Adalet.az | ARILAR VƏ ADAMLAR Adalet.az | ARILAR VƏ ADAMLAR Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ARILAR VƏ ADAMLAR

Oxşar talelərin işığında...

69660    |   2014-01-11 00:37
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Səhərin gözü yenicə açılmışdı. Bəlkə də heç Günəş əl-üzünə su da vurmamışdı. Amma nədənsə mənim içimdə bir gün öncədən başlayan və dinclik tapmayan narahatlıq bir yerdə dayanıb durmağıma imkan vermirdi, eləcə var-gəl edirdi. Eni, boyu bir iynə uzunluğandan azacıq artıq olan darısqal otaqda sanki havam da çatmırdı. Qışın oğlan çağı olmasına baxmayaraq, pəncərəni açdım, otağa buz kimi hava doldu - bozbulannıq bir hava!..
Birdən gözlərim pəncərə önünə düzdüyüm dibçəklərə sataşdı. Dərhal pəncərəni bağladım. Hiss etdim ki, yanlış qərar qəbul etmişəm, güllərə soyuq olacağını nəzərə almamışam. Sözün həqiqi mənasında güllərin qarşısında bir az pərt oldum. Onlar dillənməsə də, mən içimdə nə çəkdiyimi anladım və xəcalətimi gizlətmək üçün dəhlizə çıxdım...
Təbii ki, güllər ardımca gəlmədi... təbii ki, mən onların gəlməyəcəyini bilirdim. Yəni mənə bəlli idi ki, güllərin ayaqları yoxdu, heç Qarabağın da ayaqları yoxdu. Əgər onların ayaqları olsaydı, çoxdan durub istədikləri yerlərə gedər, istədikləri adamların qapısına gələrdilər... Bu yerdə onların ayaqlarının olmamasına sevindim. Ona görə ki, əgər Qarabağın ayaqları olsaydı və o da mənim dalımca Bakıya durub gəlsəydi, onda mən gərək xəcalətimdən yerə girəydim. Özü də təkcə mən yox... Yəqin Qarabağ bunu bildiyindən, bizlərə rəhmi gəldiyindən əl açıb Allaha "mənə də ayaq ver!" deyə yalvarmayıb. Amma mən isə hər gün Allaha yalvarıram, dua edirəm ki, son anımda, son nəfəsimdə Qarabağı, doğulduğum evi-eşiyi görüm. Mən yalvarıram... illər ötür... və mən yenə yalvarıram, dua edirəm və yenə illər dəyişir... Qarabağın bəxti isə elə belə də qalır, dəyişmir ki, dəyişmir...
Hə, dəhlizə çıxdım... Bir az qaranlıq olsa da, iş otağımdan böyük olan bu dəhlizlə xeyli üzü pəncərəyə tərəf getdim... dayandım qarşısında. Dəhlizin pəncərələri daha böyükdür... ordan prospekt açıq-aşkar görünür. Və mən də hər yerin göründüyü bu pəncərənin önündə özümü axtarmaq, özümü görmək istədim. Pəncərənin şüşəsi o qədər tozlu və çirkli idi ki, heç nəyi göstərmirdi. Buna görə də özümü görə bilmədiyim üçün sıxılmadım, əksinə, pəncərəni günahkar sayıb mənim qüsurlarımı gözlətdiyimə görə, onadan aralandım. Çox qəribədir, qüsurlu olan mən, günahkar pəncərə!.. Görəsən, biz niyə belə qəribəyik?! Gah özümüzdən razı oluruq, gah narazı, gah əllaməçi, gah da nə bilim nə...
Mənə dinclik verməyən ürəyim əlimdən tutub iki mərtəbə aşağı düşməyə, onun qapısını döyməyə apardı məni, günün qəzetlərini tökmüşdü qarşısına... Necə deyərlər, həmişə gördüyü işlərlə məşğul idi. Və mən də həmişə öz işləriylə, öz dünyasıyla, öz söz mülküylə, öz qələmiylə məşğul olan Flora xanımı yenə dünyasından ayırıram. Ədəbiyyatdan, dağlardan, bağlardan, dərələrdən danışırıq, xatirələri çözələyirik və birdən eyni mövzu ikimizi də alıb bu Bakıdan aparır. Gizlətməyəcəm, o mövzunu sizə də deyəcəm: biz arılardan danışırdıq. O da, mən də barəsində məlumatlı olduğumuz, həyatımızda yeri olan, ailəmizin güzəranında iştirak edən arılarla bağlı bir-birimizin sözünü kəsə-kəsə xatirələr söylədik...
Flora xanım Qərbi Azərbaycanı, doğulduğu kəndi, ata ocağını, mərhum anasının arılara olan diqqətini kövrələ-kövrələ dilə gətirdi. Kəndlərində bəslənən arılardan bir qismini balının kəklikotu ətri verdiyini, digərinin isə alma ətirli olduğunu söylədi. Və vurğuladı ki, bizim həyətdəki arı ailələri alma bağlarından şirə daşıdığından o baldan ancaq alma ətri gəlirdi...
Mən də Tuğu xatırladım. Atamın böyük zövqlə az qala başına fırlandığı arılar bir anda gəlib keçdi gözümün önündən. Ancaq pay verdiyi, ömür boyu kimdənsə bir manat da olsun təmənnasında olmadığı balın ləzzəti damağımda təzələndi...
Bütün bunlar içimdəki sıxıntını bir az ayazıtdı. Çünki xatirələr indi məndən çox güclüdür. Və bu güclü xatirələr mənə bir vaxtlar oxuduğum "Adamlar və talelər", "Ağaclar və adamlar" əsərlərini xatırlatdı. Özüm də bilmədən fikrimdən bir şimşək kimi arılar və adamlar gəlib keçdi. Özü də səssiz-səmirsiz. Mən işgüzar arıların öz daxili qanunlarına necə əməl etdiklərini düşünə-düşünə duyğulu adamların da xatirə içində necə şam kimi əridiyini də ürəyimdə yaşadım və yaşatdım. Axı arılar özləri özlərinin həkimləri, özləri özlərinin mühafizəçiləri, özləri özlərinin dünyalarının sahibidirlər. Adamlar isə hələ də qanunlar yazırlar. Hələ də yeni dünyalar sorağındadılar, elə mən də. Ona görə də pıçıldayıram.

Ağlımdan keçənləri
Mənə zaman öyrətdi.
Yanımdan köçənləri -
Məni yaman kövrəltdi...

Sıralanan arzular
Üstələdi imkanı.
Etdi qəfil rüzugar
Məni qəmin kənkanı...

Başımı qarışdırıb
Sözlə, qələmlə qaldım.
Özüm də bilə-bilə-
Bitməz ələmlə qaldım!...

***
İndi yeni ilin birinci on gününü başa vurub içimdəki ağrı-acını, gərginliyi, bir az da közərən ümidi sıra ilə düzmüşəm yazı masamın üstünə. Elə bil əsgər sırasıdı. Onlara baxıram və düşünürəm ki, bu sırada ən zəif nöqtə, ən narahat durum közərən ümiddədi. Görünür bu da arxada qalan illərin sayı ilə bağlıdır. Axı bəzən deyirlər ki, "əllini aşırdın yüzə nə qaldı". Amma indi Aşıq Alının söylədiyi həmin o məşhur misranın yüzlə bağlı olan hissəsi demək olar ki, arxivə atılıb və üstündə də bir qarış zaman tozu var. Ona görə ki, indi əllinin özünü aşmaq özü hünərdi. Yüzü fikrləşmək isə sadəlöhvlük...
Ən azı ona görə ki, ətrafımız, qarşılaşdığımız durumlar, hətta qəbul etdiyimiz informasiya və qidalar bizim o yüzə olan ümidimizi baramaqurdu kimi için-için yeyir. Özü də bizdən izinsiz-filansız. Biz də buna dözməyə məhkumuq. Çünki hakim zamandı, biz yox! Deməli, zamanın hakim olduğu indiki durumda təkcə xəyallara bel bağlayıb öləziyən ümidlərin tonqala çevriləcəyini düşünmək heç bir mahiyyət kəsb etmir. Olsa-olsa bu yalnız özünün özünə təsəllin, özünün özünü aldatmağından başqa heç nə deyil....
Yəqin ki, dünyamızın durumu, insanlığın indiki vəziyyəti və bütövlükdə insan, zaman və dünya qarşılaşması hər kəsə bəllidir. Və bu bəlli olanı hərəmiz öz imkanımıza, qabiliyyətimizə, düşüncəmizə görə qəbul edir, araşdırır, nəticə çıxarırıq. Lakin hər birimizin öz baxış bucağımız olmasına baxmayaraq, dünya da, zaman da bütün hallarda bizdən güclü və bizə qalib gələn bir haqqın, imkanın sahibidir. Biz ona heç nə edə bilmirik. Hətta etdiklərimzlə bəzən onun qalib olmasını sürətləndiririk.
Deməli, bütün bunların göz önündə sərgisini vərəqləmək, onu yaddaş aynasında təkrar-təkrar görmək yenə arıları və adamları yanaşı görməyə aparıb çıxarır məni. Nə etsəm də, həmin o nöqtədən qopub ayrıla bilmirəm. Sanki içimdə arılar və adamlar sərgisi açılıb. Mən bu sərginin bütün detallarını görsəm də, amma onun bütün hissəciklərini nöqtəbənöqtə yazamqda çətinlik çəkirəm. Məhz buna görə də fikrimi toparlayıb konkret bir vurğunu ifadə etmək, bir istəyi dilə gətirmək niyyətim baş tutmur, necə deyərlər, alınmır. Bu da məni məhz bu yazıya kökləndiyim vaxt yaşadıqlarım, eşitdiklərim və bir də xatirələrin məndə təzələdiyi dünənlə bağlıdır. Görünür, bu bağlılıq son nəfəs qədər mənimlə olacaqdır və nə yaxşı da ki, olacaq. Elə bu səbəbdən də indi oxuyacağınız misralar yəqin ki, fikirlərimi qəbul etməkdə, ona anlayışla yanaşmaqda müəyyən qədər köməyimizə çatacaq.

Sonsuz ümidlərlə edib şumunu
Ürəkdə cücərtdim sevgi tumunu...
Bizə qismət gəlib - gözüyumulu-
Acını mən daddım, şirini sən dad!..

Çıxdım son budağa titrədi -düşdüm
Çapdığım kəhər də büdrədi - düşdüm...
Umduğum təbəssüm xətrədi - düşdüm -
Acını mən daddım, şirini sən dad!..

Gecənin canından sıxdım səhəri
Gözümə, könlümə yığdım səhəri...
Düşdüyüm kədərdən çıxdım səhəri -
Acını mən daddım, şirini sən dad...

Köynəkdən keçirdim olar-olmazı
Seyr etdim bir ömür solar-solmazı...
Ay sevgi payımın heç vaxt solmazı,
Acını mən daddım, şirini sən dad!..


***
Bütün hallarda ömür bizdən asılı olmadan verilən bir paydı. Və biz bu payı necə gəldi yaşayarkən hansı günahlara batdığımızın bəzən fərqinə varmırıq. Amma dahilərin də, müdriklərin də söylədiyi kimi, hər kəsə bir dəfə verilən ömrün öz mənası, çəkisi, mahiyyəti, hətta məqsədi də var. Yəni verilən ömür müəyyən bir missiyanı yerinə yetirmək üçündür.
İndi tez-tez işlədilən sözü mən də təkrar etməli olacam. Yəni yazıqlar olsun ki, biz həmin o missiyanın fərqinə varmadığımızdan ömrümüz də eləcə fərqsiz, mənasız əriyib gedir. Kaş ki, biz bütün bunların, daha doğrusu, yığcam bir həqiqəti vaxtında anlaya biləydik...
Səhərin gözünün açıldığı vaxt yaşadığım və duyğularımı bölüşdüyüm o anlar bütün gün ərzində mənim yaxamı əlindən buraxmadı. Və mən də yaxamı, könüllü surətdə təslim etdiyim xatirələrin işığında bu yazının sonuncu nöqtəsini qoymağa heç əlim gəlmir. Çünki xatirələr insan yaşlaşdıqca adamı daha çox çəkir, torpaq çəkən kimi. Bir vaxtlar məhz bu duyğunu ifadə edən şeirlərin birində yazmışdım:

Söz qapını döyəndə
Varaq çəkir adamı.
Yaxın qəlbə dəyəndə-
Qıraq çəkir adamı...

Yar yoluna sər çiçək
Təzə çiçək, tər çiçək.
Göz oxşayan hər çiçək,
Yarpaq çəkir adamı...

Dil-dodağım qanadı
Sındı ruhun qanadı...
Hamısı bir yanadı-
Torpaq çəkir adamı...


Əbülfət MƏDƏTOĞLU
[email protected]


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-08-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (71.43%)
Yox (28.57%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Nəvə nənəsindən soruşur:
- Nənə, qanın dadı necə olur?
- Mən, nə bilim, ay bala?
- Bəs babam deyir ki, sən ömür boyu onun qanını içmisən.
- Babanın beyni yoxdu, boş-boş danışır.
- Bilirəm yoxdu, babam deyir ki, sən onun beynini də yemisən.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK