ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

MƏDƏ, YOXSA MƏDƏNİYYƏT

Bu günün psixoloji durumu bu sualı yaradır

120496    |   2013-05-23 00:17
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Hərdən öz-özümə düşünürəm ki, görəsən çevrəmizdə niyə bu qədər gərgin bir durum yaranır. Söhbət təbii ki, bütünlüklə siyasi durumdan getmir. Yəni onun da nəfəsini duymaq mümkündür. Ancaq adamı daha çox sıxan psixoloji gərginlikdir. Özü də bu gərginlik indi elə bir mərhələyə daxil olub ki, ondan heç cürə qurtarmaq mümkün deyil. Şəxsən bu mənə mümkünsüz görünür.
Təbii ki, mümkünsüz görünən indiki psixoloji durumun kökündə müəyyən reallıqlar dayanır. Bu da ən öncə iqtisadi bazadı. Yəni istənilən evdə, ailədə əgər iqtisadi məsələlər yerli-yerindədisə, insan soyuducunun dolabından tutmuş çörək dolabına qədər özünün minimum ehtiyacını yerində görə bilirsə, onda nisbətən yaşamaq da, hadisələrə reaksiya vermək də, sabahı düşünmək də onun üçün asan olur. Ancaq gəlin etiraf edək ki, günü-gündən artan iqtisadi uğurlarımız heç də bizim bazar səbətimizi doldurmayıb. Yəni aldığımız əməkhaqqı bazara nisbətdə bizi həmişə sual qarşısında qoyur. Bu da öz-özlüyündə həmin o iqtisadi baxımdan qaynaqlanan psixoloji durumun qan damarlarından birinə çevrilir. Bu, məsələnin birinci tərəfidi.
O ki, qaldı məsələnin ikinci tərəfinə. Yəni psixoloji gərginliyin daha çox gərilməsinə, artmasına, burada ən böyük günah informasiya mənbələrinin - qəzetin, televiziyanın, internetin üzərinə düşür. Belə ki, təkcə bir günün informasiyalarını diqqətdən keçirəndə, sözün obrazlı formasında ifadə etsək, adam həqiqətən havalanır, dəli olmaq dərəcəsinə çatır. Çünki bütün informasiyaların içərisində qan var, ölüm var, vəhşilik var, qeyri-insani məqamlar var. Təbii ki, bunlar da insanın psixoz durumunu bir az da gərginləşdirir.
Əgər biz ölkənin gündəlik mətbu orqanlarını bir masa üzərinə düzüb bir gün ərzində onların biz oxuculara təqdim etdiyi kriminal və şou xəbərləri, eləcə də internet saytlarından istənilən birinin eyni istiqamətli informasiyalarını sadəcə oxuyub başa çıxsaq, özümüzü hansı durumda hiss edəcəyimizi ifadə etməkdə çətinlik çəkirəm. Məsələn, qəzetlərdə verilən həmin o şou və kriminal xəbərlərin başlıqlarına diqqət yetirsək, yəqin ki, mənimlə razılaşarsınız.
Dünənki qəzetlərin şou və kriminal xəbərlərin başlıqlarını diqqətinizə çatdırıram. Məsələn, "Yeni doğulan körpə hamilə qaldı", "Ata qızını zorladı", "Qardaş bacısına təcavüz etdi", "Oğul anasını zorladı", "Ər arvadını başqa kişi ilə yataqda tutdu", "Şou ulduz xəyanətdə suçlanır", "Populyar müğənni ərinə xəyanət etdiyini boynuna aldı", "Üç ayaqlı cücə", "Dördqulaq quzu", "Kilsədə eşq məcarası"... Sadəcə, iki qəzetdən götürdüyüm bu başlıqlar özü-özlüyündə artıq insanın bütün əsəblərini tarım şəkilə salır. İnana bilmirsən ki, insanlığın, həyatın sonu gəlib belə bir mərhələyə çatıbdı. Anlaya bilmirsən ki, oğul anasıyla, ata qızıyla, qardaş bacısıyla necə münasibətə girə bilir? Bunun adı nədir? İnsanlıq yəni bu qədərmi ayağa düşübdü. Sürətli inkişafın sonu budurmu? Avropaya inteqrasiyanın bəhrəsi beləmi olur? Ümumiyyətlə, elmi tərəqqi doğrudanmı bəşəriyyəti fəlakətə doğru sürükləyir? Bəlkə həqiqətən insanlıq yenidən icma dövrünə qayıtmağa başlayır? Deyəsən suallar çox oldu. Amma təəssüf ki, bu qədər sualın cavablarını tapmaqda çətinlik çəkirəm, ümumiyyətlə tapa bilmirəm. Necə deyərlər, iqtisadi sıxıntının çox təsirlərindən qorunmağın bir yolu kimi göstərilən milli-mənəvi dəyərlər görünür öz erroziyasını da sürətləndirib. Yəni əxlaq yavaş-yavaş arxivə tərəf gedir, arxivə üz tutur. Çünki əxlaqsızlıq edənlər ehtiyacı, iqtisadi sıxıntını əllərində dəlil-sübut kimi saxlayıb gəzdirirlər. Mən isə onların bu dəlillərindəki cüzi məntiqi qəbul etmirəm. Çünki insanlıq şərəf, namus, əxlaq mədədən öndədi. Yəni mədəniyyət mədə demək deyil!
Bax, yaşadığımız psixoloji sarsıntıların hardan qaynaqlandığını düşünə-düşünə yazdığım bu yazının özü də məndə bir gərginlik yaradır. Ümumiyyətlə, görəsən bu yazını yazmağın nəyəsə bir faydası olacaq? Bəlkə elə sular belə də axıb gedəcək... Bəlkə...
Əbülfət MƏDƏTOĞLU
[email protected]


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-08-12 : HAVA
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-10-19
2018-10-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (70%)
Yox (30%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Kişi iri supermarketdə alıcı qadınlardan birinə yaxınlaşır:
- Bağışlayın,mən buralarda həyat yoldaşımı itirmişəm. Sizin köməyiniz lazımdı, mənə beş dəqiqə vaxt ayıra bilməzsiniz?
- Necə?!
- Bilirsiniz ,gəlin bir az söhbət eləyək ,sınamışam ,mən nə vaxt qəşəng qadınla söhbət eləmişəm ,mənim yoldaşım tez tapılıb. Qəfil hardansa üzə çıxıb ,başıalovlu kimi bizə yaxınlaşıb...




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK