Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | MƏN, YOXSA CƏMİYYƏT?! Adalet.az | MƏN, YOXSA CƏMİYYƏT?! Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

MƏN, YOXSA CƏMİYYƏT?!

32997    |   2014-01-11 00:35
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

İnanmıram ki, bir ömür boyu bu iki qütbün arasında vurnuxmayan adam olmasın. Yəqin zaman-zaman cəmiyyətə təsir göstərmək çabalarımız da elə ondan qorunmaq, öz kimliyimizi, fərqliliyimizi, bənzərsiz və sərbəstliyimizi ortaya qoymaq üçündü. Yoxsa, rahat buraxmırlar adamı. İlk addımlarını atdığında qolundan tutanlar az olur. Elə ki, yeriməyi öyrəndin, öyüdlər, nəsihətlər, göstərişlər, qadağalar, hədələr dolu kimi yağır üstünə. Guya özləri bənzərsiz bir ömür yaşayıblar, ayaqlarını bir dəfə də olsun, dairədən kənara qoymayıblar. Və sənə öyrətmək, yol göstərməkçin istənilən qədər təcrübələri, hətta istəsən, haqları belə var. Sən də ilk vaxtlar çaşırsan, əlbəttə. Deyilənlərə inanırsan, kimlərisə özündən yüksək, saf görürsən. Nəyin yaxşı, nəyin pis olduğunu kəsdirə bilmirsən. Günlərin birində ayılıb hər şeyi dərk edincə, sənə dərs verənlərin, yol göstərənlərin yanlışlığını anlayınca, yaxalarından yapışıb hesab sormaq istəyirsən. Ancaq qolların boşalıb yanına düşür. Çünkig daha faydası yoxdu. Hər şey arxada qalıb. Yolun sonuna çatmısan artıq. Yaxşımı etmisən, pismi etmisən, daha fərqi qalmamış. Buraya qədər gəlib çıxdın. Bax, onda dırnağından tutmuş saçının ucunacan bir atəş bürüyür sənig "Mənə verilən ömür payını istədiyim kimi yaşaya bilmədim. Qoymadılarg Keşkə, bir də doğulsaydımg"
Doğulmayacaqsan bir də... Yoxsa, səhvləri düzəltməyə nə var ki,...

***

Vaxtilə V.İ.Leninin bir kəlamını tez-tez xatırladırdılar bizə: "Cəmiyyətdə yaşayıb, ondan ayrılmaq mümkün deyil". Bu sözlərdəki dəmir məntiq illər ötdükcə daha çox sıxır adamın canını. Sərtliyi, reallığı, ən başlıcası da doğruluğu ilə...
Sən bildiyin kimi yaşa, qoy başqaları nə düşünür-düşünsün deyən filosofla ürəyimdə o qədər danışıram ki,... Deyirəm, kimsənin nə düşündüyündən qorxan yoxdu. Təkcə düşünməklə iş bitsəydi, nə vardı ki,...Məsələ burasındadı ki, birbaşa işə keçirlər-ara qarışdırırlar, söz gəzdirirlər, əl-ayağına dolaşırlar, şərləyirlər. Özündən belə gizlətməyə çalışdığın duyğularının bakirəliyini pozurlar, xeyirxah əməllərinə çirkab atırlar. Məsumluğun, saflığın gözlərini deşəndə... zindanlara qədər sürükləyirlər səni...

Zindanlara qədər...

İki həftədən artıqdı "Ədalət" qəzetində Babək Yusifoğlunun təqdimatında dərc olunan "30664 №-li məhbusun həqiqətləri" adlı yazının təsiri altındayam....

Məhbusun həqiqətləri....

Gözəl və ağır tutumlu söz birləşməsidi. Bəlkə bu iki sözü qarşı-qarşıya qoyaq?! Axı, dörd divar arasına atılanlar həqiqəti azadlıqda (bəlkə də "bayırda" sözü daha dəqiqdi) gəzənlərdən həm yaxşı, həm də fərqli anlayırlar. İtirilənlərin qədrini daha dürüst bilirlər.
Bu iki söz düşünməkçin nə qədər zəngin başlanğıc olsa da, hələ ki, biz 30664 №-li dustağın-çoxumuzun dünənəcən sadəcə O.Henri kimi tanıdığımız Uilyam Sidni Posterin ömür həqiqətləri ilə tanış oluruq bu yazıda. İnsan ümidləri kimi ən gözəl hekayə müəllifinin başına gələnlər, daha doğrusu, başına gətirilənlər cəmiyyətin təpkisini az da olsa öz üzərində hiss eləmiş hər kəsi etkisiz buraxmaz...
"Əgər cəmiyyət həbsxanaya kimləri salacağını seçə bilsəydi, onda türmələr cəmiyyətə böyük xidmət göstərmiş olardı..."
Bundan yaxşısını nə qulaqların eşidər, nə də gözlərin oxuyar...
Başını əllərinin arasına al və düşündükcə-düşün! Gör, xəyalların harayacan gedəcək...
Mən də öz payıma düşünürəm ki, bu insan adlanan varlığın çox qəribə xisləti var. Başını işlətməyə başladığı gündən öz həmcinsinə (dolayısı yolla özünə) əngəllər, yasaqlar qurmaqla məşğuldu. Qolundan tutmaq, yerdən qaldırmaq əvəzinə əyri yola çəkmək, uçuruma aparmaq, azdırmaq, bunlara nail olduqdan sonra da cəzalandırmaqla məşğuldu. Nə qədər dərindən düşünürsən, insanın insan əleyhinə yaratdıqlarının daha çox fərqində olursan...
Bəlkə də bu yazımla əlaqəsi yoxdu, amma bir haşiyə çıxmaq istəyirəm. Telekanallarımızdan biri məşhur silah ustasının ölümünü titrdə maraqlı bir cümlə ilə yazmışdı: "Kalaşnikov öldü, amma "Kalaşnikov" hələ çox öldürəcək". Sərrast deyimdi. Oxuyandan bəri düşünürəm ki, görəsən, ilk silahı nə məqsədlə düzəldiblər?! Hücum, yoxsa müdafiə? Özüm də cavab verirəm: təbii ki, hücum! Hücum edən olmasa, qorunmaq da kimsənin yadına düşməz, axı...
Kalaşnikov bu avtomatı qırx yeddinci ildə-Alman faşizmi üzərində qələbədən iki il sonra yaratmışdı. Dönə-dönə təkmilləşdirmişdi. İndi bundan daha mükəmməl silahlar yaradılsa da, "Kalaşnikov" az inkişaf etmiş ölkələrə satılır və gəlir gətirir...
Buradan silahın üçüncü funksiyası meydana çıxmış olur...
Bu da bir həqiqətdi və nə məhbəslə, nə də azadlıqla əlaqəsi yoxdu.
Belə məqamlarda haqla nahaqqı ayırmaq olmur...

***

Dörd divar arasına salınıb havadan, Cünəşdən, ən başlıcası, adi insani rəftardan məhrum edilənlərin taleyinə biganə qala bilmirəm. O qədər dözümsüzəm ki, dustaqxanalardan bəhs edən nə kitabları oxuyur, nə də filmlərə baxıram. İnsanların alçaldılmasına, təhqir olunmasına (çox zaman da haqsız) dözmək çətindi...
Yazıda təkrarçılıq sayılsa da, elə yaşantılar var ki, dönə-dönə xatırlamadan ötüşmək olmur. Üç-dörd il bundan qabaq televizorda dustaqların həyatından danışılan verilişə baxarkən keçirdiyim hissləri "İşıqsız dünya" adlı yazımda vermişdim. Həmin yazıdakı epizodları Babək müəllimin silsilə məqaləsini oxuduqca təkrar-təkrar göz önünə gətirirdim.
Bir də yazmaq istəyirdim. Sanki ətrafımda baş verənlər də mənə dəstək olurdu. Həmin günlərdə ilk dəfə "Dolu" filminə baxdım. Romanın jurnal variantını oxumuşdum, fikirlərimi də "525-ci qəzet"in səhifələrində oxucularla bölüşmüşdüm. Film haqqında təəssüratımı da bəlkə nə vaxtsa qələmə alacam. İndisə onu demək istəyirəm ki, bu izləmədə mənə ən çox təsir edən dustaqların silah istədiyi səhnə oldu....
Uzaqdan kameraya alınıb... Dustaqxana qapısı açılır və dustaqlar əllərində tüfəng sürətlə qaça-qaça çıxırlar...
Birbaşa döyüşə, birbaşa düşmənin üstünə...
Əməlli-başlı həyəcanlanıram. Ağlamaqsa olmaz...
Təsirlən, düşün, ancaq ağlama...
İnsanı tanı! Nə qədər tərs qaydalar burulğanında yaşadığının fərqində ol!
Qardaşım maşın qəzası törədib dustaqxanaya düşəndə tələbə yoldaşım mənə yazmışdı: "Darıxma, Vəsilə! Düstaqxana kişilərçindi..."
Niyə kişilərçindi?! Uzun illərdən bəri beynimi gəmirən də elə bu sualdı. Niyə yuxarı başa çəkilmək, barmaqla göstərilmək əvəzinə çox zaman dustaqxanalara salınır əsl kişilər?!...
Meydanı namərdlərə buraxmaqçınmı?!...
Bu qapının açılmasını necə də gözləyirdilər?! Yuxularında görürdülər. Qapılar açılaydı, onlar da qaçaydılar bayıra. Təmiz hava almaq, Günəşdə yanmaq, yağışda islanmaqçın, doğmalarını qucaqlamaq, körpəsinin qoxusunu ciyərlərinə çəkmək, sevdiyi qızın görüşünə getməkçin...
İndisə ölümə gedirlər...
Qoyun Vətən, torpaq, millət kişilərin olsun!...
Dustaqxanalar yox!
Bəs, cəmiyyət bunu nə vaxt seçəcək?!
Əslində haqla nahaqqı ayırmaq elə də çətin deyil.
Sadəcə, biz bunu istəmirik...

Vəsilə USUBOVA
vasila-usubova@mail.ru


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-10-19
2019-10-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (85.71%)
Pullsuz (14.29%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Millət vəkili Elman Məmmədov bir tədbirdən çıxanda bir xanım ona yaxınlaşaraq:

- Müəllim, səhv etmirəmsə, siz mənim uşaqlarımdan birinin atasısınız.

Elman müəllim təlaşla:

- Məəən?

Xanım:

- Müəllim, təlaşa düşməyin, mən müəlliməyəm, dərs dediyim uşaqları nəzərdə tuturam.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK