində yaxından iştirak eləməlidirlər. Hərə bir kisə torpaq gətirib Kürün daşan hissəsinə qoysa, bu böyük bir iş olar. Ona görə də atalar yaxşı deyib ki, "el gücü sel gücü". Əlisəmid Kür onu da deyib ki, Salyanı seldən Əliağa Hüseynovun və eləcə də dövlət nümayəndələrinin operativ tədbirləri xilas edib. Yoxsa o tədbirlər vaxtında görülməsə idi bizim də kəndlərin çox hissəsi su altında qala bilərdi. Nə yaxşı ki, qüvvələr səfərbər olundu, insanlar ayağa qalxdı və bütün salyanlılar Əlağa Hüseynovun arxasında durdu. Təbii ki, camaatı seldən xilas edən, təhlükədən qutaran insanların da arxasında seldən güclü olan el-oba durur.
   
   
   
   ***
   
   Kənan Hacını mən istedadlı yazıçı-publisist kimi tanıyıram. İstedadı ilə yanaşı, o çox abırlı, tərbiyəli və ismətli ziyalıdır. Tək-tük şair, yazıçı ola bilər ki, bu cür əxlaq və tərbiyə sahibi olsun. Onunla bu yaxınlarda bir yerdə görüşdük. Bir az qayğılı idi, bir az da dilxor. Hiss olunurdu ki, işləri nəsə yaxşı getmir. Ona görə yaxşı getmir ki, bu cür istedadlı gənclər kölgədə qalır və onların istedadından istifadə olunmur. Hansı ki, Kənan Hacı ədəbi proesesdə öz sözünü deyə bilən və özünəməxsus iz qoyan söz adamıdır. Amma onun təqaüd alanlar arasında adını görmədik. Bəlkə də kimsə buna görə, ruhdan düşüb, giley-güzar eləyərdi. Amma Kənan Hacı yenə nikbin idi və heç kimdən umu-küsü eləmirdi. Deyirdi ki, 35 yaşımda təqaüd ala bilmədim, Allah qoysa 50 yaşımda alaram. Təki cansağlığı olsun, təki Allah Təala bizə istədiyimizi qismət eləsin. Sonra da Kənan Hacı 22 kitabı çıxıb, ancaq bir misrası yadda qalmayan yazarlardan danışdı. Daha doğrusu, bu fikri ortalığa mən atdım. O da dərdli-dərdli danışdı ki, böyük Nizaminin, Füzulinin, Nəsiminin cəmi 1-2 kitabı olub və o kitabın içində həmin dahi insanların yaratdığı bütün əsərlər toplanıb. Amma indi şair var ki, 22 kitabı çıxıb, bir oxucu belə onu tanımır. Oxucu tanımadığı bir yana, mənim kimi yazı-pozu adamı bu 22 kitabın içində babat bir poetik misra tapa bilmirəm.
   
   Bax beləcə zəmanə dəyişir, istedadlılar qalır bir kənarda, istedadsızlar gündə bir kitab çap elətdirir, onu qapı-qapı paylayır və sonra da pul qazanır. Amma Kənan Hacı kimi istedadlı yazar kitabını buraxdırana qədər o dünyanı görüb gəlir. Çünki indiki dövrdə sponsor olmadan, kimsə sənə kömək eləmədən kitab çap elətdirmək çox çətindir. Gərək kitab da kitab olsun də. Məsələn oxucular Ramiz Rövşənin, Vaqif Bayatlı Ödərin, Vaqif Bəhmənlinin, Seyran Səxavətin, Əlisəmid Kürün kitablarını hələ də axtarırlar. Ramiz Rövşənin yeni çıxmış şeirlər kitabını şairin xəbəri olmadan hansısa nəşriyyat çap elətdirib, birini 10 manatdan satdırır. Oxucular da onu böyük həvəslə alırlar. Xaqani Ayxan Ramiz Rövşənlə telefonla danışanda dedi ki, sənin kitabını 10 manata satıram. Ramiz Rövşən də bildirdi ki, mənim o kitabdan xəbərim yoxdur. Mənim kitablarımı xəbərim olmadan çap edən nəşriyyatlar "piratçılıq" edirlər.
   
   İstedadlı yazar Kənan Hacı heç də ümidsiz deyil. Deyir ki, əsərlərimi müsabiqəyə təqdim eləmişəm. Böyük ümidim var ki, bu müsabiqədə qalib olacam. Amma ən böyük müsabiqə odur ki, sənin kitabını və yazdığın əsəri kimsə oxuyur. Əgər yazdığını kimsə oxumursa, Nobel mükafatı alsan da, onun heç bir mənası yoxdur.


YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-06-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Sizcə bu komandalardan hansı çempion olacaq?

Braziliya (22.23%)
Argentina (11.11%)
İspaniya (22.22%)
Almanıya (44.44%)
Fransa (0%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Zakir Fəxri səhər-səhər nəşriyyata gəlir. Hidayət müəllim:
- Ə, Zakir, deyəsən yenə axşamdan babat vurmusan, ayaqqabılarının birini qara, birini də ağ geyinmisən. Tez get evə ayaqqabılarını dəyiş.
Zakir Fəxri:
- Qağa, vallah, evdən çıxanda qonşum da dedi. Tez qayıtdım evə dəyişəm, gördüm ayə, evdəkilərin də biri qara, biri ağdı.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK