ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Əbülfət MƏDƏTOĞLU: NAĞILA BƏNZƏYƏN ÖMÜR

Bu nağılda göydən alma yox, eləcə yaşananlar düşübdü...

10573    |   2018-04-18 17:48
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Bəli, çoxdan idi ki, keçmişimə, uşaqlığıma, orta məktəb illərimə, tələbə, əsgərlik həyatıma səfər etməmişdim... Çoxdan idi ki, dünənimlə, yaşadıqlarımla, xatirələrimlə üz-üzə dayanmamışdım. Amma sən demə, mən təkrar bütün bunları bir də yaşamağa məhkum imişəm. Özü də az qala nöqtə-vergülünə qədər... Və çoxdan idi ki, özümü bu qədər dözümlü, özümü bu qədər sınanılmış olduğumu hiss etməmişdim.

Bəli, iki gün öncə, lap dəqiq desəm, aprel ayının 16-da işdən sonra nə vaxtdan bəri idi ki, yazı masamın üstündə dayanan bir az kədərli aura yaradan kitab diqqətimi çəkdi. Ona görə kədərli deyirəm ki, onun üz qabağındakı kölgə və bir də göy üzünün ağlı-qaralı buludları məndə bu əsərə qarşı qəribə bir duyğu yaratmışdı. Hər dəfə onu əlimə götürəndə sanki qəmli, ağrılı-acılı notlarla qarşılaşacağımdan ehtiyatlanıb təkrar götürdüyüm yerə də qoymuşdum. Amma bu dəfə kitab mənə güc gəldi. Götürdüm və başladım oxumağa. Ön sözdəki bir cümlə məni daha da həvəsləndirdi. Əslində həmin cümlə kitabın müəllifinin özünün oxuculara ilk sözü idi. Və müəllif vurğulamışdı ki, "Tərəddüddəyəm... hardan başlayım, necə yazım..."

Bax, hardan başlamaq və necə yazmaq bir qığılcım oldu mənim üçün. Maraq qığılcımı... cəlb etmək qığılcımı... Alışdım o qığılcıma. Başladım səhifə-səhifə yanmağa... Məni dürüst anlayın, düzgün qəbul edin. Şəhər uşaqlarından, şəhər adamlarından fərqli olaraq kənd uşağının, kənd adamının həyatı daha maraqlı, daha sərbəst olur. Çünki təbiətdə, çöldə-bayırda böyüyür. Çünki canlı təbiətin təmasını əlində, üzündə, gözündə, nəfəsində hiss edir... Çünki zəhmətlə ilk təmas, ağacdan yıxılmaq, çayda suya batmaq, arxı hoppananda büdrəmək və sairə həyat "dərs"lərini kənd uşaqları əl boyda olanda artıq öyrənirlər və bu da onların həyatını cilalayır, nağıllaşdırır. Sonda o nağıllar bir kitaba, bir xatirə-romana çevrilir.

Mən "Ömür bir nağıldı" kitabını bir gecəyə oxudum. Özü də xatirə-roman olduğuna görə, mənim xatirələrimi təzələdiyinə görə, birnəfəsə oxudum. Burda bir məqamı da xususi vurğulamalıyam. Mən bu xatirə-romanı oxuduqca atam da gəlib dururdu gözümün qarşısında. Hələ ölümünün 40 günü tamam olmayan atam bu xatirə-romanla birlikdə öz uşaqlığını sanki mənə danışırdı. Və mənə elə gəlirdi ki, oxuduğum kitabın müəllifi, öz həyatını romanlaşdıran, kitablaşdıran Fərəc Fərəcov elə mənim atamla eyni kənddə, eyni məhəllədə doğulub. Ona görə də onların ayrı-ayrılıqda söylədikləri, daha doğrusu, atamdan eşitdiklərim Fərəc müəllimin yazdıqlarıyla üst-üstə düşərək bir nağıla çevrilir. Elə bir nağıla ki, onu dinlədikcə həyatın nə qədər çətin, nə qədər ağır, amma nə qədər də şirin olduğuna bir daha inanırsan...

Bəli, mən Fərəc müəllimin kitabını oxuduqca şəxsən tanıdığım bir insanı yenidən kəşf etməyə, yenidən tanımağa başlayıram. Hətta bəzi məqamlarda bu kitabdakı qəhrəmanın Fərəc müəllim olduğuna inanmaq istəmirəm, inanmağım gəlmir. Lakin xatirə-romandakı detallar məni inanmağa məcbur edir. Bu detallar Fərəc müəllimin həyatından bildiklərimdi, eşitdiklərimdi. Onun rəssamlığını görmüşəm... Çəkdiyi şəkillərin qarşısında dayanıb o şəkillərlə danışmışam... Onun şeirlərini oxumuşam... Onun Naxçıvanda nəşr edilən məqalələrilə internet vasitəsilə tanış olmuşam. Və ortaq dostlarımızın söylədiklərindən, həmçinin iştirakçısı olduğum bir doğum günü tədbirindən kitabda yazılanların gerçəkliyinə heç bir şübhəm qalmayıb. Bir məqamdan başqa. Bu insandakı dözümə heyrət, bu insandakı iradəyə təəccüb və nəhayət, bu insandakı mübarizliyə həsəd məni çaşdırıbdı. Doğrudu, dediyim hər üç məqamın arxasında bir inanc dayanır. Yəni xatirə-romanda Fərəc müəllim özü yazır ki, mən o inancı dəfələrlə möcüzə kimi həyatımda yaşamışam.

Kəndimizi, məhəlləmizi sel aparanda xilas olmağını da, dəfələrlə düşdüyü avtomobil qəzalarından qurtulmağını da, hətta tifil bir uşaq ikən hamının əlini üzüb sonunu gözlədiyi anda qonşu kənddə yaşayan nurani bir kişinin onun uzun illər yaşayacağını və xəstəlikdən xilas olacağını söyləməsi də bax, o dediyim dözümün, mübarizliyin, iradənin söykəndiyi nöqtədi. Bunu mən belə qəbul edirəm.

Digər tərəfdən iki yaşında olarkən ata nəfəsinin sadəcə qoxusunu hiss etmiş və 25 yaşında da atasından əbədi ayrılan bir oğulun, həm də evin tək övladının kənddə, bir ananın qanadı altında böyüməsinin nə demək olduğunu yəqin ki, anlayırsınız. Şəxsən mən xatirə-romanda həmin səhnəni oxuduqca atamı təkrar xatırladım. Atamın yaşadıqlarını təkrar canıma, qanıma hopdurdum.

Kənd uşaqlarının maraq dünyasında müxtəlif əyləncələrin, xüsusilə futbolun özəl yeri var. Fərəc müəllim futbola sevgisini də, Naxçıvanın "Araz" komandasına olan məhəbbətini də... kəndədə ilk qutusunun onların evində möcüzəli əşya kimi qorunmasını da... bütün qohum-əqrabanın evin tək oğluna sevgisini də... hətta onun üçün dünyada ən doğma olan bibisinə elçi gələndə onun başqa evə köçəcəyini anlayıb hay-haray salmasını da... bibisinin nişanlısından zəhləsinin getməsini də... bütün bu səhnələr...

Və nəhayət, nağıl danışan nənə... qonşu nənənlər, xalalar, bibilər... məhlənin ağsaqqalları... tay-tuşlar... Həsən müəllim və bir də rayon qəzetində çap olunan ilk yazı...

Daha sonra rayon qəzeti müxbirinin sərgüzəştləri... sonra ilk kitab... onun təqdimatı... Bax, burda mən yenə öz uşaqlığıma qayıdıram. Mənim də atam danışırdı ki, ermənilər heç kimin yaşına baxmadan kişili-qadınlı hamını güllə-boran edirdilər, xəncərdən keçmirdilər. Mənim atam söyləyirdi ki, nənəmin kürəyinə qaynayan samovarı bağlamışdılar. Onun söylədiklərinə hələ o vaxtlar xatirələrini nağıl formasında danışan nənəm də qoşulardı. O da deyərdi ki, ermənilər qız-gəlini, xüsusilə hamilə olanları süngüləməkdən ləzzət alırdılar. Elə bil ki, iki adamı birdən öldürmək onları havalandırırdı.

Bax, mən Fərəc müəllimin kitabında haqqında oxuduğum "Yayıcı qətliam"ın mənə dünyasını dəyişənlərimin söylədiklərini xatırlatdı.

Bəli, mən Fərəc Fərəcovun bir jurnalist, bir yazıçı, bir vətəndaş və nəhayət, bir Azərbaycan ziyalısı kimi kağıza köçürdüyü xatirələrini oxuduqca bu əsərin bədii çalarları real çalarlarla üst-üstə düşüb yaşanmışların əks-sədasına bir söylənilən dastana çevrildi mənim üçün. Mən xatirə-romanda Naxçıvanı, onun coğrafiyasını, onun nurlu insanlarını, dünənini, bu gününü, "Şərq qapısı" qəzetini, Naxçıvanın Ali Məclisini, ədəbiyyat adamlarını, nəhayət, Fərəc müəllimin həyatının işıqlı səhifələrinə diqqət yetirən Ali Məclisin sədrinin obrazını gördüm. Əmin oldum ki, istedada, halal adama dayaq duranda, qayğı göstərib əl uzadanda onun istəkləri çin olur... onun haqqı göyərir... onun taleyi qaranlıqları yarıb işığa çıxa bilir. Bu nümunəni dəyərli dostum, həmkarım Fərəc müəllimin həyat yoluna çox hörmətli Ali Məclis sədri Vasif Talıbov cənablarının qayğı və diqqətində bütünlüklə yaşadım və könlümdən həm xatirə-romanın müəllifinə, həm də ona dəstək olan hər kəsə bir minnətdarlıq hissi gəlib keçdi.

P.S. Bəli, Fərəc müəllim, əziz dostum, siz xatirə romanınızla məni də təkrar xatirələrimə qovuşdurdunuz. Naxçıvanda yaddaşıma köçürdüyüm xatirələr.




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-09-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (66.67%)
Yox (33.33%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
- Ədə, dünən məni evə kim gətirib?
- Mən apardım qaqa, amma eşşək qədər içmişdin haa.
- Ay lom, biz 5-ci mərtəbədə qalırıq, mən səhər 4-cü mərtəbədəki xalaşkanın evində oyanmışam.
- Dəlisən sən? Qapını atan açdı axı.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK