hacklink Adalet.az | HƏYATIN BİR ANI Adalet.az | HƏYATIN BİR ANI Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

HƏYATIN BİR ANI

Sahiblik duyğusu

27574    |   2011-01-22 05:48
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Son vaxtlar, çox da uzaq keçmiş olmayan 1991-ci ilin noyabr ayını xatırlayıram. Əslində, bu xatirədən daha çox sərt bir sillədi. Elə bir sillədi ki, onun açıcısını ömrümün sonuna qədər özümlə daşıyacam. Daşımaya da bilmərəm. Ən azı ona görə ki, qarşılaşdığım müxtəlif məqamlar məndən asılı olmadan o xatirəni mənim üçün təzələyir, görk edir...
   
   Deməli, kəndimiz 1991-ci ilin oktyabr ayının 30-dan 31-nə keçən gecə işğal olundu. Gözlərimiz önündə kəndimiz, evimiz yandı, adamlar canlarını götürüb kənddən qaçdılar. Bir çoxları kimi bizim də həyətimizdə zəncirli bir itimiz var idi. Onun zəncirini aça bilmədik. Çünki düşmənin yağdırdığı güllə yağışı hamını çaş-baş salmışdı. Hamı uşağının, özünün hayında idi, kim idi iti yadına salan...
   
    O gündən təqribən on gün sonra Füzuli rayonunda, daha doğrusu, Füzulidən bizim kənd istiqamətinə gedən yolun kənarındakı yeməkxanada əsgər dostlarımla, döyüşçü yoldaşlarımla əyləşmişdim. Bizi səngərə aparacaq maşını gözləyirdik. Bu vaxt diqqətimi bir it çəkdi. Baxdım, baxdım, gözlərimə inana bilmədim. Bizim həyətin iti zəncirini qoparıb ardımızca gəlmişdi. Tanınmaz hala düşmüşdü, boynunu kəndir kəsmişdi. Gözlərimə elə baxırdı ki, sanki məni güllələmək istəyirdi. Amma ona doğru addımladığımı görüb nə əlimdəki çörəyə baxdı, nə də üzümə. Sadəcə, qarşısında çökdüyümü görüb, pəncələrini qaldırıb dizlərimin üstünə qoydu və sonra da çönüb asfalt yola qaçdı. Bu hadisə bircə an çəkdi. Çünki yolu sürətlə keçən maşın onun üstündən ötüb keçmişdi...
   
   Bu, bəlkə də adi bir hadisə idi. Bəlkə də heç, kiminsə oxuyub qanını qaraltmasına dəyməz. Amma bu həyat həqiqətidir, həyat gerçəkliyidir. Mən bu barədə dəfələrlə düşümüşəm, götür-qoy etmişəm və görmüşəm ki, sahibsizlik, arxasızlıq, dayaqsız olmaq doğrudan da çox yerdə, çox məqamda sınmağa, məhv olmağa aparır. Özü də heç nədən çəkinmədən, heç nəyə məhəl qoymadan...
   
   İnsan güvənc yerini, ümid yerini, sığınacağı şəxsi, məsləhət, təsəlli aldığı ünvanı, hətta əlindən tutanı özü üçün böyük güc, böyük imkan hesab edir. Məhz bu hesabla da həyat yolunda qətiyyətli addımlar atır. Lakin o güvənc yerini, o sığınacağı, o məsləhət verənini, əlindən tutanını, bir sözlə, yumşaq desəm, sahibini itirəndə qol-budağı doğranmış ağaca çevrilir. Özünə gəlməyə imkan tapana kimi ömür ötüb gedir. Bax, o kimsəsizlik yeyir içəridən insanı. Bu müqayisə, ola bilsin ki, sizi razı salmasın. Amma mən qəti əminəm ki, bütün canlıların, o cümlədən də insanın güvənci, sahibi olanda o daha qürurlu, daha qətiyyətli, daha ağayana olur. Görünür, heç kimin qarşısında əyilmir, sözünü, hökmünü yeridə bilir. Amma sahibsizlik adamı turş alma kimi büzüşdürür, üz-gözündən təlaş, vahimə, ümidsizlik, mağmunluq tökülür...
   
   Yaxın günlərin bir hadisəsi məni, həmin o keçmiş xatirəmə qaytardı. Biləcəri qəsəbəsindəki çörək mağazasının birindən çörək almağa getmişdim. Çörəyi alıb bayıra çıxanda düz yolumun ağzında bir itin dayandığını gördüm. Əvvəl quyruğunu buladı, sonra yavaşca quyruğunun üstündə oturub üzümə baxdı. Doğrusu, bu hərəkətlər mənə çox qəribə gəldi. Adətən sahibsiz itlərin necə zəhlətökən olduğunu çox görmüşəm. Amma bu itdə elə bil ki, özünü yaltaqlığa məcbur etmək iqtidarı çox idi. Sanki özü özünü məcbur edirdi ki, quyruğunu bulasın, qarşımda şöngüyüb otursun...
   
   Baxdım, baxdım həmin o məqamı bir də xatırladım və sahibsizliyin bu it üçün də nə olduğunu öz-özümə pıçıldamağa başladım.
   
   
   
   əvvəl
   
   quyruğunu buladı
   
   sonra da qatlayıb
   
   oturdu üstündə
   
   çörək satılan
   
   köşkün önündə...
   
   acından üzülən
   
   küçə iti
   
   gözlərində yazıqlıq
   
   və yalvarış...
   
   heç səfilə oxşamırdı
   
   çünki
   
   inandırıcı görünmürdü
   
   göstərməyə çalışdığı
   
   yaltaqlıq...
   
   yəqin o da
   
   nə vaxtsa
   
   hardasa
   
   sahibli bir həyətdə
   
   qorxu yaradırmış
   
   çəpərli bir sərhəddə...
   
   qarşısında da
   
   vaxtlı-vaxtında
   
   istədiyi qədər yal!..
   
   indi isə-
   
   gəlib
   
   düşüb
   
   bu həddə!..
   
   
   
   Sahibsizlik doğrudan da ağırdı...
   
   Təbii ki, duyan üçün.
   
   
   
   ***
   
   
   
   İnsan daha çox özü-özünə hesabat verəndə həyatı da anlayır, kimliyi də. Bax, həmin o hesabat məqamında niyə yaşadığını, necə yaşadığını, hansı ağacı əkib, hansı özülü inşa etdiyini göz önünə gətirirsən, günlərin mənalı və mənasız keçdiklərini ortaya qoyursan. Nələr itirdiyin sənə ağır zərbə olur, nələr qazandığın təsəlli. Söhbət madiyyatdan getmir. Əgər madiyyatdan getsə, hərə özünə bir yolla oğurluq-doğurluq hansısa bir maddiyyatın əldə edə bilir. Fərqi yoxdur onun həcminin, qədərinin. Söhbət mənəviyyatdan gedir, əxlaqdan gedir, insanlıqdan gedir...
   
   Bu mənada dünyaya vida edən hər kəs özü ilə elə özü boyda bir dünya da aparır. Əgər bu həqiqətən mənəviyyat sahibi olubsa itki ətrafdakıları sarısıdır, ağrıdır. Amma elə-belə say artırıbsa, yer tutubsa, bu ən yaxşı halda evindən getmiş sayılır. Onun üçün evinin içərisində göynəyirlər, təəssüflənirlər...
   
   Mən elə bir insan tanımıram ki, onun bu və ya digər ölçüdə, çəkidə, görkəmdə qayğısı, dərdi olmasın. Qəti əminəm ki, insan varsa, onun dərdi də var. Dərd dağda-daşda olmaya bilər, amma insanda bu mütləqdi. Sadəcə, hər insanın ürəyi öz dərdi boydadı, öz dərdini tutacaq həcmdədi. Bax, bu mənada mən yaşadığım hər bir ağrını-acını, ürəyimdə səxavətlə yer ayırdığımdan sevgini, sevinci elə ürəyim həcmdə təsəvvür edirəm, ürəyim boyda görürəm. Başqa cür də mümkün deyil. Çünki insan sevinci ilə, kədəri ilə bütöv olur, normal görünür.
   
   Mənim kimi yəqin siz də gün boyu ancaq güləni, ancaq qəhqəhə çəkəni, ətrafa bir saymamazlıq nümayiş etdirəni normal adam saymazsınız. Eləcə də gün boyu ağlayanı, ah-uf edəni də!.. Çünki bunların heç biri cəmiyyətdən kənarda deyil. Əgər cəmiyyətdən kənarda olsa, onların ağlına şübhə ilə yanaşmaq olar. Amma cəmiyyətdədirsə, o gülüşünün də yerini, mənasını bilməlidi, ağlamağının da. Qədərindən artıq olan hər şey nöqsandı. Bunu hətta böyük Nizami də deyib.
   
   İndi yaşımın bu vaxtında Bakıya cəmi-cümlətani qısa bir zaman kəsiyində sulu qarın yağıb uşaqları sevindirdiyi, böyükləri təbdən çıxardığı bir məqamda dərdimlə baş-başa qalıb ondan soruşmaq istəyirəm ki, bizim yol yoldaşlığımızdan peşiman olmayıb ki? Axı mən onu heç vaxt sahibsiz qoymamışam.
   
   
   
   sağ əlimi
   
   əsəbi şəkildə yellədib
   
   ürəkdən bir "eh!" edib
   
   etinasız ötüb gedəcəm
   
   dərdlərimin yanında...
   
   qoy qalsın-
   
   yana-yana
   
   arxamca
   
   təəccüb içində
   
   baxa-baxa...
   
   görüm məni
   
   necə çıxara biləcək
   
   canından?!
   
   əlli iki ildən sonra...
   
   
   
   Bəli, mən özümə doğma bilib canıma köçürdüyüm dərdin özüm də canına köçmüşəm. Bəs siz necə?..
   
   ***
   
   
   
   Yaxşı ki, yazmağı bacarıram. Kimlərəsə xoş gəlsə də, gəlməsə də yazdıqlarım mənim ürəyimi elə bil ki, yenidən dünyaya gətirir. Lap kobud desəm, sanki onu təmir edib yenidən istismara qaytarır. Və mən də böyük həvəslə bu təmirdən çıxmış ürəklə düşürəm qələm-kağızın canına. Həmsöhbət oluram, həmfikir oluram, həmdərd oluram...
   
   Deməli, yazdıqlarımın böyük əksəriyyəti konkret ünvanla, konkret zamanla bağlı olur. Mən də bu ünvanın, bu zamanın içərisində ürəyimin döyüntüsünə çevrilən, sonra pıçıltı kimi dünyanı dolaşan sevgidən ilham alıram. O sevgidən ki, o dərdlə həmsöhbət olanda məndən bir iynə ucu boyda da olsa aralı dayanmır. Əksinə, o da dərdimin dinləyicisinə, həmsöhbətinə çevrilir.
   
   Baxıb düşündükcə mənə belə gəlir ki, həyatın hər yerində, hər məqamında sən varsan, dünyanın hər yerində sən mövcudsan. Hətta özümdən asılı olmadan hər şeyin, hər yerin, hər kəsin gözəli ilə səni müqayisə edirəm, onları sənə bənzədirəm. Bunu dəlilik sayma, əksinə, sənin yerinə mən olsam, bunu bir-birimizə sevgi dolu sahiblik kimi də qiymətləndirirəm. Çünki mən öz ürəyimin ölçüləri ilə gördüklərimə, ürəyimə yaxın buraxdıqlarıma, ən vacibi isə sevgimin sahibi olmağa özümü hazırlıqlı hesab edirəm. Deməli, bu dünyanın gözəllikləri və sevgiləri, sahibli olanda daha əbədiyaşar olurlar. Necə ki, mənim sevgim bu haqqı qazanıb.
   
   
   
   Dağda duman, dərədə çən
   
   Çəməndə şeh, sünbüldə dən
   
   Min nişanə - hərədə mən
   
   Görüb, sənə bənzətmişəm.
   
   
   
   Lalədə xal, arıda bal
   
   Şan görmüşəm - yarı da bal!
   
   Çiçəklərdən ilməli şal-
   
   Hörüb, sənə bənzətmişəm.
   
   
   
   Dərdə nişan - can vermişəm
   
   Əzizləyib qan vermişəm
   
   Sevgiyə ad-san vermişəm-
   
   Verib, sənə bənzətmişəm...
   
   
   
   Qovrulsam da mən xiffətdən
   
   Ümid umdum şən sifətdən
   
   Ürək köçüb Əbülfətdən-
   
   Verib, sənə bənzətmişəm!..
   
   
   
   Heç kim məni qınamasın. Çünki hər şeyin sahibi və qoruyucusu olmaq, yaşadanı və daşıyıcısı olmaq böyük xoşbəxtlikdir. Özünüzü xoşbəxtlikdən məhrum etməyin!..
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-11
2019-11-09
2019-11-08


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (92.31%)
Pullsuz (7.69%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Qazaxda Aslanbəyli kəndinin camaatı sünnüdür, Ürkməzli kəndinin camaatı isə şiədir. Həmin kəndlərə 10 dəqiqə intervalnan iki avtobus işləyir.

Bir dilənçi Aslanbəyli kəndinə gedən avtobusa minib əl açıb yolboyu camaatdan sədəqə istəməyə başlayır:

- Siz Həzrəti Əli xatrinə mənə kömək eləyin!

Bir-bir hamıya yaxınlaşır, amma heç kim pul vermir.

Şair Elnur Aslanbəyli də oturubmuş arxada. Üzünü dilənçiyə tutub deyir:

- Ay dayı, bu Ömərin avtobusudur, sən düş arxadan gələn Əlinin avtobusuna min!




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK