hacklink Adalet.az | XOCALI TOYU Adalet.az | XOCALI TOYU Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

XOCALI TOYU

70389    |   2009-06-20 00:55
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

İşdən evə günün qayğıları ilə birgə yenicə qayıtmışdım. Daha doğrusu, qapıdan içəri daxil olanda balaca qızım özünə məxsus bir təbəssümlə: "Ata, Xocalıdakı qohumların toy dəvətnaməsi gətiriblər" dedi. Doğrusu, son vaxtlar qayğılar, ağrı-acılar o qədər artıb ki, iqtisadi çətinliklər də onun üstünə gəlib. Və beləcə toylarda sevinmək, bir az qayğıları unutmaq kimi hallar mənim üçün yadlaşıb. Elə bir sıxıntı içində toylara gedib-gəlirəm ki, əslində bu bir insanlıq borcunu yerinə yetirməkdi. Odur ki, dəvətnaməni kimin gətirdiyinin fərqinə varmadım. Amma...
   
   Bir azdan evin xanımı ilk dəfə olaraq gətirilən dəvətnamə barəsində bir növ arayış verdi. Dedi ki, xalan oğlu gəlmişdi, əvvəl tanımadım. Dəvətnaməni o qədər utancaq bir halda təqdim etdi ki, məcbur olub dedim ki, qardaş, burda utanmalı nə var ki, Allah mübarək eləsin, təki toy olsun, sən ki borc istəməyə gəlməmisən? Və ardınca da nə qədər evə - çay içməyə dəvət etsəm də, sağ ol - deyib getdi. Amma doğrudan-doğruya onun halına, dəvətinə ürəyim ağrıdı.
   
   Fikir məni götürdü, daha doğrusu, xatirələr məni qoynuna aldı. Xocalılı günlərim yadıma düşdü. Dəvətnaməni gətirən Rza ilə onların evində, həyət-bacalarında keçirdiyim məqamları xatırladım. Bir sözlə, elə bil hər şey bir kino lenti kimi gəlib keçdi təkcə gözlərimin önündən yox, həm də içindən.
   
   ... Bu da toy günü. Bu da Sumqayıtdakı "Xarı bübül" şadlıq sarayı. Yenə səmimi deyəcəm, mən son 10-15 ildə bəlkə ilk dəfəydi ki, bu cür qəribə havası olan toyda iştirak edirdim. Sevinclə-kədər, göz yaşıyla-təbəssüm, doğmalıqla-ayrılıq qol-boyun olmuşdu bu toyda. O qədər də sayca çox dəvətlilər olmasa da, demək olar ki, böyük əksəriyyət xocalılar idi. Hamısı da qohum-əqrəba, hamısı da tanıdığım insanlar. Düzdür, bir çoxunun adı yadımdan çıxmışdı və bir çoxları da artıq böyüyüb bığlı-saqqalı kişilər olmuşdu deyin yalnız sifət cizgiləri ilə onların kimlərdən olduğunu fəhm edirdim.
   
   Bəy də, gəlin də Xocalının bəlkə də son nişanələrindəndi. Bu toy əslində bir az əvvəl olmalı idi. Amma toy sahibi Xocalıda ailə üzvlərindən 17 nəfərini itirmişdi. O cümlədən anasını da. Ona görə də ümidlə gözləyirdilər ki, əsirlikdə olan doğmalardan kimsə geri qayıda bilər. Lakin bu əsirliyin yolu hələ də uzanır və uzanan yola boylana-boylana da axır ki toy etməli olublar. Toyda adətən rəqs, deyib-gülmək, loru dildə desəm, çal-çağır üstünlük təşkil edir. Lakin bu Xocalı toyunda çal-çağırın içində bir haray da var idi, bir gözləmə də var idi. İndi özünüz təsəvvür edin, bəyin-gəlinin doğmaları qol qaldırıb oynayır, amma bir-birinə sancılan gözlər bəzən bir-birindən qaçıb gizlənir. Gizlənir ki, onun dibindəki niskili, kədəri görən olmasın. O kədər bu məclisə ayaq açmasın. Təəssüf, bunu etmək mümkün deyil.
   
   Bəyin atası qol qaldırır, bəyin anası, əmiləri, bibiləri onlara qoşulur. Saçları qar kimi ağappaq bibinin gözlərindən yaş süzülür. O, üç övladını Xocalıda qoyub gəlib. Hamısı da əl boyda uşaqlar. Amma doğmasının xatirinə bu toyda qol qaldırır. Düşünür ki, bəlkə onun bu sevinci Tanrının xoşuna gəldi, onun yalvarışlarını qəbul etdi, onu eşitdi. Uşaqlarından, itirdiklərindən bir xəbər tuta bildi. Nə bilim... Sizi deyə bilmərəm, mən o toyda kədərin oynadığını gördüm. Mən o toyda insanın öz acısına necə qalib gəldiyini gördüm. Mən o toyda doğmaların bir-birinin xatirinə eyni havaya necə qol qaldırdığını gördüm. Və nə qədər cəhd etdim ki, bu rəqslərin içində bir sünilik tapım, amma alınmadı. Çünki hamı kədər qarışıq bütün varlığıyla oynayırdı. Sevinc azacıq da olsa kədərdən öndə idi.
   
   Bütün toylarda adətən musiqi adamları dəli edir. O aura, o guppultular adamın əsəblərini tarıma çəkir. Fonoqramm oxumalar, bayağı sağlıqlar, boğazdan yuxarı sözlər adamı bir növ toydan "qovur". Lakin Xocalı toyunda həmin o musiqi də var idi, həmin o fonoqram oxumalar da var idi, bircə toydan "qovmaq" yox idi. Çünki məclisi aparan da toy sahiblərinin kimliyini gözəl anlamışdı. Odur ki, az danışırdı. Kiçik kəlmələrlə, sadə fikirlərlə mətləbə toxunurdu, üstünlük həzin musiqiyə verilmişdi və "Xarı bülbül"ün divarları arasına bir Xocalı havası dolmuşdu. Digər tərəfdən bu toyda mənim gözümə nəyəsə görə, kiməsə görə dəvətlilər də dəymədi. Əvvəldə dediyim kimi, hamı bir-birinə doğma, qonşu, kəsəsi, hamı Xocalıdan idi. Ona görə də toy elə Xocalı toyu idi...
   
   Düşünməyin ki, mən sizləri qəmli notlar üzərində kökləmək istəyirəm. Xeyr, əslində elə bizim həyatımızın çox böyük hissəsi qayğının, qəmin içərisində keçir. Və mənim sizə əlavə qayğı gətirməyə, qəm hədiyyə etməyə haqqım yoxdu. Sadəcə içimdən gəldi ki, bu yazını yazım. Xatırladım ki, bu məmləkətdə Xocalı faciəsi kimi Xocalı toyları da var. Həmin faciədən başlayıb Xocalı toylarına gələn bu yol. Ona görə də Xocalı toylarında təpədən-dırnağa sevinmək hələ ki mümkün deyil. Və mən də bu toyda yaşananları elə Xocalı şəhərinin ruhunun oynaması kimi də qəbul etdim. Və:
   
   
   
   ?zündə soyuq təbəssüm,
   
   gözünün dibində
   
   kədər
   
   yaddaşında
   
   bir-birinin
   
   qanına bulaşmış
   
   xatirələr - çözülür,
   
   yarıqaranlıq -
   
   bir təhər
   
   və mən
   
   bir daha anlayıram ki,
   
   sakinlərinin
   
   hüznündə olduğu kimi
   
   toyunda da
   
   ortada
   
   havalı gəzir
   
   Xocalı adlı şəhər...
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.75%)
Pullsuz (6.25%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK