ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

EVDAR KİŞİLƏR

21191    |   2014-04-05 06:13
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Biz leksikamızda "evdar qadın" ifadəsini işlədib, ona öyrəşmişik və bu ifadənin antonimi, yəni "evdar kişi" isə dilimizdə işlənməyən ifadədi. Həmin söz işlənməsə də, gerçək həyatda rast gəldiklərim o ifadəni mənə tez-tez xatırladır. Şahidi olduğum reallığa əsaslanıb, bu gün məhz "evdar kişilər" barəsində yazmaq istəyirəm.
Dünya tarixindən bəllidi ki, qadınların hökmranlığı, idarəçiliyi müəyyən bir zamanı əhatə edib. Məhz həmin zaman içərisində bütün hökmranlıq qadına, yəni matriarxal qaydaların sahibinə məxsus idi - qəbilənin, ailənin daxili düzənini həll etmək, yemək hazırlığı, uşaq böyütmək, "tərbiyəsi" və sairə ilə məşğul olurdu. Bu da özlüyündə kişinin mövqeyini ikinci plana keçirirdi. Amma müəyyən bir dövrdən sonra matriarxal qayda yerini güclü cinsə verdi. Bununla da cəmiyyətdə və tarixi proseslərin inkişafında artıq güclü cinsin həm hökmranlığı başladı, həm də qadının əzabları, ağır işlər görməsi müəyyən qədər azalmış oldu. Qadın daha çox bir anaya, qadına aid olan işlərlə məşğul olmağa başladı. Bəlkə də elə evdar qadın fikri həmin o andan üzübəri gəlməkdədi. Cəmiyyətdə qadın daha çox evdarlıqla məşğul olub. Sivilizasiyanın inkişafının yüksək mərhələsinə çatandan sonra qadınların da üzünə qapılar açılıb. Onlar da elmin, həyatın müxtəlif sahələrində öz imkanlarını nümayiş etdirmək imkanı qazanıblar. Nəticədə də ailənin bünövrəsi möhkəmlənib, birgə yaşayışın stimulu artıb. Çox təəssüf ki, biz bu gün bütün bunları unutmuşuq.
Bir anlıq gözümüzün önünə bugünkü reallığını gətirək. Bəli, gerçəklik bundan ibarətdir ki, indi böyük iş yerləri yoxdu. Bunu özünə problem edən,bu yükün altında əzilən, hətta ən sanballı diplomları gizlədib daş daşıyan, palçıq qarışdıran, alnının təriylə, əlinin qabarıyla evinə çörək aparan kişilər çoxdu. Ziyalılqdan doğan qürurunu, diplomunu, iddialarını bir kənara qoyub ən ağır işlərə də girişirlər. Təki ailədə hər şey yerində olsun, maddi tələbat təmin olunsun, ailənin təməli sarsılmasın. Bu addımı böyük hərflərlə yazılması zəruri olan kişilər edir.
Amma etiraf edilməsi çətin olsa da, yenidən matriarxal qaydaların bərpa olunduğu göz önündədi. Əhalinin əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan əksər hissəsini qadınlar təşkil edir. Və evdə boş-boş oturan kişinin, çalışıb evə qazanc gətirən, ailənin maddi təminatını ödəyən qadının əlinə baxması artıq adi hal olub. Bu da matriaxal qaydaların həmin ailəyə qayıdışı deməkdi.
Evin, ailənin maddi tələbatını ödəyə bilməyən kişilər hörmətdən düşməyə məhkumdu. Artıq qadınlar səhər durub işə tələsirkən çox kişilər "iş yoxdu" deyərək yatırlar. Qadın səhər açılar-açılmaz uşaqların səhər yeməyini hazırlayıb, paltarlarına əl gəzdirib, sonra işlədiyi ünvana tələsir. Çünki işini itirməkdən qorxur. O, çalışdığı kafedə, şiniyyat, çörək sexlərində, camaşırxanalarda, hətta şəxsi evlərdə onu gözləyən işlərə tələsir. Ayın sonunda isə gətirdiyi zəhmət haqqını masanın üstünə qoyur. "Kişi" də utanmadan pulu götürüb çayxanaya, damino oynamağa, pivə içməyə tələsir, sanki belə də olmalıdı. Evdə heç bir işin qulpundan tutmayan, övladlarının dərslərinə baxmağa belə həvəssiz, vaxt öldürməklə məşğul olan bu evdar kişilər daha çox qeybət etməklə, ailə dolandıran qadınların arxasınca hədyan danışmaqla günlərini keçirirlər. Özlərini qeyrət, namus keşikçisi sayan (özü də iddialı, kobud, hökmranlığını əldən vermək istəməyən, yalançı namus keşikçisi olan) "evdar kişilər" ailəyə çörək gətirən qadının öz kişi iş yoldaşı ilə bir kəlmə söhbət etməsini, avtobusa birlikdə minməsini az qala müharibəyə çevirir, müəyyən bir toplantıya qatılmalarını rəzalət, namussuzluq hesab edirlər. Əllərini ağdan qaraya vurmayan bu kişilər bütün gün istirahət etmədən qarda çovğunda, qızmar gündə çalışaraq ev dolandıran, ailə saxlayan qadınlara ləkə atmaqla ən böyük şərəfsiz olduqlarını etiraf etmiş olurlar.
Amma belə kişilərin evdarlığı da bir şeyə yaramır. On iki-on dörd saat işləyib, evə yorğun qayıdan qadın tələsik yemək hazırlamağa, təmizlik işlərinə, uşaqların dərslərinə vaxt sərf edərək öz istirahətlərini, sağlamlıqlarını düşünməz olurlar. Bizim evdar kişilər bu əziyyətlə başa gələn yeməyi yedikdən sonra rahatca divana uzanıb qadının çay gətirməsini gözləyirlər. Sonra isə onun yığışdırdığı süfrəyə, yuduğu qablara nəinki kömək edirlər, tez bitirmələri üçün əsəbləşirlər də...
Hələ bu "evdar kişilər"in səhər xanımı işə gedərkən yataqdan boylanıb: "Bu nə geyimdi?"qışqırmasına baxasan!!! Axşam evə dönərkən: "İş yoldaşımın maşınıyla gəldim" deyən qadının sözü bitər-bitməz mərəkə salar, təhqir də edərlər. Bəzən düşünüb təəssüf edirsən ki, qeyrət sözünün mənası, anlamı da arxivə verildimi...
"Yaxşı kişilər yaxşı atları minib hara getdilər?" Dönəcəklərmi...
Əvvəllər işləyib ailəsini dolandıra bilməyən kişi qınanar, haram yolla qazananlardan uzaq gəzilər, qeybət edən kişilər ələ salınardı. İndi bunlar adi hal olub.
Uşaqlarının maddi təminatını, təhsilini, müalicəsini düşünən ananı buna nail olmaq üçün həmişə doğru yolmu gözləyir? Evdə böyüyən, tərbiyə alan oğlan uşağı atanı evdə yatan, televizor izləyən, anasının qazancı ilə bütün gün siqaret tüstülədən, damino oynayan görəndə kimdən "kişi xasiyyəti" götürəcək?
İlk baxışdan maddiyatın üzərində görünən bu hal cəmiyyətin gələcəyini təhlükə altına almırmı?

Fəridə RƏHİMLİ
[email protected]


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-03-30 : YAS DƏFTƏRİ
2018-01-20 : KİTAB OXUYAQ
2018-01-12 : ƏLÇATMAZ ARZU
2017-12-22 : TƏMİZ ADAM
2017-12-08 : SÖZ
2017-12-02 : AĞ XALATLI BƏLA
2017-09-23 : AYRILIQLAR
2017-08-31 : ŞAYİƏBAZLIQ
2017-08-11 : ANAMIN QOXUSU...
2017-06-30 : ŞƏHİDİM
2017-06-02 : ANAMIN QOXUSU...
2017-05-26 : NƏ VAXT QOCALDIM
2017-04-07 : QEYRƏT
2017-02-10 : QƏNAƏT
2017-02-03 : Əl vurmayın...
2017-01-27 : ÜMİD ÖLƏNDƏ
2016-12-23 : SƏBR
2016-12-17 : DEPRESSİYA
2016-12-10 : Sindrom
2016-11-05 : SON BAHAR
2016-10-22 : İNANCIM
2016-08-20 : SƏRHƏD
2016-07-30 : NƏFS...
2016-06-11 : KİŞİ SÖZÜ
2016-02-20 : YALTAQ
2016-02-06 : ÜMİD QAPISI
2016-01-30 : ÇƏTİN XİDMƏT
2016-01-16 : ACLIQ
2015-11-28 : AD QOYANIN...
2015-11-14 : ÜMİD KÖRPÜSÜ
2015-10-17 : YAĞIŞ YAĞIR...
2015-09-12 : DOST
2015-08-29 : LOĞMANLARIMIZ
2015-07-11 : İMAN BAYRAMI
2015-06-03 : İT ÖMRÜ
2015-05-02 : HACI ... LEYLƏK
2015-03-20 : YAŞAM SEVGİSİ
2015-02-21 : BÖHTAN
2015-01-17 : ÇÖPÇÜ
2014-12-27 : HƏMRƏY OLUN
2014-12-20 : SON İSTƏK
2014-12-13 : XƏZİNƏ
2014-11-08 : YÜK
2014-10-11 : HARAM SÜFRƏ
2014-09-20 : NOOLDU BİZƏ?..
2014-09-13 : UDUŞ
2014-09-06 : İSLAHAT
2014-08-30 : YAŞAM SEVGİSİ
2014-08-23 : YUXU
2014-07-26 : Əzrayıl andı
2014-07-19 : DİLƏNÇİ
2014-07-05 : DÖN
2014-06-14 : ÖZGƏ DƏRDİ
2014-06-07 : TUTİYƏ
2014-04-26 : MƏNƏMLİK
2014-04-05 : EVDAR KİŞİLƏR
2014-01-18 : ACI XATİRƏLƏR
2013-12-21 : QƏLPƏ
2013-12-07 : YAŞAMAQ ƏZMİ
2013-11-23 : GETMƏ...
2013-11-16 : ARXALI...
2013-11-09 : GÜNLƏR...
2013-10-26 : SARI GƏLİN
2013-10-19 : DƏLİ
2013-10-05 : FÜZULİ NAĞILI
2013-09-28 : VAXT OĞRUSU
2013-09-07 : ÖZÜNÜ TANI
2013-08-17 : ÇÖRƏK OĞRUSU
2013-08-03 : ZƏKAT
2013-07-27 : TALE
2013-07-20 : TALE
2013-06-15 : YAD AĞLAR...
2013-05-25 : DƏVƏ DÖZÜMÜ
2013-05-11 : ŞUŞANIN HİMNİ
SON XƏBƏRLƏR
2018-07-21
2018-07-20


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Yay tətilini harada keçirirsiniz?

Evdə (20%)
İşdə (80%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Qadın hirslə ərinə zəng edir:
-Hansı cəhənnəmdəsən indiyə qədər? Saat neçədir, xəbərin var?
-Əzizim, o heç vaxt unutmadığın qeyri-adi üzük olan zərgərlik dükanı var idiye. O vaxt pulum olmadı, ala bilmədim sənə. Dedim ki, eybi yox, pulum olan kimi ilk işim bu üzüyü sənə almaq olacaq. Yadındadır? Qadın yumşalır və həyəcandan titrəyən səslə:
- Hə, əzizim, əlbəttə yadımdadır. Heç xatırlamaz olarammı?
- Bax o dükanın yanındakı çayxanada uşaqlarla domino oynayıram, bir azdan gələcəm.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK