hacklink Adalet.az | SÖZ VAXTINA ÇƏKƏR Adalet.az | SÖZ VAXTINA ÇƏKƏR Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

SÖZ VAXTINA ÇƏKƏR

Bu yazı gecikməsəydi...

29093    |   2009-12-26 00:09
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Ataların qəribə deyimlərindən biri də "söz vaxtına çəkər" məsəlidi. Bilmirəm onu niyə deyiblər, nə məqsədlə deyiblər, ümumiyyətlə, bu deymin arxasında nə durur... Bilmirəm deyəndə ki, bu yazını yazana qədər bilmirdim. Amma indi az-çox anlayıram və bilirəm ki, sən demə doğrudan da bəzən söz vaxtına çəkirmiş. Elə bu yazımın qəhrəmanın taleyi kimi...
   
   Düz bir il öncə dekabr ayının sonuna bir-iki gün qalmış "Azadlıq" qəzetində mənim 50 yaşımla bağlı bir yazı yazılmışdı. Yazının müəllifi o idi. Bu günlərdə Tanrı dərgahına köç edən Elçin Səlcuq! Doğrudur, ondan öncələr də mənim şeirlərimdən yazılarında istifadə etmişdi. Hətta bir dəfə gülə-gülə demişdi ki, "şeirin imza yerində adını Ebülfet Medetoğlu yazıram və bəzi qələmdaşlarım da sənin türk şairi olduğunu, yəni Türkiyədə yaşadığını, türkiyəli yazar olduğunu düşünüb maraqla oxuyurlar. Xahiş edirlər ki, kitabını verim onlar da oxusunlar, mən də üstünü vurmuram. Hər dəfə bir yolla mövzunu dəyişirəm...".
   
   Mən də minnətdarlığımı bildirmişdim və bizlərin təbiətində ölkə kənarlarına həmişə özəl bir maraq olduğunu bildirmişdim və ona avtoqrafla bağışladığım İstanbulda nəşr olunmuş "Ağacların şarkısını yapraklar oxuyur" kitabımdan əlavə bir-ikisini də vermişdim ki, dostlarına bağışlasın...
   
   Hə, Elçin Səlcuq mənim 50 yaşıma özünəməxsus bir yazı yazmışdı və bir-iki ay bundan öncə onun da 45 yaşı tamam olurdu. Nəşriyyatın dəhlizində qarşılaşdı, hal-xoşdan sonra dedim ki, Elçin, 45 yaşına bir yazı hazırlayıram... elə bil bu sözü gözləyirdi. Qolumdan tutdu və:
   
   - Bəy, hələ yazma, (bəy- onun müraciət forması idi) gözlə, 50 yaşımda yazarsan - dedi.
   
   Doğrusu maraq güc gəldi. Səbəbini soruşdum. Yenə özünəməxsus şəkildə:
   
   - İndi yazsan bir növü mənə borcunu qaytarmış olursan. Amma 5 ildən sonra heç kim bilməyəcək ki, mən sənin 50 illiyinə yazı yazmışdım, indi sən də cavabımı qaytarırsan. Elə deyil? Həm də ki, sənə bundan sonra da 5 il də yaşamağı arzu edirəm də? - dedi.
   
   Bəli, mən onunla razılaşdım və həmin yazını ürəyimin bir küncündə vərəqini qatladım. Dedim ki, qoy Elçinin istəyincə olsun və elə deyəsən onun istəyincə də oldu?! Yox, olmadı. Ürəyimə gələni indi ayrı cür yazıram. Daha doğrusu yazmıram ey...Ürəyimdə Elçinlə bağlı nə varsa, hamısını sapa düzürəm. Ucunu düyünləmək istəyəndə sap qırılıb dağılır. Çünki hələ ki, nə gözüm, nə ürəyim Elçinin yoxluğuna inanmaq istəmir. Düşünürəm ki, bu yazının son nöqtəsini qoymağa macal tapmayacam. Elçin öz yerişiynən, öz jestləri ilə qapını açıb içəri daxil olacaq və deyəcək:
   
   - Salam bəy, nətərsən?...
   
   ...ardınca da növbəti suallar. Sonda isə "Ədalət"in axırıncı nömrəsini istəyib "buralardayam" - deyib gedəcək:
   
   
   
   məni kim ağlayar ta bundan belə
   
   quru nəfəsimdə soyuq, buz kimi...
   
   gözümün yaşını yığıram ələ
   
   üzümə dağılmış girdə buz kimi!
   
   
   
   "heyf!" söyləməyə nə qalıb daha,
   
   cismim də bu günlər özümə yükdü...
   
   o qədər gərəksiz oldum Allaha-
   
   verdiyi ömrü də gözümdən tökdü...
   
   
   
   görünür xəyalla yaşamaq heç vaxt
   
    acı həqiqəti bala çevirmir
   
   nə qədər dolanbac olsa da həyat,
   
   xəyal həqiqət tək bil ki, sevinmir!..
   
   
   
   Hə Elçin Səlcuq. Bilirəm buralardasan. Yazdıqlarımı da nə özünə aid edirsən, nə də üstünə götürürsən. Çünki şərtləşmişik axı?.. Qismət olsa, 50 yaşına yazacam.
   
   
   
   ***
   
   
   
   Sizi deyə bilmərəm, mən həmişə itirdiyim adamlar barəsində, ən çox da söz, ruh adamları barəsində yazanda elə bil iynəylə gor qazıram. Sözü tapa bilmirəm, söz qəhətə çəkilir, öz-özümə əsəbiləşirəm. Sözün qarşısındakı gücsüzlüyümdən əziyyət çəkirəm və yazını neçə dəfə yarımçıq saxlayıb "yazmayacam" deyirəm. Amma olmur, ürəyim partlayır, üfürülmüş şar kimi boşalmaq istəyir. Və mən həmin anda barəsində düşündüyüm, acısını canımdan, qanımdan keçirdiyim həmin o söz adamının bəlli həyatını, mənə tanış jestlərini, birgə keçirdiyimiz anları gözümün önünə gətirirəm. Bax, ondan sonra bir balaca əlim qələmə yatır, bir balaca sözlər cümlələrə, misralara meyllənir. Özü də həmişə belə olub... Nüsrət Kəsəmənli dünyasını dəyişəndə də... Pərviz Əliyev dünyaya vida edəndə də... şair Pərviz haqqa qovuşanda da...eləcə də Məmməd Araz Tanrı dərgahına çəkiləndə də...Bəxtiyar Vahabzadə ruhunu, sözünü bizə tapşırıb gedəndə də... Elə Elçin Səlcuq da vidalaşmamış ayrılanda da...
   
   Hə, bütün bunları yaşamaq adamdan çox böyük dözüm və hünər istəyir. Mənə elə gəlir ki, dünyasını dəyişən söz adamlarıynan, ruh adamlarıynan birlikdə dünyada qalan söz və ruh adamlarının da ömründən müəyyən hissələr ayrılıb gedir. Bu bir növü Xan çinarın tökülən yarpaqlarına bənzəyir. Başqa ağacları deyə bimərəm, Xan çinarın yarpaq yağışı, yağışın iri damcılarının yerə çırpılması təsirini bağışlayır mənə. Dəfələrlə Xan çinarın bu cür yarpaq yağışının dibində dayanıb müşahidə etmişəm. Bu "yağış" adamın ruhunu oxşamaqla yanaşı, xatirələrini də oyadır və:
   
   
   
   bircə-bircə
   
   və son dərəcə
   
   sakitcə
   
   üzülüb budaqdan
   
   düşən yarpaqdan-
   
   nə bir "ah"
   
   kəlməsi
   
   eşitmək
   
   nə də
   
   göz yaşı görmək
   
   olmur...
   
   bu qədər məğrur
   
   və gözəl ölmək
   
   boyuna biçilib
   
   yarpalarının-
   
   Xan çinarın!
   
   dayanın,
   
   ayaqlarınızın altındakı
   
   qızılı yarpaqlara baxın,
   
   bu gözəl ölümə
   
   özünüz də inanın!..
   
   
   
   ***
   
   
   
   Atalar bir qəribə məsəl də qoyub gediblər . Deyirlər ki, "ölənlə ölmək olmur". Və onun da ardınca deyiblər ki, "heyf öləndən"... Və "yetim böyüyəcək, yamanlıq əzrayıla qalacaq"... Bəli, bunlar hamısı böyük həqiqətdi. Çünki görə-görə gəlirik. Ən əziz adamını itirən belə, çox nadir hallarda dözməyib itirdiyilə birlikdə dünyanı tərk edir. Gözəl şairimiz Əlağa Kürçaylı haqqa qovuşanda qızı Ülkər dözməyib intihar etdi... Atası ilə birgə tərk etdi dünyanı.
   
   Ümumiyyətlə, tanınmış ziyalıların, söz-sənət adamlarının ailə kitablarında belə məqamlara rast gəlmək mümkündür. Ayrılığa dözməmək məqamlarını deyirəm. Məsələn, Rəsul Rza və Nigar Rəfibəyli... Yəqin ki, Anarın "Sizsiz"ini oxumusunuz. Daha nə deyim...
   
   Bəli, biz itiririk və tapırıq. İtirdiyimiz cismani olur, tapdığımız mənəvi. Çünki itirdiyimizi torpağa tapşırırıq, tapdığımızı özümüzlə daşıyırıq ürəyimizdə, yaddaşımızda yaşayır və bizimlə yol yoldaşı olur. O yola qoşulanlar da bizim yol yoldaşımızın kimliyindən xəbər tutur. Beləcə mənəvi ömürlər bir-birinə calanır, minilliklərə doğru addım-addım gedir. Necə ki, Nəsimi, Nizami, Xaqani, Füzuli, Vaqif, Vidadi, Sabir, Mirzə Cəlil, Əbdürrəhim bəy, Üzeyir bəy, Məmməd Səid, Səməd Vurğun, Cəfər Cabbarlı, Müşfiq, Cavid və sairələr bizim günümüzə gəlib çıxdılar və bizdən sonrakılar da artıq onları özləriylə artıq gələcəyə aparırlar. Deməli, bu davamlı ömürlərdə hər kəsin ürəyində iynə ucu boyda söz işığı yandırıb getmiş ruh sahibləri qalacaqlar. Və...
   
   Və bir dəfə mən dotsların biriylə söhbət əsnasında dedim ki, bizlər çox qəribə olmuşuq. Ömrümüz boyu tikinti aparırıq - ev tikirik... toyuq damı tikirik... əl damı tikirik... övladlar üçün ev tikirik... sosial obyektlər tikirik... bir sözlə sonda qəbristanlığa qum-çınqıl, mişar daşı gətirilir və qəbrimizin içi hörülür (tikilir). Qəribə deyil? Amma Vahid Əlifoğlu demişkən, dolma qazanına bənzəyən bu dünyada bütün yollar qəbristanlıqda sona çatır. Nə qədər tiksək də, qursaq da onun mayasında işıq olmasa, özündən ətrafdakılara bir çınqı od payı düşməsə, sənin yoxluğunla o tikilənlərdə yox olub gedəcək. Deməli, söz qalasına sahib olanların yandırdığı ocaqlar yeddi dağdan görünəcək. Çünki o hamı üçün yandırılıb və o yolda hamının ruhunun özünə qayıtmasında bir təsəllidir...
   
   
   
   keçib gəldim bu yolu-
   
   yolu incik salmadan
   
   keçdim, ağır yük dolu-
   
   illə, dinclik almadan...
   
   
   
   dağda dizim çapıldı
   
   dərədə selə düşdüm
   
   nə dərmanım tapıldı,
   
   nə də ki, dilə düşdüm...
   
   
   
   zaman sərdi, sovurdu
   
   vaxt vermədi seçimə
   
   məni həsrət qovurdu-
   
   almadı yar vecinə...
   
   
   
   keçib gəldim, yol artıq
   
   ləpirimdən qabardı..
   
   mən bir ömür xatirə,
   
   yol ömrümü apardı...
   
   
   
   Hə, bu yol hardan başlayıb deyə bilmərəm. Çünki onun əvvəlini görmək üçün milyon illər əvvələ boylana bilmək imkanında olmaq gərəkdi. Amma sonunun hara olduğunu bir az əvvəl qeyd eləmişdim...


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-19


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.75%)
Pullsuz (6.25%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK