ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

BEYKER-STRİTDƏKİ ƏFSANƏ

93258    |   2015-01-31 08:38
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Dünyada məşhur şəhərlər, məhəllələr, hətta küçələr və binalar belə çoxdu. Bu məkanların bəzisi tarixi hadisələrin şahidi olduğuna, bəzisi möcüzəli yaranışına, bəzisi də bənzərsiz memarlıq üslubuna görə insanlığın diqqətini zaman-zaman özünə çəkir.
Bəziləri də həmin ünvanlarda yaşayan şəxslərə görə tarixin yaddaşında iz qoyur...
Beyker-stritdəki ev kimi...
Bəs o küçə ilə təngənəfəs qaçan oğlan necə, yadınızda qalıbmı?! Ona acımısınız, yoxsa, qibtə eləmisiniz?! Kimdən qaçır, kimin üstünə gedir o cavan oğlan? Müşkül bir işin içindədi yəqin. Haqsızlıqla üzləşib... İndi bu cavana bircə şey lazımdı: Vaxt itirmədən özünü Ona çatdırmaq...
Ona görə də var gücüynən qaçır. Bilir ki, çətini əli onun qapısına dəyincədi...

***
Bildiklərimin deyil, bilmədiklərimin eşqiynən yaşamaq ayrıca bir zövq verir mənə. Görəsən, adam bir gün hiss eləsə ki, daha bu dünyada oxumadığı kitablar qalmayıb, onda nə edər?! Sevinər, qürurlanar, yoxsa, məyus olar?! Mən əməlli-başlı dərd edərəm bunu özümə. Bundan sonra yazılmayacaq əsərlərə görə üzülmürəm. Dünyamızın mənəvi durumunu ki, belə görürəm, daha elə bir gözləntim də yoxdu.
Bu bədbinlik deyil, dərindən də dərin bir boşluqdu...

***
Rayonda işə başladığım ilk illərdi. Bir gün mərkəzi kitabxanada işləyən tanış qızla söhbət edirdim. Mövzumuz macəra ədəbiyyatı idi. Həmişə olduğu kimi, yenə də canım üzülə-üzülə "Başsız atlı"dan, Kuperin qırmızı dərililər haqqında romanlarından, o kitabları oxuyarkən keçirdiyim şirin və həyəcanlı qorxularımdan danışırdım. Kitabda təsvir olunan adamların arasında, vəhşi təbiətin qoynunda məmnuniyyətlə yaşamaq istədiyimi dilə gətirirdim. Arada qız soruşdu:
-Deyəsən, "Baskervillərin iti"ni oxumamısan...
-Yox...
-Hiss elədim. Bax, onu oxusaydın, daha çox həyəcanlanardın. Əsl qorxunun nə demək olduğunu onda görərdin. Adam elə bilir ki, indicə həmin it qaranlıqdan çıxıb üstünə atılacaq...
Məni maraq bürüdü. İş elə gətirmişdi ki, indiyəcən həmin əsər əlimə düşməmişdi...
İki-üç il keçməmiş roman təzədən çap olundu, satılmaq üçün rayonumuzun kitab mağazalarına da göndərildi...

***
Oğlum bələk də idi onda. Dörd-beş aylıq körpəmi qıçlarımın üstündə yırğalaya-yırğalaya romanı oxuyurdum...
Bu əsərdə gözlədiyim həyəcanlı qorxunu, vahiməni deyil, həmişə həsrətində olduğum Ağılı tapdım...
"Xəfiyyə" sözü adamda elə də rəğbət doğurmur. Bəlkə də vətəndaşı olduğum ölkənin prizmasından belə görünürdü. Sovet dövrüydü. Bizdə yalnız "şanlı prokurorlar", "vicdanlı müstəntiqlər", "bizi canından artıq sevən milislər" vardı... Mənim nəslim Süleyman Rəhimovun "Mehman" povesti ilə yaşıddı. Əsəri orta məktəbdə sevə-sevə oxuyub öyrənmişdim. Filmdəki obrazına vurulmuşdum da... Amma kimsə mənə deyə bilməzdi ki, həyatda Mehman kimi prokurora, ya müstəntiqə rast gəlib. Deyənlər də ya üzgörənlik edir, ya da özlərini aldadırdılar...
Kitaba çox aludə olmuşdum... Arada gözlərimin qaldırıb yuxuda gah gülümsəyən, gah da dodağını büzüb ağlamsınan körpəmə baxırdım. Böyüklər deyirlər ki, yuxuda uşaqları bu hallara Şeytan salır. Onlara gah ağlamalı, gah da gülməli sözlər deyir. Adamın canını buz kəsir. Şeytanın süd qoxulu körpələrlə bu rəftarı onlar böyüyəndə hansı həddə çatacaqdı, görəsən?! Hələ dördbir yanımızdakı insan cildində şeytanları da bura əlavə eləsən, gələcəyə nikbin baxmaq üçün qurd ürəyi yemək gərəkirdi...
Oğlumun böyüyəndə Şerlok Holms olacağını ağlımın ucundan da keçirə bilməzdim. Yaşadığım dönəmdə buna imkan da verməzdilər. Çünki... Kral Lirin təlxəyi demişkən, bizdə həqiqəti quduz it kimi hər yandan qovurdular...
Gözlərim təzədən enib vərəqlərə dikilir, xəyalım Beyker-stritə uçurdu...

***
Bu yazıdan məqsədim Artur Konan Doylun yazıçılıq məharətindən bəhs eləmək deyil. Onun buna ehtiyacı da yoxdu. Əgər dünya bu gün də əsəri oxuyursa, heyran olursa, deməli, müəllif əbədiyaşarlıq deyilən iddianın dizini çoxdan yerə vurub...
Roman əsasında "Mosfilm"in çəkdiyi seriala bu gün də dönə-dönə baxıram. Baxdıqca qəribə rahatlıq, təkrarsız zövq duyuram. Rus aktyoru Vasili Livanovun xarizması filmə bir ayrı ovqat qatır. Yaraşıqlı alnı, dərin, mənalı baxışları, hər küncündə min cür məna gizlənən ağzı... Nə qədər dərin zəka, qabiliyyət var bu obrazda. İzlədikcə özünün də insan olduğuna qürurlanırsan...
Şerlok Holmsu başqa cür təsəvvür etmək də mümkün deyil.
O, cinayətkar deyil, həqiqət axtarır. Səbəb, məzmun axtarır. Bizimkilərin aylarla uzadıb, cild-cild kitab bağladıqlarını "bir qəlyanlıq iş" adlandırır...
Özü də necə tamahsızdı... Ölümdən xilas etdiyi qız "mənim sizə nə qədər borcum var" deyə soruşanda: "1 funt, 16 şillinq. Bu bizim Londondan sizin qəsəbəyədək yol xərcimizdi" cavabını verir. Bilmirəm, 1 funt, 16 şillinq bizim pulla nə qədərdi, bildiyim odur ki, bu cavabda pulla ölçülməyəcək çox mətləblər var...
Doktor Vatson bu qədər gözütox olmasına etiraz edəndə isə deyir: "Mən elə də varlı deyiləm, ancaq operaya iki bilet mənə bəs edər".
Kimin hünəri var etiraz eləsin ki, dünya belə kişilərin çiynində dayanmır!
Belələri bundan sonra da doğulacaqmı?!.
Şübhəm var...

***
Mən onu heç vaxt təkcə ədəbi obraz kimi düşünmürəm. O, ömrümün bütün çətin məqamlarında qarşımda görmək istəyim səbrli, ağıllı, duyumlu və həssas Kişinin özüdü...
Beyker-stritdə təngənəfəs o evə tərəf qaçan cavana da həmişə qibtə eləmişəm...
Hansımızın belə ümidlə, qaranəfəs qaçacağı bir ünvan var?!.



YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2017-11-23
2017-11-22


VİDEO





ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Qarabağ" "Çelsi"yə qalib gələcəkmi?

Hə (66.67%)
Yox (33.33%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Mollaya xəbər verirlər ki, qayınanasını su aparıb. Molla gəlib girir çaya, başlayır su yuxarı axtara-axtara getməyə. Görənlər soruşurlar ki:
- Ay Molla, bu necə axtarmaqdı? Cənazə su axan tərəfə gedər, ya yuxarı dırmaşar?
Molla deyir:
- Siz onu tanımırsınız. O, elə bir tərs adam idi ki, hökmən yuxarı gedib. Sizin işiniz olmasın, mən bu saat onu tapacağam.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK