ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Hər gün qapısı döyülən Maestro

Niyazinin mənzil muzeyinin 20 yaşı tamam olur

39220    |   2014-09-06 01:17
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Paytaxtın Bülbül prospekti ilə Həzi Aslanov küçəsinin kəsişməsində yerləşən binada barelyef vurulub. Həmin barelyefdən aydın olur ki, dünyanın ən məşhur musiqiçilərindən biri - dirijor, SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Dövlət Mükafatları laureatı, Cəvahirləl Nehru adına Beynəlxalq Mükafatın sahibi Niyazi bu binada yaşayıb.
Binanın üçüncü qatındakı 24 saylı mənzildə indi Niyazinin mənzil-muzeyi yerləşir. Öz istedadı ilə Azərbaycanı bütün dünyada tanıdan Niyazi bu mənzilə 1958-ci ildə köçüb və ömrünün sonuna - 1984-cü ilədək burada yaşayıb.


Üzeyir bəyin qohumu, "Çitra"nın müəllifi və "sehrli çubuğun" sahibi

Xalqımızın ötən əsrdə yetişdirdiyi nadir şəxsiyyətlərdən biri - görkəmli dirijor, bəstəkar və ictimai xadim Niyazi 1912-ci ildə Tiflisdə - bəstəkar Zülfüqar Hacıbəyovun ailəsində dünyaya gəlib. Əmisi Üzeyir bəy kimi ömrünü musiqiyə həsr edib və nadir sənət əsərləri yaradıb. Maestro adlı-sanlı musiqi kollektivlərinə dirijorluq edib, çıxışları dünyanın ən böyük konsert salonlarında alqışlarla qarşılanıb. Niyazi bəstəkar kimi də böyük şöhrət qazanıb, o, "Xosrov və Şirin" operasının, "Çitra" baletinin, "Rast" simfonik muğamının, 10-dan çox vokal əsərin müəllifidi. Niyazi 17 xalq mahnısını orkestr üçün işləyib, 15 kinofilmə, 14 dram tamaşasına musiqi yazıb, 4 marş bəstələyib.
1938-ci ildən Üzeyir Hacıbəyov adına Dövlət Simfonik Orkestrinin bədii rəhbəri və baş dirijoru olub, müxtəlif illərdə Akademik Opera və Balet Teatrının və Dövlət Filarmoniyasının direktoru vəzifələrində çalışıb.

20 il öncə. Və ya mənzildən muzeyə

Bir vaxtlar bu qapını qonaqların üzünə Niyazi və onun ömür-gün yoldaşı Həcər xanım açırdı. Artıq 20 ildir ki, mənzilə gələn ziyarətçiləri muzeyin gülərüz əməkdaşları qarşılayır.
Direktor Rza Bayramov Niyazinin mənzil-muzeyinin tarixi barədə bizə ətraflı məlumat verir. Direktorun sözlərinə görə, Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 3 oktyabr 1990-cı il tarixli qərarına əsasən bir sıra görkəmli mədəniyyət xadimlərinin ev muzeyləri yaradılır. O zamankı Mədəniyyət Nazirliyi də bu qərardan irəli gələn addımlar atır və Kollegiyanın 1990-cı il 28 dekabr tarixli qərarı ilə Niyazinin mənzil-muzeyi Azərbaycan Musiqi Mədəniyyəti Dövlət Muzeyinin filialı kimi yaradılır. Mənzil-muzey ilk ziyarətçilərini dörd il sonra qəbul edir.
Maraqlıdır ki, açılış tədbiri özü də əlamətdar bir günlə üst-üstə düşür. Mənzil-muzey qapılarını Niyazinin əmisi, dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin doğum günü şərəfinə keçirilən "Üzeyir Musiqi Günü"ndə açır. Rza Bayramov deyir ki, açılış mərasimində ölkə rəhbəri Heydər Əliyev şəxsən iştirak edir: "Ulu Öndər Heydər Əliyev xalqımızın görkəmli mədəniyyət, incəsənət və elm xadimlərinə həmişə böyük dəyər verib, onların xatirələrinin əbədiləşdirilməsi üçün mühüm addımlar atıb. Niyazinin mənzil-muzeyinin açılış mərasimində iştirak edən Heydər Əliyev Maestronun yaradıcılığını və şəxsiyyətini yüksək qiymətləndirir, Qonaqlar Kitabına ürək sözlərini yazır".
2000-ci ildən direktor vəzifəsində çalışan Rza Bayramovun sözlərinə görə, Niyazinin mənzil-muzeyinin əsas missiyası maestronun həyat və yaradıcılığını əks etdirən eksponatlar vasitəsilə xalqımızın yüksək mədəniyyətə, incəsənətə maliki olmasını təbliğ etmək, Azərbaycan xalqının zəngin tarixini, mədəniyyətini gələcək nəsillərə çatdırmaqdı: "Hər bir muzeyin siması onun zəngin fondları və eksponatlarıdı. Muzeyin sərvəti isə onun fondlarındakı eksponatların dəyəri və sayı ilə ölçülür. Maestronun mənzil-muzeyi yaradılarkən əldə edilən materialların sayı 4 min 707 ədəd olub. Bu gün isə bura gələn ziyarətçilər 6 min 500-ə yaxın eksponatla tanış olmaq imkanı qazanırlar.
Onların arasında Maestronun müəllifi olduğu not əlyazmaları, şəxsi kitabları, fotoları, geyimləri və medalları var. Muzeydə müxtəlif sənəd və afişalar, təsviri sənət nümunələri, Niyazinin bəstəkar həmkarlarının əlyazmaları və suvenirlər də saxlanılır".
Direktorun müşayiəti ilə bir zamanlar Maestronun yaşadığı mənzillə yaxından tanış oluruq. Mənzil-muzey 5 otaqdan-yemək, iş, yataq otaqlarından, ekspozisiya və qonaq otağından ibarətdir. Memorial otaqlar-iş, yemək və yataq otaqları ev sahibin vaxtında olduğu kimi saxlanılsa da, digər iki otaq rekonstruksiya edilib.
Rza müəllimin sözlərinə görə, Maestronun iş otağı bu tarixi mənzilin ürəyi sayılır. Otağın mərkəzi divarındakı fotoşəkilləri Niyazi özü asıb. Yemək otağında Maestro həyat yoldaşı Həcər xanımla gündəlik məsələlər haqında müzakirələr aparıblar. Ev sahibləri ailə dostlarını, Bakıya gələn görkəmli sənətkarları və ictimai xadimləri də məhz bu otaqda qəbul ediblər.
Muzeyə gələnlər görkəmli rəssam və heykəltəraşlardan Mikayıl Abdullayevin, Toğrul Nərimanbəyovun, Böyükağa Mirzəzadənin, Həsən Haqverdiyevin, Cəlal Qaryağdının, Ömər Eldarovun, Tokay Məmmədovun və Cümşüd İbrahimovun Niyazi ilə bağlı yaratdıqları əsərlərə maraqla tamaşa edirlər.
Muzeydə yaradıcılıq görüşləri, xatirə gecələri, sərgilər təşkil olunur, konsertlər keçirilir. 2008-ci ildən isə burada "Klassik musiqi həvəskarları klubu" fəaliyyət göstərir. Rza müəllim deyir ki, gənclərin, tələbələrin muzeyə maraq göstərməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır: "Dünya şöhrətli Niyazinin xalqımızın mədəniyyət tarixində mühüm yer tutduğu məlumdur. Bu həqiqəti gələcək nəsillərə çatdırmaq əməkdaşlarımızın əsas işlərindən biridi. Çox sevinirik ki, gənclər muzeyimizə tez-tez gəlir, eksponatlarla tanış olurlar".


Ən yeni eksponatlar

Niyazinin mənzil-muzeyinin arxivi yeni materiallarla zənginləşib. Bu barədə də direktordan öyrənirik: "Son illər əldə etdiyimiz materiallar arasında Maestronun görkəmli bəstəkar Qara Qarayevin qızı Züleyxaya Ankaradan, Parisdən, Londondan göndərdiyi açıqcalar və öz əli ilə yazdığı məktublar var. 1961-1965-ci illər arasında yazılan bu açıqca və məktubları muzeyə Züleyxa Qarayeva-Bağırova bağışlayıb. Bəstəkar Soltan Hacıbəyovun qohumu Asəf Kərimov muzeyə Niyazi ilə bağlı 46 fotoşəkil təqdim edib. Əməkdar artist, violonçel ifaçısı Eldar İsgəndərov isə muzeyə Adnan Sayqunun üzərində Niyaziyə xatirə yazısı olan "Violonçel və fortepiano üçün sonata" əsərini bağışlayıb. Ötən il Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında iştirak edən görkəmli türk pianoçusu İdil Biret ölkəsinə döndükdən sonra Niyazi ilə bağlı xeyli materialları muzeyimizə göndərib".


Yubiley qapını döyür

Bu il sentyabrın 18-də Niyazinin mənzil-muzeyinin fəaliyyətə başlamasının 20 ili tamam olur. Yubileylə bağlı muzey kollektivi maraqlı tədbirlər keçirməyə hazırlaşır. Direktor Rza Bayramovu dinləyək: "Fəaliyyət göstərdiyimiz dövrdə cənab Əbülfəs Qarayev başda olmaqla Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin rəhbərliyi, Əməkdar mədəniyyət işçisi Alla Bayramovanın rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Musiqi Mədəniyyəti Dövlət Muzeyinin əməkdaşları bizə həmişə dəstək olublar. Yubiley tədbirlərini də məhz onların yaxında dəstəyi ilə hazırlayırıq. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tədbirlər planını təsdiq edib. Həmin plana uyğun olaraq ziyarətçilərimiz üçün maraqlı tədbirlər hazırlayacağıq".
Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" studiyasında Niyazi ilə bağlı sənədli film hazırlanıb. Həmin filmin də Maestronun mənzil-muzeyinin 20 illiyi ərəfəsində təqdim edilməsi nəzərdə tutulub.





YAZARIN ARXİVİ

2017-12-02 : Onun adı Rey
2016-09-30 : ...Sadə Qabil
2016-08-13 : Poeziya, Salam
2016-08-12 : Poeziya, Salam
2016-06-11 : Təhsil elçisi
2015-10-09 : Qadağaya qadağa
2015-08-29 : Birinci 10 il
2015-04-11 : Təzə Ağdamlı
2015-03-20 : Bizim Corc
2014-12-13 : "Kitayski" çex
2014-04-05 : Abini anarkən...
2014-01-11 : Əfsanə bolluğu
2013-12-28 : Sonuncu alman
2013-11-30 : Nə sözün?
2012-08-09 : Gedin və baxın!
2012-05-30 : Məqsədli yazı
2011-08-27 : A+A+A
2011-01-08 : Hamı telekanala!
2010-10-02 : Al bıçağı...
2010-06-19 : Top, tar və...
2009-12-12 : 2012
2009-06-20 : YILMAZ, BU KİM?
2009-03-20 : DAVALI YORĞAN
2008-05-24 : Nazirlər soyunur
2008-04-26 : Qalxa-qalxa gedir
2008-03-30 : Tərcümeyi-hal
2008-03-01 : Mənə "beş" ver
2007-11-10 : Reklamlı yazı
SON XƏBƏRLƏR
2018-01-16
2018-01-15


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Təbii qaz limitini keçmisinizmi?

Hə (71.43%)
Yox (28.57%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Maarif Soltanın İsmayıllıdakı kənddəki evinə bir sarsaq pişik dadanıbmış, şairi yığıbmış boğaza. Aparıb pişiyi meşədə azdırır, gəlir görür ki, pişik evdədi. Aparıb bir az uzaqda azdırır, gəlir görür ki, yenə ondan qabaq gəlib, evdədi. Aparıb "Qız qalası" tərəfdə meşədə azdırır, yenə qayıdıb görür ki, ondan qabaq gəlib.
Axırda hirslənib aparır Babadağının ən ucqar bir yerində azdırır. Bir neçə saatdan sonra xanımına zəng edir:
- Pişik gəlib çıxıb?
- Hə.
- Ver telefonu pişik oğlu pişiyə.
- Neynirsən?
- Neçə saatdı azmışam, qoy yolu soruşum.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK