ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ŞUŞA KƏBƏMDİ...

"Qarabağ şikəstəsini" həmişə ayaqda dinləyən insan

32118    |   2015-08-18 09:25
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

... Səsli-küylü bir məclis... necə deyərlər, ağız deyəni qulaq eşitmir. Belə bir vaxtda məclisdəkilərdən kimsə yerindən durub musiqiçilərə yaxınlaşır, əyilib xanəndənin qulağına nə isə deyir. Xanəndə əvvəlcə ona tərəf əyilmiş qonağa, sonra musiqiçilərə tərəf çevrilir və güclə eşidiləcək bir səslə deyir:

- Qarabağ şikəstəsi!

Musiqi alətləri dilə gəlir. Elə bil bu ifa bayaqkı səs-küyü cilovlayır. Sanki odun üstünə su səpir. Adamlar bir-bir səsə tərəf çevrilirlər. O, isə ayağa qalxır. Əlini ürəyinin üstünə qoyub, xanəndənin səsindən tutub bu məclisdən çıxıb gedir. Gedir gəldiyi yerə, gedir hələ ki, heç birimizin gedə bilmədiyi yerə gedir... gedir hamımızın arzuladığı yerə, gedir hamımızın ürək dağı olan yerə -Şuşaya gedir!..
Onun adətidir, "Qarabağ şikəstəsi"ni eşidən kimi əmr almış əsgər kimi yerindən dik qalxır və kimin ifa etməsindən asılı olmayaraq "Qarabağ şikəstəsi"ni ayaq üsdə dinləyir. Bunu hərə bir cür yozur, amma mən soruşanda Yunis müəllim dedi ki, Şuşa mənim Kəbəmdi! Bu söz bəs elədi mənə. Ona görə ki, hər bir müsəlman Kəbənin önündə ayaq üstə dayanır. Yunis müəllim də Şuşa adlı Kəbəsinin önündə son nəfəsə qədər ayaq üstə duracağına bütün inancı ilə bağlı olan müsəlmandı və o, Kəbəsini özü kimi, beş barmağı kimi tanıyır. Axı ...

...1935-ci il sentyabr ayının 15-də Qalada, Rza Hüseynovun evində dünyaya üçüncü övlad gəldi. Adını Yunis qoydular. İşi-gücü qara fəhləlik olan Rza kişi Qalanın Şor məhəlləsində yaşayırdı. Bu məhəlləni və elə bütövlükdə Qalanın hər daşını əzbərdən tanıyan və bu döşənən, hörülən daşların üstündə nəslinin, soy-kökünün əl izləri olan Rza kişi də Qalanın yollarına daş döşəyirdi, divar hörürüdü, alın təriylə qazandığını ömür-gün yoldaşı Əziz xanımla birlikdə balalarını böyütməyə, ailəni korluq çəkməkdən qorumağa sərf edirdi. Amma həyatın öz qanunları var. Bir adam, həm də qara fəhlə olan bir kişi həyatın qanunlarını heç cür dəyişə bilməz. Ona görə də sovet-alman müharibəsinə yollanan Rza Hüseynov beş övladını - bir qız və dörd oğlunu Allaha, bir də xanımına əmanət edib getdi...
Müharibənin ağrı-acılarını hamı kimi bu ailə də yaşadı. Əziz xanım evdə qiymətli nə varsa satdı və böyük oğlu Firudin ilə ilə tez-tez Karyaginə (indiki Füzuliyə) gedib arpadan, buğdadan, bir sözlə, yeyilməsi mümkün olan nə varsa alıb gətirirdi. Uşaqları bir qarın ac, bir qarın tox böyütdü. Müharibədən qayıdan Rza kişi evinin sahmanının yerində olduğuna sevindi. Evdəkilər də qələbənin qazanılmasında payı olan atanı həm veteran, həm də əsl döyüşçü kimi qarşıladılar. İndi ailənin qayğısı nisbətən azalmışdı. Uşaqlar böyüyür, oxuyur, həyat davam edirdi. Evin üçüncü oğlu Şuşadakı yeddiillk məktəbi başa vurub, rayon qəzetində çapçı işləyə-işləyə təhsilini davam etdirirdi. Oxumağa böyük həvəsi olan Yunis Rza oğlu 1960-cı ildə Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinə qəbul oldu. Əyani oxuduğu universiteti müvəffəqiyyətlə bitirib Şuşadakı 3 saylı internat məktəbə göndərildi. Onun həyat yolunda şagird-müəllim münasibətlərinin, məktəb mühitinin kifayət qədər maraqlı və rəngarəng səhifələri var, çünki universiteti bitirdikdən sonra o məktəb həyatının, yəni pedaqoji sferanın bütün zümrələrində çalışıb. Müəllim kimi də, dərs hissə müdiri kimi də, məktəb direktoru kimi də, təhsil şöbəsnin metodisti, aparıcı mütəxəssisi və eləcə də bu sahə ilə bağlı təcrübəni araşdıran yazar-pedaqoq kimi də...

Yunis müəllim 1967-ci ildə ailə həyatı qurdu. İndi onun üç övladı, beş nəvəsi var. Ömür-gün yoldaşı Şuşa həsrətinə çox da dözə bilmədi. O, isə dərdini sözə çevirməklə, dərdini vərəqlərə hopdurmaqla Şuşalı günlərin xatirə işığında yaşayır və onu tanıyanlar, onu Şuşa ilə bağlı dindirənlər Yunis müəllimin dilindən Şuşa ilə bağlı xatirələr eşidirlər. Elə mən də bu günlərdə 80 yaşı tamam olacaq Yunis müəllimin Şuşalı günlərinə bir səyahət etmək fikrinə düşdüm və həmkarım, dostum Vasif Quliyevin, barəsində ağız dolusu danışdığı Yunis müəllimlə həmsöhbət olduqda bilərəkdən, yəni qəsdən Şuşaya etdiyim səfərləri dilə gətirdim. Bax elə bu da Yunis müəllimin xatirə boxçasının ağzını açdı:

- Lap uşaq yaşlarımdan Şuşanı, doğulduğum məhəlləni gəzib-dolaşmağı çox sevmişəm. Bizim Şor məhəlləsində xeyli kəhriz vardı. Evimizin yüz-yüz əlli addımlığında Mıqımovlar kəhrizi bir şəlalə kimi qaynayırdı. Onun suyundan içməkdən doymurdum. Qapı qonşumuz Ruqiyyə nənə hər Novruzda çilə öncəsi anamla birlikdə uşaqları "çiləkəsdi"yə aparırdılar. Sübhdən gedirdik Mıqımovlar kəhrizinin üstünə. Ruqiyyə nənə əvvəl bir dua oxuyurdu, sonra da barmaqlarımıza bağladığıl ipi kəsib kəhrizin axan suyuna atırdı və deyirdi ki, dərd-bəlanız, ağrı-acınız axıb getsin. Yeni təhvil olan iliniz ağrısız-acısız olsun. Mən yaşıdlarımla ən çox "Leyli qayası"na çıxır, orada oturub qalalıların "detdom" dedikləri yerin üst tərəfindən üzü Qalaya baxırdım. Oranı həmişə meh tuturdu. Biz kitablarımızı çantamıza qoyub, bir dürmək çörəklə orada dərslərimizi hazırlayırdıq. Yaz-yay fəslində Cıdır düzündən boylanmaq, "Üçmıx"da gəzmək, Xarı bülbül toplamaq, burdan Topxanaya tərəf bir şikəstə göndərmək yaşıdlarımın ən sevimli məşğuliyyəti idi. Təəssüf ki, indi bunlar hamısı yuxunu da, nağılı da yalan edib. Çünki nağıl danışmaqdan, yuxu görməkdən yorulmuşam. Nağılın sonunda alma düşmədiyi kimi, hələ də yozduğum yuxular çin olmur. Amma ümidim qırılmayıb, ölməyib, bilirəm ki, o Qala yenə bizim olacaq və bizm olanı kimsə bizdən əbədi ala bilməz. Mən indi ətrafıma baxıram. Yaşıdlarımın demək olar ki, əksəriyyəti ruhən indi Qaladadı. Orda qalanlar da oldu, səpələndiyi bölgələrdən qayıdıb gedənləri də. Məni bu gün yaşadan bir həmin o ümiddi, bir də övladlarımın, nəvələrimin uğurları. Oğlum Rüstəmin Yunis adlı övladı bu il İqtisad Universitetinə, qızımın ciyərparası Nigar ADA universitetinə qəbul olunub. Özü də hər iki nəvəm yüksək balla tələbə adını qazanıblar. Bu, ümidimi göyərdən sevincdi. Hər kəsə bu sevincdən arzu edirəm. O ki qaldı Şuşasız necə yaşamağıma, əslində məni yaşadan yazı-pozu, qələm-dəftərdi. Bu günədək dörd kitabım işıq üzü görüb. Sonuncu kitabım "Şuşanın salnaməsi" adlanır. Yaxın günlərdə işıq üzü görəcək, inşallah sizə də hədiyyə edərəm.

... Bəli, mənim tanıdığım Yunis Rza oğlu Hüseynov respublikamızın xeyli mükafatlarına layiq görülüb. 
O, "Metodist müəllim", "Təhsil əlaçısı", "Ali kateqoriyalı müəllim" adlarına layiq görülüb, "Əmək veteranı" və "Tərəqqi" medalları ilə şərəfləndirilib, elmi məqalələri, publisist yazıları ölkənin və qonşu dövlətlərin mətbuatlarında çap olunub. Necə deyərlər, zəhməti hədər getməyib. Həm şəxsiyyəti, həm də əmək fəaliyyəti həmişə dəyərləndirilib, uca tutulub. Elə bu gün də tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru olan Yunis müəllim halal haqqı sayılan o ucalıqda 80 yaşını qarşılayır...
Mən bu yazını kağıza köçürdüyüm anda qulaqlarımda Xan əminin "Qarabağ şikəstəsi" səslənir. Başımı qaldırıb masamın üstündəki Yunis müəllimin şəklinə baxıram. Sanki o şəkil də ayağa durub. Axı Xan əmi "Qarabağ şikəstəsi" oxuyur...

P.S. Yazını çapa verərkən Yunus müəllim verdiyi vədə əməl etdi. Yəni "Şuşa səlnaməsi" kitabını gətirib mənə hədiyyə etdi.

Əbülfət MƏDƏTOĞLU


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-08-12 : HAVA
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-04-26


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Arsenal”, yoxsa "Atletiko”?

"Arsenal” (25%)
"Atletiko” (75%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Arvad ərinə:
- Əzizim, işdə bizə zərərli işə görə 15% əlavə pul ödəyəcəklər.
- Sən getdin ordakıları da zəhərlədin?




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK