hacklink Adalet.az | TƏKİ SƏN SƏSLƏ MƏNİ Adalet.az | TƏKİ SƏN SƏSLƏ MƏNİ Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

TƏKİ SƏN SƏSLƏ MƏNİ

Bu təkcə çağırış deyil

27384    |   2010-05-15 01:54
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Orta məktəbin sonuncu siniflərində oxuyurdum və həmin illərdə acgözlüklə etdiyim mütaliə məni bir kitabla qarşılaşdırdı. Kitabın müəllifi sonralar şəxsən tanıdığım, mənə qayğıkeşlik göstərmiş mərhum yazıçımız Əlfi Qasımov idi. Bu kitaba Əlfi müəllim qəribə bir ad qoymuşdu. Ad belə idi: "İnsan qaranquş deyil". Və onu da deyim ki, bu ad da təsadüfən seçilməmişdi. Kitabdakı əsərlərdən birinin adı idi. Mən əsəri oxuyandan sonra o dövrün məktəbliləri kimi içimdə bir maraq yarandı (bilmirəm bu gün də belədir, yoxsa yox) və götürüb "Azərbaycan gəncləri" qəzetinə bir məktub ünvanladım. Xahiş etdim ki, mənim məktubumu yazıçı Əlfi Qasımova çatdırsınlar.
   
   Doğrusu, heç xəbərim yox idi ki, onda Əlfi müəllim böyük bir dövlət vəzifəsində çalışırdı. Mən sadəcə bir məktəbli, bir oxucu istəyi ilə bu məktubu yazmışdım. Bir müddət sonra mənə cavab gəldi. Məktubun üzərindəki imzanı görəndə gözlərimə inanmadım. Cavab məktubunu Əlfi müəllim göndərmişdi. Məktubda iş ünvanı da göstərilmişdi. Yazmışdı ki, Bakıya yolun düşəndə gəl, görüşək.
   
   Mən orta məktəbi bitirdim, Bakıya gəldim və təbii ki, kənddən məktub yazdığım ünvanlara da baş çəkdim. O cümlədən rəhmətlik Əlfi müəllim Qasımovla da görüşdüm və bir oxucu kimi ona öz iradımı, yəni razılaşmadığım məqamı da bildirdim. Dedim ki, insan əslində həm də qaranquşdu. Hara gedir getsin, sonda öz yuvasına qayıdır. O da gülümsəyib dedi ki, elə mən də bunu oxuculara xatırlatmaq istəmişəm. Demək istəmişəm ki, qaranquşun yuvası dağılanda o həmin yeri tərk edir. Amma insan dağılan yuvasının yerində təzədən yuva qurur.
   
   Bu bir kəlmə izah mənə hər şeyi yenidən diqtə etdi. Əsəri oxuyarkən hardasa, nəyisə tuta bilmədiyimə görə özümü qınadım və anladım ki, insan həqiqətən öz yuvasına, öz ocağına bağlılıqda hər şeyi, hər kəsi, o cümlədən elə yuvası üçün çarpışan qaranquşu da üstələyir...
   
   Son günlər bütün ölkənin diqqəti bölgələrimzdə tüğyan edən, daha çox isə Araz-Kür ovalığında at oynadan sel sularındadı. Suları ram etmək o qədər çətinləşib ki, evlər, kəndlər, əkin-biçin sahələri, mal-davar su altında qalır, insanlar ağır zəhmət hesabına tikdikləri evlərdən canlarını götürüb çıxırlar... Bu kadrları ekrandan seyr etdikcə xəyalım qanadlanır. Qanadlandıqca da məni uzaqlara, ötən əsrin 90-cı illərinə aparır. Yadıma Ermənistandan, Dağlıq Qarabağdan üzü böyük Azərbaycana, o cümlədən bu gün sular altında qalan bölgələrə üz tutan ilk köçlər düşür... O karvanı siz də gözünüzün önünə gətirin. Bu insanlar özləri ilə nələri götürürdülər...yük maşınlarını, traktor qoşqularını, eləcə də at-ulaq yüklərinin nədən ibarət olduğunu bir anlıq xatırlayın. Mən o yüklərlə yanaşı o baxışları da, o çöhrələri də unuda bilmirəm və elə bilirəm ki, o baxışlarda, o çöhrələrdə nəsə bir naümidlik, nigarançılıq, lap elə üsyan dolu məqamlar var idi. O məqamlar sözsüz, dil-dodaq tərpətmədən danışırdı, xatırladırdı. Demək istəyirdi ki, qoyub gəldiyim ev, barını dərmədiyim meyvə ağacları, südünü sağmadığım inəklər, örüşdən qaytarmadığım qoyunlar, hininin ağzını açmadığım toyuq-cücə, yalını vermədiyim it, suvarmadığım gül-çiçək, bir sözlə hər şey dalımca fəryad qoparır, arxamca boylanır, məni səsləyir, geri qayıt, deyir... Amma mən bu çağrışlara ürəyi ilə qulaq asa-asa böyük Azərbaycana doğru gələn insanların baxışlarını, çöhrələrini qarsıyan top-tüfəng səsini, barıt qoxusunu o çağrışdan, o səsdən nə qədər güclü olduğunu anlamaq iqtidarında deyildim. Elə bilirdim ki, bu adamlar xoflanıblar, vahimələniblər, küyə düşüblər, lap elə havalanıblar, elə ona görə də evlərindən baş götürüb gedirlər. Özüm o taleyi, o günü yaşayandan sonra yenə bir vaxtlar Əlfi Qasımovun qarşısında yaşadığım həmin o duyğuları təkrar yaşamalı oldum, anlaya bilmədiyimi yenidən dərk etdim. Sən demə, hər səsə, hər çağrışa həmin an qayıtmaq o qədər də asan deyilmiş...
   
   
   
   bir gerçəklik, bir yalan var
   
   tən yarıda durmuşam mən
   
   ay xəyala inananlar,-
   
   burda lap gül vurmuşam mən!
   
   
   
   içimdə ocaq yandırıb,
   
   öz-özümü inandırıb
   
   həsrətə vüsal andırıb-
   
   gör, nə xəyal qurmuşam mən?!
   
   
   
   itən günün qəmin çəkib
   
   dolan gözün nəmin çəkib
   
   dərd nədisə-cəmin çəkib-
   
   keşiyində durmuşam mən.
   
   
   
   ***
   
   Hər axşam işdən sonra günün son xəbərlərini telekanallarda axtarıram. Və bu xəbərlərin içərisində məni ən çox çəkən sel-suları altında qalan Kürün, Arazın şıltaqlığının qurbanına çevrilən bölgələrimizin durumudu. Elə sonuncu xəbərlər proqramında da həmin hadisələr şərh olunurdu. Birdən xilasedicilər balaca qayıqlarla sahilə çıxartdıqları bir ailə diqqətimi çəkdi. Balaca qızcığazın qucağında bir gəlincik də var idi. Sinəsinə elə sıxmışdı ki, sanki kimsə bu gəlinciyi ondan çəkib alacaq idi.
   
   Düzü, mənə çox təsir etdi. Dərhal evdəkilərə işarə verdim və belə anlarda qəbul etdiyim dərmanı gətirib verdilər. O dərmanları içsəm də nə o uşağın gözləri, nə də onun sinəsinə sıxdığı gəlincik yadımdan çıxmırdı. Halımın pərişanlığını duyub televizorun düyməsini basdılar. Türk kanallarının hansısa birində şou-proqram gedirdi. Amma mənim şouluq halım qalmamışdı. Əslində mənim heç bir halım qalmayıb. Çünki nəyim var idisə, nəyi qazanmışdımsa, nəyi qazanmaq şanslarım var idisə, lap kəsəsi, nəyə ümid bağlayırdımsa hamısı işğal olunmuşdu, özü də göz görə-görə... bütün dünya, hətta onun ən yekə təşkilatları baxa-baxa əlimdən alınmışdı... mənim etirazlarıma, mənim savaşıma, mənim şəhidliyimə məhəl qoymadan. Onsuz da mənim bu etinasızlığa üsyan edəcək halım da qalmamışdı. Ən azı o qızcığaz qədər nəyisə sinəmə sıxacaq gücüm də?! Mən öz evimdə, öz elimdə, öz torpağımda qaçqın olmuşam hamının gözü görə-görə...
   
   İndi dövlət qurumları, aidiyyatı təşkilatlar, nazirlər, məmurlar, daha nə bilim kimlər, hətta millət vəkilləri əl-ayağa düşüblər. Qərargah yaradılıb, müxtəlif təkliflərlə, müxtəlif təşəbbüslərlə çıxış edənlər də var, yardım göstərmək istəyənlər də, yardım umanlar da. Bax, elə bu sonuncular məni yaman göynədir. Çünki fikir yenə məni çəkib aparır 90-cı illərə...
   
   Onda Ermənistandan zorla qovulanlara da, Qarabağdan qaçqın düşənlərə də, hətta kəndində, evinin içində olanlara da hamilik edir, yardım göstərirdilər. Maşın karvanlarının önündə, yanında böyük şüarlar asılırdı. Bu gün də gözlərimin önündədi. Kəndimizə yardım gətirilmişdi. Yardımın nədən ibarət olduğunu desəm, bəlkə də yerinə düşməz. Amma şüar belə idi: "Kürdəmir camaatı sizinlədir!" Başqa bir şüar da var idi: "Bakının Nəsimi rayonunun sakinləri sizi tək qoymayacaq!"
   
   Bu şüarlar indi Tuğ kəndində həmin günləri yaşamış hər kəsin yadındadı. Amma heç kəsin xətrinə dəyməsin, nə biz tuğlu ola bildik, nə də Kürdəmir camaatı, nə də Bakının Nəsimi rayonunun sakinləri. Amma onda bu şüarlar bizdə qəribə bir ümid yaradırdı. Elə bilirdik ki, biz bu şüarları deyənlərin, yazanların səsinə qoşulsaq, səslərimizi birləşdirsək lap Yerevana gedib çıxa bilərik... Amma... biz Tuğdan çıxarıldıq!..
   
   
   
   dağlar aşıb dərələrə üz tutan
   
   asta-asta çəmən tutan, düz tutan
   
   gözəlliyi göz oxşayan, göz tutan-
   
   dağ dumanı, dolan mənim boynuma...
   
   
   
   çəhlim-çəhlim, irmaq-irmaq dolaşan
   
   təbiətin hər halıyla yollaşan
   
   kəpənəyin qanadına bulaşan-
   
   dağ dumanı, dolan mənim boynuma.
   
   
   
   bu şəhərə, sən də bir gün yollan, gəl,
   
   necə gəldi- dolayı gəl, dolan, gəl...
   
   gör nə çəkir burda sənsiz olan, gəl-
   
   dağ dumanı, dolan mənim boynuma...
   
   
   
   ***
   
   Hər dəfə könlümə toxunan, diqqətimi çəkən, iynəsini ruhuma sancan hansısa bir məqam qarşıma çıxanda bu günlərimi unuduram. Ümumiyyətlə, mənə elə gəlir ki, bu günkü mən o illərdəki məndən çox-çox fərqlənirəm, ondan çox-çox uzaqdayam. Bu nə obrazlı bədii söz deyil, nə də özümdən özümə bir tərifnamə. Mən sadəcə, bu gün qarşılaşdığım hər bir hadisədə dünənimi axtarıram. Bu da mənə çox baha başa gəlir, bilirsiniz niyə? Ona görə ki, mənim dünənimin şahidləri ətrafımda yoxdur. Eləcə də mənim dünənimin yaddaşında bu gün çiyindaşlıq etdiyim kimsəni də görmürəm. Belə olan halda yazdıqlarım, dediklərim o qədər ürək açan, rəhbərliyi razı salan olmur. Axı, hər dərd öz sahibinin can köynəyidi. İkinci köynək sadəcə olmaya da bilər.
   
   İndi sel sularının at oynatması həmin o anları mənim yadıma saldı. Köçləri, karvanları, ilk çadırları. Bu bənzətmə nə qədər doğrudu, deyə bilmərəm. Amma bir həqiqət var ki, bu məmləkət çadır şəhərlərindən canını qurtarmağa cəhd edirdi ki, yeniləri qurulmağa başladı. Heç istəməzdim ki, onların ömrü aylar qədər olsun. Yəni bu çadırların qoxusu sakinlərinin canına hopmamış kaş ki, bu problem çözülsün, sular cilovlansın, Kür, Araz ram edilsin, insanlar ocağına qayıtsın. Sular söndürdüyü ocaqları yandırmaq mümkündür. Təki o ocağa qayıtmaq problem olmasın və...
   
   Mən qulağıma gələn səslərə vurğun adamam. O səslərin içərisində biri mənim üçün son dərəcə doğmadı. Çünki o səsdə ümid də var, təsəlli də, inam da, sevgi də... Və hətta həyatın özü də. Bir halda ki, mən sel sularının səsi içərisindən o səsi ayrıd edə bilirəm, o səsi duyuram, deməli, o səsə hamımızın ehtiyacı var. Təki onu duya bilək... təki ona səs verə bilək...təki o səs eşidilsin. Hətta bizə dəli desə də!..
   
   
   
   mən bir ürəyi
   
   dəli etdim
   
   düşdü
   
   Məcnunun gününə
   
   xəbəri olmadan...
   
   sonra
   
   özüm iziylə getdim
   
   nəfəs almadan...
   
   bir görüş yerində
   
   çıxanda önünə
   
   keçmişdən söz salmadan
   
   o mənə "dəli" dedi
   
   mən ona!..
   
   bu da dalınca getdiyimiz səs-
   
   mənə də nəfəs idi,
   
   ona da nəfəs...


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-14
2019-11-13


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.33%)
Pullsuz (6.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK