ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

TANISAM UTANACAQ

Bu da belə bir yazı...

24634    |   2014-06-14 06:33
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Səhərin gözü yenicə açılmışdı. Hər kəs bir ovqatla, bir niyyətlə işinin, istəyinin dalınca tələsirdi. Uzaqdan onun da gəldiyini gördüm. Başını aşağı salıb öz aləmində ətrafdakılara fikir vermədən mənə doğru gəlirdi. Mən də bilərəkdən, amma heç kimə hiss etdirmədən onun gəldiyi yolun düz ortasında dayandım. O isə gəlirdi, elə əvvəlki kimi - az qala üstümdən tapdalayıb keçəcəkdi. Birdən başını qaldırdı və məni görüb bir az çaşdı və bir az da qorxmuş kimi:
- Bu sizsiniz? - dedi. Qorxutdunuz məni.
Mən də güldüm və gülə-gülə:
- Hərdən bir ətrafa da bax. Heç olmasa dost-tanışı salamla, onların salamını al, bu qədər özünə qapanma. Onsuz da axtardığın yerə atılmayıb. Əgər atılmış olsa da, onu çoxdan tapıblar, - dedim.
Beləcə, atüstü bir söhbət etdik. Əslində bu söhbət də deyildi. Eləcə demək istədiklərimin və illərdən bəri ürəyimdə saxladıqlarımın ancaq bir ahlıq ölçüsüydü. Mən bu ölçünün içərisində əritdiyim ömrü ağlımdan elə sürətlə keçirdim ki, o sürəti ölçmək çətin ki, mümkün olsun. Çünki...g
Bəli, dəfələrlə yazmışam, demişəm və dəfələrlə də yazılıb, deyilib ki, dünənini unudan gələcəyinə çətin ki, qovuşsun. Amma görünür mənim də, elə məndən başqalarının da dedikləri, yazdıqları həmişə çin olmurmuş. Həyat bəzən elə qasırğalar, burulğanlar törədib ki, dünənini unudanın ya sabahı olmur, ya da elə bir möhtəşəm sabaha gedib qovuşur ki, orda az qala Allaha bəndəlik etmək istəmir. Yəqin ki, belələrini siz də tanıyırsınız. Ona görə də düşünürəm ki, belə məqamda kimlərləsə fikirlərimiz tam üst-üstə düşməsə də, rahatca bir-birimizi anlayıb təsdiqləmiş olarıq.
Onunla ilk qarşılaşanda, onunla ilk həmsöhbət olanda mənə elə gəlirdi ki, o bu dünyanın adamı deyil. Çünki qədərindən artıq məsum idi. Düşünürdüm ki, bu adam bu dünyadan baş çıxara bilməyəcək... Və o adam bu dünyanın bir titrəyişindən, lap elə sübh mehindən yıxılacaq. Lakin görünür böyük yanlışlığa yol vermişdim. Mələk qiyafəsində gördüyüm bu adam sən demə, tamam fərqli bir istəklə, tamam fərqli bir acgözlüklə, tamam fərqli bir yanaşmayla gəlibmiş bu dünyaya. Məsumluqdan da böyük bir məsumluq var. İfadə edilməsi mümkün olmayan zərifliklə, incəliklə, hazırlıqla, insanlıqla. Burda açığını deyim, böyük aktyorlarımız məndən inciməsin, onları kölgədə qoyan bir peşəkarlıqla o, dünəni də alt-üst etdi... dünəni də sildi... bugünün də arxada qalan hər saatını məhz həmin o istedadı hesabına silir, unudur...
Deməli, onun bu qabiliyyəti müşahidə olunmağa başlayandan ətrafındakı dünən ondan uzaqlaşdı, yavaş-yavaş arxa plana keçdi. Boşalan yerləri isə onun özünə uyğun, özünə bab, özünə münasib adamlarla doldu və o gördü ki, ətrafı boş deyil. Amma sadəcə, gördü. Çünki hissləri, duyğuları, ürəyi korşalmışdı, yalnız görürdü. Gördükləri də dediyim kimi elə onun yeni çevrəsi idi: bir günlük, bir saatlıq, bir anlıq çevrə...
İndi qarşılaşdıq, yanında da həmin çevrəsi. Özünəməxsus bir şəkildə ayaqdan-başa məni süzdü və heç bir reaksiya almadığından özünün olmayan səsi ilə soruşdu:
- Məni tanımadın?
Cavabım xeyli ləngidi. Əslində bu ləngimə bilərəkdən, düşünülmüş şəkildə edilirdi. Mən həmin o pauza ərəfəsində onun baxışlarını, onun sifət cizgilərini oxumaq istəyirdim. Amma nə qədər cəhd etsəm də, heç nə oxuya bilmədim. Doğrusu, heç oxumalı bir şey də yox idi. Ölmüşdü, donmuşdu o cizgilər, o gözlər. Əvvəldə dediym kimi, yalnız baxırdı. Bu yubanmağım, bu gecikmə onu bir də dilə gətirdi:
- Mənəm də, doğurdan tanımadın?
Bu dəfə yığcam, amma bir az damarları sərt olan cavab verdim:
- Kiməsə bənzətmək istəyirəm, ancaq alınmır. Yox, tanımıram.
- Mənəm də - deyib adını da, ünvanını da dilə gətirdi. Özü də kobud və razı bir səslə mən yenə gülümsədim:
- Tanımadım. Bir də nə fərqi, tanısam utanarsan - deyib ondan uzaqlaşdım. Hiss etdim ki, arxamca baxır, əhəmiyyət vermədim. Sadəcə, hardansa bir vaxtlar yazdığım bir zarafatyana şeir yadıma düşdü.

Əvvəldi, həm də axırdı
Gerçəkdi, həm də nağıldı...
Boylanıb mənə baxırdı -
Tanıya bilmədim ancaq...
Sözümün dişsiz vədəsi
Canımda həsrət hədəsi...
Çıxdı qarşıma dədəsi -
Tanıya bilmədim ancaq...

Üyündüm kir-kirə daşda
Fikir var min cürə başda...
Mən bu gündə, o bu yaşda -
Tanıya bilmədim ancaq...

Demişdi butan olacaq
Ürəyim - odan olacaq...
Tanısam, utanacaq -
Tanıya bilmədim ancaq...

***

Hə, bu bir məqam idi, mən də yaşadım. Yəqin ki, ölü baxışlarla, donuq cizgilərlə olsa da, o da nəyinsə fərqinə vardı. Bunu mən təxmini deyirəm, elə olmaya da bilər. Axı biz indi heç nəyə təəccüblənmirik. Çünki həyat da, insanlıq da, etiketlər də, bir sözlə, insana aid edilən bütün dəyərlər də bir həftəbecərə çevrilib - qarışıb bir-birinə. Seçib ayırmaq, hər kəsi öz yerində oturtmaq zor bir iş olub. Bunu da ki, atmışıq zamanın qoynuna. Elə dinib-danışanımız, yerindən hamıdan tez duranımız dərhal zəmanəni qınayır, onu suçlu bilir...
Vallah, yaxşı çıxış yolu tapmışıq. Özümüz-özümüzə təsəlli veririk və bilir ki, günahkar saydığımız, qınadığımız zəmanənin dili-ağzı yoxdu... qayıdıb cavabımızı verə bilməyəcək... kimin günahkar olduğunu qayıdıb üzümüzə deməyəcək... o da öz içində boğulacaq, biz də... Biz danışa-danışa, o isə susa-susa...
Uzaq illərin söhbətidi. Tez-tez kirayədə qaldığım evə gələrdi və qapını döymədən içəri keçib şit bir şəkildə:
- Gəldim ki, görüm nə işlə məşğulsunuz? - deyirdi. Hər dəfə də ona irad tuturduq ki, bir az ədəbli-tərbiyəli ol, qapını döyməyi öyrən. O isə deyirdi ki, özüm belə edirəm. İstəyirəm sizi elə vəziyyətdə yaxalayım ki, sonra məndən ehtiyat edəsiniz, mənsiz heç bir addımı atmayasınız. Onun bu məntiqi bizə ilk anlar boş cəfəngiyyat bir fikir kimi görünürdü. İnanmırdıq ki, o bizləri özünə borclu salmaq istəyir. Ancaq görünür o gerçəyi deyirmiş, içində olanı dilinə gətirirmiş. Və illər ötəndən sonra tələbəlik illərində hər kəsin başına gələ biləcək bir səhvimizi o,ən böyük cinayət kimi hər yerdə üzümüzə vururdu, bizi utandırmağa çalışırdı və irişə-irişə də deyirdi ki:
- Yadınızdadı, mən o vaxtalr sizə demişdim ki, sizi utandıracam...
Bəli, indi üstündən 30 ildən artıq bir zaman keçməsinə baxmayaraq, hər dəfə onunla qarşılaşanda salamlaşıb yaxamı əlindən qurtarmaq istəyirəm. Ancaq israrla dayanmağa, söhbət etməyə çəkir məni, özü də ikilikdə yox. Səsini elə ucaldır ki, ətrafdakılar da eşitsinlər. Axırda yoruldum və məcbur oldum ki, bu dəfə mən onu qabaqlayım, mən ona həmin hadisəni bütün təfərrüatı ilə elə danışım ki, o, bu hadisəyə şahidlik etdiyindən utansın. Amma bilmirəm, utandıra bildim, yoxsa yox. Çünki o, elə soyuqanlı bir şəkildə məni dinləyirdi ki, sanki məhz həmin məqamda, həmin gündə, həmin yerdəydik - o da şahidlik edirdi. Nə isə... bu cür olayların içərisində utanc hissini saxlamaq və bu hissin içində azacıq da olsa adam olmaq görünür onların alnına yazılmayıb və onlar da beləcə barsız, amma sadəcə yaşıllığı ilə göz oxşayan ağaclar kimi bir şeydi. Nə vaxtsa ya küləkdən yıxılır, ya da baltadan...
Çox qəribədi ki, yazdığım bu mətnin içərisində olduğum anda elə ki, söhbət gəlib ağaca, baltaya çıxdı, bir də gördüm ki, həsrətini çəkdiyim yuxumdan da çıxmayan, yaddaşımdan da bir iynə ucu uzaq düşməyən həmin o yerlər gəlib dürdü gözümün önündə və mən onlara baxa-baxa, ruhən o yerləri gəzə-gəzə təkcə ölüb dirilmədim, həm utandım. Özü də ona görə ki, nə mən, nə də o yerlər bircə dəfə də olsun "məni tanımadın?" deyə soruşmadı. Mən isə:

Yuxusunu gördüyüm
dağlar, daşlar,
otlar, quşlar,
çaylar, ağaclar...
Yəqin ki,
yuxuda gördüyüm
görkəminiz hələ qalır...
qalır -
dağlar daşlara
otlar quşlara
çaylar isə
ağaclara,
otlara və quşlara
bütün heyvanlara...
bir az da
axıb gəlir
yuxu görməkdən,
xatirə danışmaqdan
yorulmuşlara,
qarımışlara,
qartımışlara...
sadəcə
nə vaxtsa
yuxumu
çin etmək üçün...

***

Bir dəfə necə oldusa, sözümüz-söhbətimiz fırlanıb adamları tanımaq mövzusuna gəlib çıxdı. Məclisdə oturanlar bu məsələyə öz prizmalarından, öz baxış bucaqlarından qiymət verməyə başladılar. Necə deyərlər, hətta hərə bir nümunə də göstərdi. Biri uşaqlıq yoldaşından danışdı, biri məhlə uşağından, biri tələbə dostundan, biri uzaq- yaxın qohumundan. Nə isə... Uzanan bu mövzunun içərisində daha çox hallanan bir məntiq oldu. O da - mənsəb və pul...
Əksəriyyət bildirdi ki, adamları yaxşı tanımaq üçün onları mənsəb sahibi etmək, onlara vəzifə vermək lazımdır. Məhz həmin o vəzifə kürsüsü onların iç dünyasına işıq salacaq. Qısa bir zamanda içlərindəki mən üzə çıxacaqdı. Və görəcəksən ki, dost dediyin, yoldaş saydığın, yaxın bildiyin, hətta güvəndiyin kim imiş, nə imiş...
Məhz bu məqamda mən yadıma bir müdrik kəlamı saldım. Həmin kəlama görə, bir nəfərdən soruşurlar:
- Qardaşın necə adamdı?
Həmin şəxs cavab verir:
- Yoldaş olmamışam!
Bu kəlamı ona görə həmin müzakirə məqamında dilə gətirdim ki, görüm həmsöhbətlərim məsələyə necə yanaşacaqlar. İnanın ki, burda olanların hamısı az qala bir ağızdan dedilər ki, indi yoldaşı da, qardaşı da tanımaq üçün yenə vəzifə və mənsəbi unutmaq lazım deyil.
Çünki məsafə baxımından mənzil başa çatandan sonra həmin yol-yoldaşı yenidən öz ampulasına qayıdacaq. Bu, ancaq bir zamanın, bir anın məsələsidi.
Bax, içimdə olan bir işıq da, bir od da belə söndü. Sən demə, bu dünyada bütün bu yazdıqlarımın düz ortasından çıxış edərək bir həqiqəti unutmaq lazım deyil ki, biz hələ nəinki ətrafımızdakıları, heç özümüzü də yaxşı tanımırıq. Bəlkə özümüzü də tanısaq utanarıq!..

Əbülfət MƏDƏTOĞLU
[email protected]


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-08-12 : HAVA
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-06-16
2018-06-15
2018-06-14
15:04 ACLIQ


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Sizcə bu komandalardan hansı çempion olacaq?

Braziliya (33.33%)
Argentina (16.67%)
İspaniya (0%)
Almanıya (50%)
Fransa (0%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Zakir Fəxri axşam maşını blokun qabağında saxlayır, pəncərəsinə də bir kağız yazıb yapışdırır ki, maşının radiosu yoxdu, maqnitofonu yoxdu, motoru yoxdu, mobil telefonu da özümlə götürmüşəm.
Səhər gəlib görür ki, kağıza yazıblar ki, "Ta onda təkərləri nəyinə lazımdı ki?!




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK