ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

KEŞMƏKEŞLİ ÖMRÜN YORULMAYAN YOLÇUSU

39116    |   2014-11-07 02:51
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Bəzən insan göz yumub açınca bitən ömrün sonunda nəyə nail olduğunu keçmişinə nəzər saldıqda görür, bəzən isə geriyə boylandıqda orda heç nə görə bilmir. Çünki ömrü hədər yaşamış insanların geridə heç nəyi qalmır. Xoşbəxt o insandır ki, ömür yolunu xatırlayarkən utanmasın, heyifsilənməsin, xəcalət çəkməsin, əksinə sevinsin, fəxr etsin, qürurlansın.
Stolumun üstündə bir kitab var. Əbülfəz Muxtaroğlu və Abbas Hacıyevin müəllifi olduğu "Ömür yolu" kitabı. Kitab tanınmış ziyalı, jurnalist, tədqiqatçı, professor Hacı Tofiq Seyidzadənin 75 illiyinə həsr olunub. Kitabı vərəqlədikcə bu insanın həyatının nə qədər mürəkkəb, maraqlı və ibrətamiz xatirələrlə dolu olduğunun şahidi oluram.
Hacı Tofiq Seyidzadə Odlar Yurdu Azərbaycanın dilbər guşəsi, qədim Oğuz eli olan Naxçıvan Muxtar Respublikası Sədərək rayonunun Sədərək kəndində doğulub. Bu yurdun mürəkkəb coğrafi mövqeyi - həm çox sərt qışı, həm çox isti yayı, həm şəfalı suyu, otları, həm qədim tarixə malik min bir sirli təbiəti... onun xarakterinə təsirsiz qalmayıb, o təbiətin cizgiləri bu insanın həyatında öz izini qoyub, qanına, canına hopub. Sədərək kəndi həmişə öz cəsur, qeyrətli oğulları ilə yanaşı, savadlı, böyük zəka sahibləri ilə də həmişə tanınıb.
Hacının orta məktəb illəri, institut həyatı, ordu sıralarındakı xidmətləri və bu illər ərzində elmi yaradıcılığı, jurnalist fəaliyyəti müəlliflər tərəfindən qələmə alınıb. Kitabda həmçinin Hacı Tofiq Seyidzadənin əmək fəaliyyəti dövründə bu günədək qazandığı uğurlar mükafatlar, diplomlar öz əksini tapıb, Hacının qələmə aldığı kitablar barəsində çoxlu rəylər və məqalələr oxuculara çatdırılıb.
1960-cı ildə M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun rus dili və ədəbiyyatı fakültəsinə daxil olub. O, Marksizm-Leninizm Universitetinin Naxçıvan fılialını da bitirib. Sədərək kimi böyük bir yaşayış məntəqəsinin tarixini araşdırıb gənc nəslə çatdırmaq kimi əhəmiyyətli bir tədqiqatın sahibidir. 2002-ci ildə də "Sədərəyin iqtisadi, siyasi və mənəvi həyatı" mövzusu ilə ADPU-nun dissertantı olub. Hər bir yaşayış yerimizin toponimlərini araşdırmaq, tarixi keçmişimizə bələd olmaq, ən azı yaşadığın yurdun yaranma tarixini bilmək hər bir insanın borcudur. Bu mənada qədim Naxçıvanın, onun əhəmiyyətli bir hissəsi olan Sədərəyin tarixinin bugünkü nəslə çatdırılmasında Hacı Tofiqin əməyi əvəzsizdir. Tofiq Seyidzadənin Sədərəyin tarixinin araşdırılması ilə məşğul olduğunu bilən akademik Ziya Bünyadov 20 oktyabr 1984-cü ildə ona məktub yazaraq, ona bu işdə hərtərəfli kömək etmək istədiyini bildirib. O, 30 oktyabr 1984-cü ildə Bakıya gələrək AMEA-nın kitabxanasında hörmətli tarixçi alim, akademik Ziya Bünyadovun köməyi ilə Sədərəyin tarixini araşdırmağa başlayıb və araşdırma bugünədək davam edir.
Onun bu araşdırmaları içərisində Sədərək adının yaranması barədəki versiyalar çox maraqlıdır. Bu araşdırmalara əsasən "Sədərək" sözü el arasında müxtəlif formalarda işlədilir:
1. "Sedərə", "Üç-dərə" həqiqətən də Sədərəkdə üç dərə olduğu məlumdur. Bunlar "Çanaqçıçay", "Cəhənnəmdərə" və "Bağırsaqdan" axıb Sədərək düzünə gələn çayı göstərmək olar.
2. "Sədərək" - "Sel gərək" uzun illər Sədərəkdə su qıtlığı olduğu üçün əhali Tanrıya dua edərək sel-su gondərməsini arzulamışdılar.
3. "Sədərək" - Səd rəng (yüz rəng) kimi izah edilir. Həqiqətən də Sədərək ərazisində dağ-dərələrdə çox rəngli gül-çiçəyə, rəngbərəng dağlara, daşlara, qumlara rast gəlmək mümkündür.
4. "Dədə Qorqud" dastanında Sədərəyin yer adları çəkilir: "Qara Çobanın düzü", "Qırmızılar", "Fərhad arxı", "Qarasu", "Xan bulağı", "Qaraçuq" və "Dərbəndli" - Şərurun düzü də qeyd olunur.
Müəllifin dediyinə görə bu siyahıya bir çox yer, dağ, dərə adlarını əlavə etmək olar.
Hacı Tofiq Seyidzadənin araşdırmaları nəticəsində Sədərəkdə mövcud olan bu günədək aşkarlanmayan çoxlu toponimlər var. Tarixi mənbələrdən və yazılı abidələrdən məlumdur ki, Sədərəyin ərazisi qədim tarixə malikdir və bu ərazilərdə qədim insanlar yaşamışlar.
Hacı Tofiq Seyidzadə 34 illik pedaqoji fəaliyyətinin 14 ilini Sədərək 1nömrəli kənd orta məktəbinin nəzdində fəaliyyət göstərən axşam-əyani-qiyabi məktəbdə direktor əvəzi, 1996-1997-ci illərdə Sədərək 1 saylı orta məktəbdə direktor vəzifələrində çalışıb. Pedaqoji fəaliyyətdə uğurlar qazandığına görə 1984-cü ildə Naxçıvan Müəllimləri Təkmilləşdirmə Institutu onun iş təcrübəsindən bəhs edən xüsusi bülleten buraxıb və pedaqoji təcrübəsi Naxçıvan MR məktəbləri arasında yayılması tövsiyə edilib. MR-də 29-dan çox elmi-praktik konfrans və müşavirələrin iştirakçısı olub, Həmçinin bu konfrans və müşavirələrdə pedaqoji sahədə qazandığı uğurlardan çıxışlar da edib.
2003-cü ildə Azərbaycan Müəllimlərinin XII qurultayının nümayəndəsi olub. 2004-cü ildən "Bakinski Raboçi" qazetində Naxçıvan üzrə xüsusi muxbir işləyib. Sonralar isə "Yeni Naxçıvan" "Güzgü" "Azərbaycan" "Respublika" "Kommunist" (Xalq) qazetlərində öz sanballı məqalələri ilə çıxış edib. 2000-ci ildən başlayaraq H.T.Seyidov "Azad Azərbaycan" qazeti redaksiyasında fəaliyyətini davam etdirir. Hazırda həmçinin AMEA-nın Tarix İnstitutunun elmi işçisidir.
2011-ci ilin fevral ayının 17-də Ankara şəhərində Beynəlxalq Uluslararası Araşdırmalar Akademiyasının "Fəxri professoru"dur.
2005-ci il 12-27 yanvarda Həcc ziyarətində olub.
Kitabı əldə edənlər bu insanın əhəmiyyətli fəaliyyətinin, çoxlu sayda orden, medal, fəxri fərman və təltiflərinin şahidi olacaqlar. Hər təltif bir uğurlu işin, mənalı əməyin, yuxusuz gecələrin bəhrəsi olan düşüncələrin, arxiv guşələrindəki diqqətli araşdırmaların nəticəsidir. Bu insan bu gün də əməkdən, zəhmətdən usanmır, yaddaşında, xatirəsində olan hadisələri, işıqlı insanları, yurd yerlərinin xalqımıza məxsus qədim tellərini bugünümüzlə bağlamaqla gələcək nəslə çatdırmağa çalışır. Bu məqsədlə çalışan tədqiqatçı jurnalistin bu yaxınlarda 55-ci kitabı çapdan çıxıb.
Hacı Tofiq Seyidzadə 75 yaşını arxada qoysa da, bu gün yenə də gənclik həvəsiylə çalışır. Həm fiziki, həm mənəvi, həm ruhən özünü yaşlı hiss etməyən Hacı Tofiq Seyidzadə hər səhər idmanından qalmır, təsərrüfatla məşğul olur, bəzən nəşriyyatın doqquzuncu mərtəbəsindəki iş yerinə pilləkənlərlə-liftsiz çıxır. Ömrünü zəhmətlə, halallıqla yaşamış, çox maraqlı bir həyat yolu keçmiş bu insanın ömür yoluna bələd olmaq və ağrılı, onun əziyyətli həyat yaşamasına baxmayaraq cavan qalmasının sirlərini öyrənmək istəyənlər "Ömür yolu" kitabını əldə etməklə buna nail ola bilərlər.
Bu yazıda nə Hacının titullarını sadaladım, nə ömür yolunu tam işıqlandırdım, nə də pedaqoji, tədqiqatçılıq, yaxud jurnalist fəaliyyəti haqda geniş məlumat verdim. Bu, sadəcə 75 illik həyatda insanın nələr edə biləcəyi, nələrə nail ola biləcəyi haqda kiçik xatırlatma oldu.
Girişdə yazdığım fikrə dönərək demək istəyirəm ki, Hacı Tofiq Seyidzadə geri - keçdiyi ömür yoluna nəzər salarkən qürurlanan insanlardandır.
Keşməkeşli ömür yolunda yorulmayan, usanmayan Hacı Tofiq, bundan sonra da bu yolu uğurla davam etmək üçün sizə möhkəm can sağlığı, şərəfli ömür arzulayıram!
Bu yolu davam etməniz üçün təmiz vicdan, ağrısız-acısız ömür, həyat yoldaşınızın, övladlarınızın, nəvə-nəticələrinizin sağlamlığı, el-obanın hörməti, sayqısı yol yoldaşınız olsun!



YAZARIN ARXİVİ

2018-03-30 : YAS DƏFTƏRİ
2018-01-20 : KİTAB OXUYAQ
2018-01-12 : ƏLÇATMAZ ARZU
2017-12-22 : TƏMİZ ADAM
2017-12-08 : SÖZ
2017-12-02 : AĞ XALATLI BƏLA
2017-09-23 : AYRILIQLAR
2017-08-31 : ŞAYİƏBAZLIQ
2017-08-11 : ANAMIN QOXUSU...
2017-06-30 : ŞƏHİDİM
2017-06-02 : ANAMIN QOXUSU...
2017-05-26 : NƏ VAXT QOCALDIM
2017-04-07 : QEYRƏT
2017-02-10 : QƏNAƏT
2017-02-03 : Əl vurmayın...
2017-01-27 : ÜMİD ÖLƏNDƏ
2016-12-23 : SƏBR
2016-12-17 : DEPRESSİYA
2016-12-10 : Sindrom
2016-11-05 : SON BAHAR
2016-10-22 : İNANCIM
2016-08-20 : SƏRHƏD
2016-07-30 : NƏFS...
2016-06-11 : KİŞİ SÖZÜ
2016-02-20 : YALTAQ
2016-02-06 : ÜMİD QAPISI
2016-01-30 : ÇƏTİN XİDMƏT
2016-01-16 : ACLIQ
2015-11-28 : AD QOYANIN...
2015-11-14 : ÜMİD KÖRPÜSÜ
2015-10-17 : YAĞIŞ YAĞIR...
2015-09-12 : DOST
2015-08-29 : LOĞMANLARIMIZ
2015-07-11 : İMAN BAYRAMI
2015-06-03 : İT ÖMRÜ
2015-05-02 : HACI ... LEYLƏK
2015-03-20 : YAŞAM SEVGİSİ
2015-02-21 : BÖHTAN
2015-01-17 : ÇÖPÇÜ
2014-12-27 : HƏMRƏY OLUN
2014-12-20 : SON İSTƏK
2014-12-13 : XƏZİNƏ
2014-11-08 : YÜK
2014-10-11 : HARAM SÜFRƏ
2014-09-20 : NOOLDU BİZƏ?..
2014-09-13 : UDUŞ
2014-09-06 : İSLAHAT
2014-08-30 : YAŞAM SEVGİSİ
2014-08-23 : YUXU
2014-07-26 : Əzrayıl andı
2014-07-19 : DİLƏNÇİ
2014-07-05 : DÖN
2014-06-14 : ÖZGƏ DƏRDİ
2014-06-07 : TUTİYƏ
2014-04-26 : MƏNƏMLİK
2014-04-05 : EVDAR KİŞİLƏR
2014-01-18 : ACI XATİRƏLƏR
2013-12-21 : QƏLPƏ
2013-12-07 : YAŞAMAQ ƏZMİ
2013-11-23 : GETMƏ...
2013-11-16 : ARXALI...
2013-11-09 : GÜNLƏR...
2013-10-26 : SARI GƏLİN
2013-10-19 : DƏLİ
2013-10-05 : FÜZULİ NAĞILI
2013-09-28 : VAXT OĞRUSU
2013-09-07 : ÖZÜNÜ TANI
2013-08-17 : ÇÖRƏK OĞRUSU
2013-08-03 : ZƏKAT
2013-07-27 : TALE
2013-07-20 : TALE
2013-06-15 : YAD AĞLAR...
2013-05-25 : DƏVƏ DÖZÜMÜ
2013-05-11 : ŞUŞANIN HİMNİ
SON XƏBƏRLƏR
2018-04-19
2018-04-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
“Bavariya”, yoxsa "Real" Madrid?

“Bavariya” (41.67%)
"Real" Madrid (58.33%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Qarabağın məşhur bəstəkarlarından biri Xosrov Fərəcov Musiqi Texnikumunun direktoru idi. Çox zəhmli adamıydı, hətta Texnikumda az qala hərbi nizam-intizam yaratmışdı. Bir məsələ də vardı ki, Ağdamın bütün ünlü xanəndələri və ifaçıları bu Texnikumda müəllim işləyirdilər. Və təbii ki, tez-tez də toylara çağırılırdılar, nəticədə dərsi buraxmalı olurdular. Ona görə də Xosrov müəllim toya gedən müəllimlərə haqq qoymuşdu: 25 manat.

Bir gün Ağdamdan çıxan böyük sənətkarların demək olar ki hamısının muğam müəllimi olan məşhur tarzən Məşədi Nəriman hardasa möhkəm yeyib-içib gəlir məktəbə. Tez qaçıb Xosrov müəllimə satırlar ki, məşədi Nəriman içib gəlib, həyətdə də hamıyla məzələnir. Xosrov müəllim üçün görünməmiş hadisə, dərhal düşür həyətə. Görür, həə, Nəriman müəllim babatdı.

Əsəbi halda deyir:

- Nəriman müəllim, bu nədi?

Nəriman müəllim təbii ki, ayılır, bir diqqətlə Xosrov müəllimi süzür, sonra cibindən bir 25-lik çıxarıb basır Xosrov müəllimin döş cibinə və deyir:

- Xosrov müəllim, mən ölüm, məni bu gün toyda bil.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK