hacklink Adalet.az | "ADİ QƏŞƏM" Adalet.az | "ADİ QƏŞƏM" Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

"ADİ QƏŞƏM"

15215    |   2015-03-18 09:29
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Ötən ilin kitabına bu ildən baxış

Adətən kitablar barəsində yazı yazmaq istəyəndə onları çeşidləyirəm. Elə kitablar var ki, onu elə həmin gün gözdən keçirib kitab dolabında yerləşdirirəm. Elə kitab var ki, onu bir neçə gün ərzində gözdən keçirib ruhuma yatan məqamlarını ağ kağızın bir küncündə qeyd edib sonra isti-isti barəsində oxucu sözümü söyləyirəm. Amma elə kitablar da var ki, onları bəzən bir neçə ay yazı stolumun üstündə saxlayıram və hər dəfə də əlimi o kitablara uzadanda elə bilirəm ki, onun müəllifi ilə əl uzadıb görüşürəm. Əlimdə kitabın hərarətini, misralarada cümlələrin arasında müəllifin özünü axtarıram, görürəm. Beləcə, nisbətən uzun bir zaman kəsiyində bu kitabla hal-əhval tutram. Bax, bundan sonra o kitab mənim iç dünyamda göyərtdiyi sözlərin, fikirlərin kağıza köçürülməsinə təkan verir.
İndi barəsində fikir söyləmək istədiyim "Adi Qəşəm" şeirlər kitabı da dediyim sonuncu kitablar silsiləsinə aiddi. Yəni mən az qala üç aya yaxındı ki, hər gün bu kitabla söhbət edirəm və hər gün də bu kitabda köhnə tanışımla, köhnə dostumla üz-üzə gəlirəm və görürəm ki, Qəşəm Nəcəfzadə, yəni o köhnə tanış, yənı o köhnə adam, o köhnə kişi və nəhayət sizə də, mənə də yaxın və tanış adam başını aşağı salıb öz şeir yolu ilə gedir. Və getdiyi yol boyunca da pıçıldayır:

Oğlum, ölüm xəbərimi uzaqdan
eşidəcəksən,
sağ olsaydım titrəyən dizinə
qurban olardım,
sənə dost olardım,
həyan olardım.

Gəlsən özünü maşından gözlə,
Tələsmə
Onsuz da anan hər şeyi
düz danışacaq
Mən necə öldüm?
Əvvəl nə dedim, sonra nə?
Əvvəl nə istədim,
sonra hansı dərmanı
içdim
Anan bilir
İçməyə macal tapmadığım
dərman
Hələ stolun üstündə durur.
Təcili yardım maşını hələ
qapımızdan
getməyib
Qonşular qapıda
stol qoyub oturub
Biri artıq xatirə danışır haqqımda.
Gəlib görəcəksən
üzümdə qara yaylıq,
Sinəmdə güzgü
Bilirəm çəkəcəksən qara yaylığı
Görünəcək gözünə
bir tanış adam üzü.
Oğullar uzağa gedəndə
atalar belə ölür
Oğlum,
Eynən belə.

Bəli, bütünlüklə siz oxuculara təqdim etdiyim bu şeirdə həm mənzərə var, həm hiss var, həm təqdimat var, həm etiraf, həm vəsiyyət, həm də bir az üzüntü. Hə, bir az da oğula, yəni övlada irad. Bu çalarları qəsdən vurğulayıram və qəsdimin də arxasında sadəcə olaraq beş-on cümləlik bir şeirdə hansı mətləblərin ifadə olunduğunu, hansı sosial və ictimai fikrin qabardıldığını göstərməkdi. Oxucuya xatırlatmaq istəyirəm ki, Qəşəm Nəcəfzadə təkcə özünü, öz iç dünyasını, öz problemlərini deyil, həm də sənin, mənim, bütövlükdə bizim içimizi, qayğımızı bir dam altında oğul-uşaq gözündən uzaqda ölümün əlini sıxdığımızı şeirə çevirib. Onu bədii sözün gücüylə hamımızın adından hər kəsə deyir. Məncə bu yanaşma, bu təqdimat bizi də həmin o yükün altından çəkib çıxarır, bizə də yüngüllük gətirir. Axı, bir də deyirlər ki, vəsiyyət yüngüllükdü...
Qəşəm Nəcəfzadənin bu kitabında toplanmış şeirlərinin əksəriyyətində obrazlar adama doğma, tanış gəlir. Elə həmin "Tanış adam" şeirindəki kimi. Məsələn, "Sənə qış paltarı alıram indi" şeirində olduğu kimi.

Heç fikir eləmə qurvanın olum
Adam aldanar da,
peşman olar da...
Sənə yalvarıram özünü üzmə
Ürək yerə düşüb qəfil sınar da.

Nə olsun
Ürək sınmayanda
bəs nə sınacaq?
Yerimdən durunca
Üstümü çırpınca
Gözümü açınca
Sən çıxıb getdin,
Nə olsun,
Adam sevdiyini alıb gedər də...
Mənə bircə kəlmə yaz
Evin istimi?
Məni o yandırır, o yandırır ki,
Sənə qış paltarı alıram indi,
Nə olsun,
Adam soyuyar da,
adam yanar da...

Və yaxud "Segah" şeirinə diqqət yetirək.

Burda nə danışım, burda nə dinim?
Segah havasıdı bu halım, dəmim
Gündüzlər qulağım kar olur mənim
Gecələr başımda küy oynar?
Oynar.

Mən Qəşəm Nəcəfzadənin "Adi Qəşəm" kitabını sizə təqdim edərkən kitaba ön söz yazmış çox hörmətli Vaqif Yusiflinin fikirlərini də gözdən keçirdim. Mənə məlum oldu ki, düşündüklərimin müəyyən əks-sədası hörmətli Vaqif müəllimin ön sözdə vurğuladığı fikirlərlə üst-üstə düşür. Çünki Vaqif müəllim vurğulayır ki, "Qəşəm Nəcəfzadə yeni əsrə yeni düşüncə tərzi ilə daxil olmağa, poeziya aləmində seçilməyə, fərqlənməyə cəhd etdi". Bəli, bu doğurdan da belədi. Həqiqətən də sözə həyatını həsr edən, sözü həyatının mənasına çevirən Qəşəm Nəcəfzadə bütün yaradıcılığı boyu yeniliyə, orijinallığa doğru addımlayan, onu öz sözünün boyuna biçməyə və sözünü də, fikrini də həmin yeniliyin notlarında ifa etməyə çalışıb bu kitabda göstərir ki, o, öz istəyinə böyük sözün meydanında öz yerini tutmağa layiqliyini ortaya qoya bilibdi. Mən bu kitabdakı bütün şeirlərdə Qəşəm Nəcəfzadə ilə həqiqətən həmsöhbət ola bildim. Çünki onun ruhu mənim ruhumun əlindən tutub söz dünyasında gəzdirməyi bacardı. Elə bu balaca bir yazını da onun öz misraları ilə yekunlaşdırmaq istəyirəm. Çünki dediklərimi bu misralar tamamlamış olur.

İçimdəki bir yaradan keçib gəlirəm
Ay üzünə
Aləmdən qaçıb gəlirəm ay üzünə
Ürəyimin ağrısını yuyur ay üzü...
Məni yaman vurdular
Qürurum sınan yerdən,
Qürurumun ay üzünü sarıyır
Gündə min dəfə yıxılıram
Mənə ay üzün qaldırır.
Mən qorxağam igid deyiləm
Mən güclü deyiləm, zəifəm...
Mən kişi deyiləm, insanam
Mən həqiqət deyiləm, səhvəm.
Ölümdən çox qorxuram-
Məni aldadırlar...
Deyirlər ölümdən sonra
Həyat var...
Durub gəlirəm ay doğana-
Durub gəlirəm ay üzünə...





YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-14
2019-11-13


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.33%)
Pullsuz (6.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK