hacklink Adalet.az | ƏSKİSİ TÜSTÜLÜ ADAM Adalet.az | ƏSKİSİ TÜSTÜLÜ ADAM Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ƏSKİSİ TÜSTÜLÜ ADAM

Otuz günün sonu...

27462    |   2010-10-02 04:05
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Son vaxtlar özümə qəti şəkildə söz vermişəm ki, daha çox olmuşlardan, keçmişdən yazım. Çünki bu cür yazılar həm adamı nostalji cəhətdən dünənə, özünə qaytarır, həm xatirələr təzələnir, həm də bu yazılara görə, içində heç bir narahatlıq hissi yaşamırsan. Əksinə, yazıb ürəyini boşaldırsan. Dünyaya yenidən gəlmiş kimi, bu gündən o günlərə üz tutub gedirsən. Qılınc qınından sıyrılmış kimi sən də bu günündən sıyrılırsan .
   
   Səhərin gözü yenicə açılmışdı. İş telefonum zəng çaldı. Çoxdandı səsini eşitmədiyim, amma barəsində tez-tez düşündüyüm köhnə dostlarımdan biri idi. Hal-əhvaldan sonra özünəməxsus şəkildə dedi:
   
   - Bilirəm, indi yazı stolunun üstündə yəqin ki, bir neçə dəvətnamə var. Hər dəfə onlara baxanda nə çəkdiyini təsəvvür edirəm, amma tay keçib... Mənim dəvətnaməmi də onların üstünə əlavə elə...
   
   Nə dediyini təxmini anlasam da, məsələnin kökünə getmək üçün soruşdum:
   
   - Başa düşmədim, necə yəni əlavə elə?
   
   - Deyirəm ki, mən də oğluma toy eləyirəm. Sizi ailəvi "Sərin" restoranının böyük zalında gözləyəcəm.
   
   Təbii ki, mən xeyir-dua verdim, ürəkdən sevindiyimi bildirdim və mütləq iştirak edəcəyimi də heç düşünüb - eləmədən ona söylədim. Çünki bu toya, hətta nəməri borc almalı olsam da gedəcəyim şübhəsiz idi.
   
   Bax, elə bu xoş ovqatla başlayan günün ardınca nəşriyyatda qabaqlaşdığım, hətta adını da bilmədiyim cavan bir oğlan qapını döyüb içəri keçdi. O da dəvətnamə gətirmişdi. Onu da yola saldım və başladım öz-özümə fikirləşməyə. Görəsən biz həmişə belə olmuşuq? Görəsən biz toylarımızı bu qədər ucuzlaşdırmışıq? Və ümumiyyətlə, görəsən biz toy deyəndə, dəvətnamə paylayanda daha çox nəyi fikirləşirik?..
   
   Bax, elə bu sualların ağırlığı altında bütün günü baş sındırdım. Amma sualların cavabını bir yana çıxara bilmədim. Çünki çıxarmaq da mümkün deyildi. Hansı tərəfdən baxsam, hansı istiqamətdən qiymət versəm, yenə heç nə alınmırdı. Elə bil ki, xəlbirlə su daşıyırdım. Axırı yoruldum və bu fikirləri beynimdən qovmaq üçün kitab-dəftərə əl uzatdım, gündəlik qəzetləri vərəqlədim. Amma rəhmətlik Mirzə Fətəlinin dediyi, daha doğrusu, qəhrəmanın dili ilə dediyi "meymunu yadınıza salmayın" kəlamı ilişib qalmışdı yaddaşımda.
   
   Günü başa vurdum. Axşam doğma insanlardan birinin məclisinə getdim. Qız övladına toy edirdi. Yığcam və çox səmimi bir məclis idi. Demək olar ki, qonaqların böyük əksəriyyəti bir-birini tanıyırdı. Hətta kimin hansı masada əyləşməsinin də elə bir önəmi yox idi. Ona görə məclisə daxil olan şəxslər istədikləri masanın arxasında əyləşə bilirdilər. Musiqi də həzin idi. Məclisin yalnız açılışında ağsaqqallar xeyir-dua verdilər. Bu toy mənə musiqili gecələri xatırlatdı. Son illərdə ilk dəfə idi ki, həqiqətən toy məclisində istirahət edirdim. Açığı heç buradan ayrılıb getmək də istəmirdim. Elə bil toy sahibi bütün günü nə düşündüyümü, nə çəkdiyimi duymuşdu. Məni o gərginlikdən, o sualların cəngindən qoparmaq üçün bu cür səmimi, hər kəsin könlünü oxşayan və hər kəsin də yadında qalacaq bir məclis qurmuşdu.
   
   Mən həmin məclisdən sonra başa düşdüm ki, bizim bir qismimiz toy edirik. İkinci bir qismimiz özümüzü ətrafımıza, ictimaiyyətə göstərmək üçün hətta borca girib böyük zallarda, bahalı menyularla məclislər qururuq. Üçüncü qismimiz pul yığmaq üçün kimə gəldi dəvətnamə veririk. Dördüncü qismimiz isə əvvəlki üçü də daxil olmaqla 25-30 ilə qəpik-qəpik yığdığımız pullarımızı restoran işbazlarına gətirib veririk ki, bizə özləri bildikləri kimi toy tutsunlar. Hətta bizi özlərinə borclu da çıxarsınlar...
   
   Bəli, bizim bu günkü toy məclislərimizin hər tərəfdən görünən bu mənzərəsinin içərisində şəxsən mənim ürəyimə yaxın olanı, birinci qismdən olan insanların məclisləridir. Çünki o məclisdə mən həm toyda oluram, həm də özümdə. Zənnimcə, toya gələn hər kəs bu ovqatla gəlib, bu ovqatla da getməlidi. Təəssüf ki, bu çox az-az hallarda mümkün olur. Amma neyləyəsən ki, bu yolu istəsən də, istəməsən də keçməlisən.
   
   
   
   ***
   
   
   
   Sentyabr da arxada qaldı. Düzünə qalsa onun necə gəlib-getməyindən heç xəbərim də olmadı. Başım bir az uşaqların məktəb hazırlığına qarşıdı, bir az xeyir-şər işlərinə, bir az da dava-dərmana... və bir də baxıb gördüm ki, sentyabr geyinib-kecinib gedir... Özü də elə gedir ki, guya apardıqlarını əlindən tutub alacaqlar. Bəlkə də, yeganə zamandır ki, onun əlindən heç nəyi almaq olmur. Bilmirəm niyə... Bəlkə bilən var?..
   
   Həyat çox qəribədi. Onun qəribəliyini, yaşadıqca (bilmirəm, mənimki yaşamaqdı, yoxsa yox - Ə.M) dərk edirsən. Və dərk etdikcə də, bir az daxilinə varmaq, bir az axırına gedib çıxmaq istəyirsən. Gedirsən, gedirsən... sonuna çata bilmirsən. Çünki sonu yoxdu, bir zəncirvari reaksiyadı, davamlı surətdə getməkdədir. Özü də elə bir sürətlə ki, tozuna da çatmaq olmur...
   
   Bəli, mən sentyabr ayının necə keçdiyini nə qədər fikirləşməyə çalışdım, amma öz həyatımla bağlı nəyisə xatırlaya bilmədim. Deməli sentyabrı, bütövlükdə 30 günü ya salıb itirmişəm, ya da elə-belə gözüm görə-görə öldürmüşəm. Bəlkə də bu, dünyada ən böyük cinayətdi. Düz 30 gün yaşayasan və o, 30 günün bir anı da olsun sənin üçün yadda qalan, əlamətdar olmasın. Söhbət burda sırf cəmiyyət üçün, ən azı ailə üçün faydalı ola biləcək işdən, məqamdan gedir. O ki, qaldı hansısa bir kitab təqdimatına qatılmağa, hansısa bir xeyir işdə iştirak etməyə, bunlar sıradan olan məqamlardır. Bunun istənilən halda gerçəkləşməsi hamı üçün mümkündür. Yəni bu məqamlar bir az əyləncə, bir az qayğılardan azad olmaq baxımından maraqlıdı, faydalıdı. Lakin...
   
   Deməli, hər il sentyabr ayının sonunda istər-istəməz bir qəribə xatirənin qapımı döyməsini yaşayıram, hiss eləyirəm. Bu elə bir xatirədi ki, üstündən düz 19 il keçir. Və düz 19 ildir ki, mən hər il sentyabrın sonuncu günü Xankəndində olduğumu və burada nüfuz, imtiyaz sahiblərinə kəndimizin çox ağır günlər yaşadığını, hər an işğal oluna biləcəyini necə təlaşla, necə narahatçılıqla söylədiyimi sözbəsöz xatırlayıram. Amma nə mənim o təlaşım, nə o gətirdiyim arqumentlər, nə də, loru dildə desəm, saldığım hay-küy kəndimi işğaldan qoruya bilmədi. Çünki buna cəhd göstərmədilər. Cəhd də göstərilməyəndən sonra kənd adamının ümidinə qalan bir obanı, bir yurdu silahlılardan əl ağacı ilə qorumaq mümkün deyil. Hətta bu barədə düşünməyin özü gülüncdür.
   
   Mən bütün bu məqamları təsadüfdən xatırlatmıram. Çünki payız, o cümlədən də sentyabr ayı adətən toy-düyünlə bəzənir. Tökülən yarpaqların kədər gətirən sarımtıl rəngini "Vağzalı" sədası, valideyn, qohum-əqraba xeyir-duası həmişə üstələyir, ömrün payızını unutdurmağa çalışır. Bax, mən də unutmaq istədiyim bir çox məqamları unuda bilmədiyimdən həmişə ağrısını çəkirəm. O məqamlardan biri xüsusi ilə yaddaş üçün çox önəmlidir.
   
   Lap uşaq yaşlarımdan ağsaqqallardan eşitmişdim ki, kəndimizdə çox hörmətli, amma hamının "net" dediyi bir kişi yaşayıb. Bu kişiyə də ona görə net deyiblər ki, ağzından çıxan sözün sahibi olub, dediyindən geri çəkilməyib. Hətta kənddə hansısa bir sözlə, söhbətlə bağlı üstünə minnətçilər gedəndə də bu kişi fikrindən daşınmayıb. Amma... ömrünün lap ahıl çağlarında birdən-birə onun xasiyyətində dəyişikliklər hiss etməyə başlayıblar. Hamı təəccüb edib ki, görəsən nə baş verir? O rəhmətlik də adamları intizarda çox saxlamayıb. Bir gün kənd camaatı topa yığışıb ordan-burdan danışdığı məqamda bundan da münasibət öyrənmək istəyiblər. Bircə kəlmə deyib:
   
   - Mən heç nə deyə bilmərəm, mənim əskim tüstülüdü. Dilimdən bir çöz çıxır, çin olur. Sonra deyirlər ki, baiskar filankəsdi. Tay ömrümün sonudu, istəmirəm dünyadan baiskar kimi gedəm.
   
   Hə, indi deyəsən mənim də əskim tüstülüdür. Nə deyirəm, o saat böyründə qulpu hazır olur. Ona görə də söz deməkdən daha ehtiyatlanmağa başlamışam. Mən də o rəhmətlik kimi, dünyadan əskisi tüstülü getmək fikrində deyiləm. Çünki alnıma yazılan bəxt payında mən ancaq ümid, inam axtarmışam. Onu gördüyüm günlər də olub, görmədiyim günlər də. Əsas, ürəyin Allahla düzlüyüdü. Çünki görən də, qiymət verən də, son sözün sahibi də Odur! Bu mənada nəyəsə qulp qoymaq onsuz da haqsız cəhd sayılır...
   
   Bəli, arxada çox böyük bir zaman kəsiyi qaldı. Elə bir zaman ki, onun hər anında yaxşı - pis, nəsə axtarıb tapmaq olar. Əsas istəkdi, özü də xoş məramlı, həqiqət mövqeyindən olan istək...


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-19
2019-11-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.75%)
Pullsuz (6.25%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK