ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

DƏYİRMAN DAŞI

8754    |   2015-03-14 01:30
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır


...Dünyada çox yekə daşlar var. Bu daşlar o qədər böyük və iridir ki, onları yerdən tərpətmək, qaldırmaq hər kişinin işi deyil. O daşların arasında dəyirman daşının öz ağırlığı, öz çəkisi və öz yükü var...
Yadımıza Cırtdanın nağılı düşür. Cırtdan çayı keçib dikdirə çıxır. Bu vaxt xəlbirlə suyu götürən div başını qaldırır və soruşur:
- Sən çayı necə keçdin?
Cırtdan:
- O dəyirman daşını görürsən, onu götürüb boynuma keçirdim və çayı keçdim.
Div də Cırtdanın sözünə inanır, dəyirman daşını boynuna keçirir və çaya atılır. Atıldığı ilə boğulmağı bir olur...
Bu, bir nağıl və bir əfsanədi. Divləri heç vaxt cırtdanlar aldada bilməz. Çünki divlər çoxlarına "papış" tikirlər. O divlər ki, onların əlindən çoxları boğaza yığılır, ölüm və qalım arasında yaşayır...
Elə bil bir qədər mətləbdən kənar düşdük. Axı biz dəyirman daşından danışırdıq. O dəyirman daşından ki, o çox yekədir, iridir və böyükdür. Əlbəttə, dəyirman daşı elə-belə daşlardan deyil. O daşı da düzəltmək, hamarlamaq və hardasa bir qəlibə salmaq lazımdı. Dəyirman daşını da hər adam hamarlayıb-düzəldə bilməz.
Yenə yadımıza əlli il bundan əvvəl bizim kəndimizdə işləyən su dəyirmanı düşür. O su dəyirmanı ki, kəndin yuxarısında və "Qurultay" deyilən kanalın yanında yerləşirdi. O kanaldan da dəyirmana novalça ilə su axırdı. Axan su da dəyirman daşına güclü zərbə ilə dəyərək onu hərəkətə gətirir və işlədirdi. Dəyirman daşının ortasına buğda tökülürdü. Buğda da yavaş-yavaş dəyirman daşı tərəfindən üyüdülürdü...
Həsənqulu oğlu Qəbil bu dəyirmanı işlədən yeganə adam idi. Çünki hər adamın su ilə işləyən dəyirmandan başı çıxmazdı. Bir dəfə Qəbil kişi xəstələnir və bir ay yatır. Onun yerinə başqa birisi qolunu çırmayıb deyir ki, bu dəyirmanı bu gündən mən işlədəcəyəm. Heç bir gün keçmir ki, dəyirman işləmir, yəni daş xarab olur və fırlanmır. Camaat da düşür həmin adamın üstünə ki, niyə dəyirman daşı fırlanmır. O da yazıq-yazıq baxır və gözlərini döyür.
Amma gözlərini döyməklə iş bitmir. Camaatın taxılı tikmədə, kisədə bir ay qalır, yavaş-yavaş nəmişlik olduğuna görə kif atmağa başlayır. Kimin ağzından nə çıxırsa dəyirmançının üstünə tökür. Dəyirmançı da deyir ki, gedin özünüzə başqa bir dəyirmançı tapın. Mənim əlimdən day heç nə gəlməz. Yenə camaat hirslənir və deyir:
- Nə təhər olur, Həsənqulu oğlu Qəbil otuz ildir su dəyirmanı işlətdi, bir dəfə dəyirman xarab olmadı, ancaq sən bir gün dəyirmana gəldin və sonra da hər şey dayandı.
Kişi diqqətlə camaata baxır və dillənir:
- Ay başınıza dönüm, bu kənddə Qəbil kişidən başqa heç kəs bu dəyirmanın dilini bilməz. Lalın dilini anası bildiyi kimi Qəbil kişi də dəyirmanın "dilini" yaxşı bilir. İndi məni niyə öldürürsünüz, əlimdən gələni elədim bir şey çıxmadı.
Bir aydan sonra Qəbil kişi yataqdan qalxdı və dəyirmana gəldi. Gördü ki, dəyirmanın altı-üstünə çevrilib. Yəni mizan-tərəzi itib və dəyirman daşı da fırlanmır. O dəqiqə barmağını dişlədi ki, dəyirman daşına nəsə ilişib, o da dayanıb. Dəyirmana gələn suyu kəsdi və düşdü aşağı. Aşağıda gördü ki, həqiqətən də iri daş ortaya düşüb və dəyirman daşını fırlanmağa qoymur...
Qəbil kişi iri daşı ordan çıxarıb yenidən yuxarı qalxıb dəyirmanın arxa tərəfindəki arxı açdı. Su sürətlə dəyirman daşına tərəf axmağa başladı. Və dəyirman daşı fırlandı. Deyəsən camaatın gözünə işıq gəldi. Heç onda dəyirmanda işıq da yox idi. Gecələr Qəbil kişi çıraq işığında, gündüzlər isə gün işığında dəyirmanda taxıl üyüdərdi. Özü də onun üyütdüyü taxılın unu o qədər şirin və o qədər isti idi ki, adam onu yemək istəyirdi.
Biz də 10-12 yaşımızda həmin dəyirmana gedər, taxılımızı üyüdəndə unu ovcumuza alar və çörək kimi yeyərdik. Qəbil kişi də deyərdi ki, ay bala, bir az səbrli olun, aclıqdan çıxmısınız? Unu apararsınız nənəniz təndirdə çörək bişirər və doyunca yeyərsiniz.
Biz də unu aparandan sonra nənələrimiz və analarımız o undan təndirdə çörək bişirərdilər. Və o çörəyin dadından heç vaxt doymaq olmazdı. Onda bizim kənddə bir nəfər də olsun şəkər xəstəsi yox idi. Çünki su dəyirmanında üyüdülən unun tərkibindəki kəpək o xəstəliyin qarşısını tamamilə alırdı.
Rəhmətlik Süleyman həkim deyirdi ki, əgər çörəyin tərkibində kəpək yoxdursa, onda onun nə dadı olacaq, nə də urvatı. Bax, həmin çörəklərin indi biz həsrətini çəkirik. Nə qədər təndir çörəkləri yesək də, həmin çörəklərin dadını və tamını vermir. Çünki yediyimiz çörəklərin unu su dəyirmanlarında yox, elektriklə işləyən dəyirmanlarda istehsal olunur. Bax belə. Bu də dəyirman daşının qeyri-adi bir sehri...



YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-06-19
2018-06-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Sizcə bu komandalardan hansı çempion olacaq?

Braziliya (25%)
Argentina (12.5%)
İspaniya (12.5%)
Almanıya (50%)
Fransa (0%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Zakir Fəxri axşam maşını blokun qabağında saxlayır, pəncərəsinə də bir kağız yazıb yapışdırır ki, maşının radiosu yoxdu, maqnitofonu yoxdu, motoru yoxdu, mobil telefonu da özümlə götürmüşəm.
Səhər gəlib görür ki, kağıza yazıblar ki, "Ta onda təkərləri nəyinə lazımdı ki?!




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK