viagra sipariş viagra satış viagra fiyatları viagra fiyatı time4bets kaçak bahis canlı bahis güvenilir bahis siteleri hacklink Takipçi satın al İnstagram takipçi Twitter takipçi Takipçi satın al İnstagram takipçi Twitter takipçi Adalet.az | DÖZÜMÜN SONU YOXMUŞ... Adalet.az | DÖZÜMÜN SONU YOXMUŞ... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

DÖZÜMÜN SONU YOXMUŞ...

"Ürək dözmür ayrılığa..." kitabının müəllifinə

20934    |   2012-03-03 08:18
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Öncə bir az minnətdarlıq, bir az içimdən gələn və adını da bilmədiyim duyğuların işığında təşəkkür ifadə edən bu sözlərlə başlayıram yazını. Ona görə ki, bu kitab məni yenidən özümdən-özümə qaytardı. Elə bil əl boyda bir uşaq idim və bu kitab da qosqoca, nurani bir el ağsaqqalı, yurd-yuva bilicisi, cığır, iz tanıyıb, çəhlim yolağa seçib dünyanın hər üzünü görmüş dözümlü, müdrik və canında-qanında həyat eşqi sönməyən nur topası...
   
   Beləcə, əl-ələ tutub gedirik özümdən özümə, özümdən kəndimə, kəndimdən elimə, obama. Yol əslində bir neçə saatlıqdı. İndiki kimi yadımdadı, Bakıdan Tuğa marşrut avtobusu işləyirdi. Hər səhər saat 7:00-da Bakıdan yola düşür, axşam çağı gün batmaq istəyəndə, yəni 18-19 arası Tuğa çatırdım. Yol da Yevlaxdan, Bərdədən, Ağdamdan, bugünkü Xocavənddən, Füzulidən keçirdi. Doğrudur, kəsə yol da vardı. Daha tez çatmaq üçün Saatlı, Sabirabad, İmişli, Beyləqan, Füzuli yolunu deyirəm. Amma bu yolda sovet sərhədçiləri bizi evimizə getməyə qoymurdu. Çünki sovet pasportumuzda, yəni şəxsiyyət vəsiqəmizdə möhür, özü də "Z" hərfi yox idi. Ona görə də bizi sərhəd zolağı boyunca hərəkət etməyə qoymurdular. Dəhşətdi, öz evinin içində, öz torpağında gərək sovet əsgəri sənə icazə verəydi hərəkət edəsən, evinə-eşiyinə gedəsən, doğmalarına baş çəkəsən. Məhz bu çətinliyə görə də məcbur olub yolun daha uzun hissəsini seçirdik. Nə isə...
   
   Qarşımdakı kitab həmin o nurani, o dünya görmüş, o içi od-alov dolu, Azərbaycanı beş barmağı kimi tanıyan, ovuc içi kimi görən Kişidi. Mən bu kişinin ətəyindən, əlindən tutmuşam. O da məni 20 il bundan əvvəlki günlərimə qaytarıb aparır və mən Dağlıq Qarabağı, Kəlbəcəri, Laçını gəzirəm. O qədər arxayın, o qədər ürəklə, heç nəyi özümə yaxın buraxmadan dolaşıram bu yerləri. Qulaqlarımda rəhmətlik Səxavət Məmmədovun səsi cingildəyir. Səxavət oxuyur:
   
   
   
   Azad bir quşdum,
   
   Yuvamdan uçdum
   
   Bir bağa düşdüm-
   
   Bu gənc yaşımda...
   
   
   
   Bəli, onda mən də həm azad idim, həm də gənc idim. Ayağımın altında doğulduğum torpaq, başımın üstündə ulduzlarını saydığım göy üzü, damağımda təndir çörəyinin ətri, ovcumda bulaq suyu, ruhumda dağ havası... Və mən bunların içində böyüyürdüm. Heç kimə yük olmadan, heç kimin əlinə baxmadan. Böyüyürdüm və elə bilirdim ki, belə də davam edəcək. Heç ağlımın ucundan da gəlib keçmirdi ki, məni Tuğu itirmək, Qaradağlı faciəsini yaşamaq, Xocalı soyqırımını qanıma, yaddaşıma hopdurmaq gözləyir. Hardan biləydim ki?! Onda dünya mənim üçün sözdən, musiqidən, gəzib-görməkdən, dost məclislərindən ibarət idi. Qəflətən hər şey dəyişdi. Düşmənin namərdliyi dumandan çıxan yırtıcı kimi kəsdi qarşımı. Və mən qanla yazılan, şəhidlərin ruhu bahasına yaşanan bir həyatın davamçısı oldum. O həyat bu gün də yaşanır. Ancaq...
   
   "Ürək dözmür ayrılığa..." kitabı mənim son günlərimi alt-üst etdi. Onsuz da fevral ayı mənim üçün həmişə çox kədərli olub. Daha doğrusu, son 20 ildir ki, mən bu ayın təqvimdən silinməsini istəyirəm. Amma gücüm çatmır, hökmüm keçmir. Bax, bu ayda mən həmin o əvvəldə xatırlatdığım dünya görmüş nurani kişi adlandırdığım kitabını, yəni "Ürək dözmür ayrılığa..."nı əldə etdim və çox çətinliklə də oxudum. Hər səhifəsini bəlkə də bir saata... Ona görə ki, ilk cümləsindən bu kitab məni özümdən aldı. 25-30 il bundan əvvəlki günlərimə qaytardı, 20 il bundan əvvəlki faciələrimin yuxusunu qaçırdı. Elə bildim ki, hər şey indi, bu dəqiqə baş verir... o toplar elə indi atılır...o mərmilər elə indi partlayır... o fəryadlar indi ərşə dirənir... o körpələrin başı indi kəsilir... o anaların bətni indi yarılır... o insanlar indi diri-diri torpağa basdırılır... o yollara partlayıcılar indi düzülür... o evlər, o binalar, o maşınlar indi göyə sovrulur... o yollar indi keçilməz olur...o yollarda pusqular indi qurulur...
   
   Bəli, tanınmış yazıçı-publisist Ziyəddin Sultanovun "Ürək dözmür ayrılığa..." kitabı ilk səhifəsindən başlayaraq məni Dağlıq Qarabağa çəkib apardı. Kitabın ilk sənədli povesti "Xocalı faciəsi" adlanır. Mən bu povesti oxuduqca orda tanıdıqlarımı, xüsusilə qan qohumlarımı bir-bir xatırlayıram. Mənə elə gəlir ki, bu sənədli povest daha çox gündəlikdi. Hadisələrin xronoloji ardıcıllığı, zamanın davamlılığı, xüsusilə, canlı şahidlərin pıçıltıları məni bütünlüklə öz qoynuna alır. Mən o mühitdən qopub ayrıla bilmirəm. İstər Xocalı faciəmizlə bağlı povest üçün seçilmiş yarım başlıqlar, istər bir kəndin şəhər olması, istər bu şəhərin hər gecə gülləbaran edilməsi və bütün bunlara da baxmayaraq, bu şəhərin döyüşməsi, yaşaması və ən sonda odlara qalanması... Bütün bunlar mənim də gördüklərimdi, mənim də yaşadıqlarımdı. Ona görə də Ziyəddin müəllimə bu tarixi gerçəklikləri sənədləşdirmək, tarixləşdirmək və Azərbaycan oxucusuna çatdırmaq istəyinə görə, daxilən minnətdaram. Həmin minnətdarlığı da hər yerdə dilə gətirirəm. Birincisi, həqiqətlərin gələcək zamanlara çatdırılması yolundakı əməyinə görə. İkincisi, yazdıqlarını yaşadığına görə. Üçüncüsü, bütün bunları yazan ürəyin dözümünə görə.
   
   Mən "Ürək dözmür ayrılığa..." kitabındakı "Göylərdən gələn gəlin" sənədli povestini ayrıca kitab kimi öncədən oxumuşdum və bu kitab məni son dərəcə mütəəssir etmişdi. Həmin kitab barəsində, yaşadıqlarımı, duyduqlarımı elə "Ədalət" qəzetində dərc etdirmişdim. Əsərin qəhrəmanı, Laçından olan bir gəlinin və bütövlükdə laçınlıların döyüş yolunun, mübarizliyini və namusu, qeyrəti hər şeydən üstün tutub ölümü şərəfləndirməsi məni kövrəltmişdi. Düşmənə əsir düşməməyi qərar verib ölümü sevindirən laçınlı gəlin təkcə mənim üçün yox, həm də hər kəs üçün paklığın bir simurq quşuna çevrilmişdi. Ona görə də həmin povest barəsində duyğularımı təkrarlamaq istəmirəm. Ancaq "Oxunmamış kitab" sənədli povesti mənim üçün təzə bir mövzu təsiri bağışladı. Çünki bu povestin qəhrəmanı Azərbaycan cəmiyyətində yaxşı tanınan, ölkə həyatında öz dəsti-xətti, öz izi olan Əhməd Əhmədzadəni Azərbaycan ictimaiyyəti yaxşı tanıyır. Yazıçı-publisist Ziyəddin Sultanov da hamının tanıdığı bir insanın hamının bilmədiyi, hamının görmədiyi ömür məqmalarını, həyat səhifələrini qələmə alıb. Əhmədzadələr sülaləsinin - Molla Cüma səcərəsinin bir budağı olan Əhməd müəllimin Azərbaycanın müxtəlif regionlarındakı fəaliyyəti, xüsusilə Füzulidə, eləcə də Şəmkirdəki işləri barəsində ürəklə, həvəslə, necə deyərlər, qəhrəmanın həyat yolunu sevə-sevə tərənnüm edir. Təbii ki, bu da qəhrəmanın fəaliyyətinin çoxşaxəli olması, ictimai-siyasi fiqur kimi bütövlüyü, ən əsası isə onun ziyalılığından irəli gəlir. Bu da müəllifin geniş yaradıcılıq manevrlər etməsinə imkan yaradır.
   
   Kitabdakı sənədli hekayələr də elə sənədli povestlər kimi oxucunu çox da uzaq olmayan 90-cı illərlə, döyüş səhnələri ilə, qaçqınlıq, köçkünlüklə, yurd nisgili ilə üz-üzə qoyur. Bu hekayələri oxuyarkən ürəyimdən gəlib keçdi ki, yəqin ki, nə vaxtsa Ziyəddin müəllim buradakı məqamları ayrı-ayrılıqda inkişaf etdirib iri həcmli əsərlərə çevirəcəkdi. Bunun üçün onun həm əlinin altında kifayət qədər yazı materialları, faktlar, həm güclü yaddaş, həm də yaradıcılıq imkanları kifayət qədərdir.
   
   Bəli, mən "Ürək dözmür ayrılığa..." kitabını elə ürəyim dözməyə-dözməyə də, ağrıya-ağrıya da nəhayət ki, oxuyub başa çıxdım. Əslində bu kitab da məni mənim onu oxuduğum kimi oxudu, məni başa çıxdı. Çünki mən o kitabda nələr gördümsə, bu kitab da onları təkrar məndə gördü. Biz bir-birimizə güzgüyə baxan kimi baxdıq... Mən iki məqama önəm verdim. Bu kitab artıq tarixləşdi, olduğu kimi, olduğu yaşda qalmaq haqqını qazandı. Mən isə yaşadıqlarımı təkrar bu kitabla yaşadığıma görə 20 il də qocaldım. Amma təəssüf eləmirəm. Çünki qocaldığım həmin o 20 ilin ən xoş anlarını yenidən o yerlərdə, o xoş xatirələrlə baş-başa qaldım. Buna görə də sağ olun, Ziyəddin müəllim!
   
   Və nəhayət kitabın tərtibatı və onun alov içərisindən qara dumana bürünən görünüşü. Mənə elə gəlir ki, burda da iki məqam var. Bu bizim yanıb bütünlüklə dünyanı da yandıracağımıza və haqqımızı hər kəsə qandırıb qəbul etdirəcəyimizə də işarədi. İkincisi, bu, bizim qanımızın rənginin torpağımızın rənginə qarışacağına və bu qanın sünbül kimi cücərib, boy verib yavaş-yavaş qaranlıqları bürüyəcəyinə də bir işarədi. Hər halda, mən ilk olaraq bu iki məqamı kitabın tərtibatında - üz qabığında gördüm. Yəqin ki, bu kitabı oxuyanlar da öz fikirlərində, öz mövqelərində haqlı olacaqlar.


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
SON XƏBƏRLƏR
2019-07-22
2019-07-19


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Yay tətilini harada keçirəcəksiniz?

Evdə (76.85%)
İşdə (23.15%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

İki kişi restoranda oturublar. Yanlarında ofisiant keçir. Biri ona qışqırır:

- İki pivə xahiş edirəm!

İkincisi əlavə edir:

- Təmiz bakalda olsun xahiş edirəm!

Bir neçə dəqiqədən sonra ofisiant əlində iki bakal pivə gəlir və soruşur:

- Təmiz bakalda kim istəmişdi?





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK