hacklink Adalet.az | EYNŞTEYN DÜSTURU Adalet.az | EYNŞTEYN DÜSTURU Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

EYNŞTEYN DÜSTURU

29681    |   2013-11-23 01:30
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Harada oxuduğumu unutmuşam, sən demə, Eynşteyn uğur düsturunu da tərtib edibmiş: x+y+z. x-işləmək, y-əyləncə və istirahət, z-dilini dinc qoymaq. Əvvəlcə acığım tutdu dahi fizikə. Dünyanı atom bəlasına saldığı bəs deyil, hələ adamlara uğur qazanmağın düsturunu da öyrədir. Taleyini bir düymədən asılı etdiyin insanlarda uğur qazanmağa həvəsmi qoydun?! Sonra yavaş-yavaş ürəyim yumşaldı. Axı, hardan biləydi ki, onun bu nəhəng kəşfindən sui-istifadə edib faciələr, kütləvi qırğınlar törədəcəklər?! Hardan biləydi ki, onun kəşfindən çox-çox əvvəl insanlar elə qırğınlara, basqınlara meyllidirlər?! Böyük əksəriyyətinin nüvəsi vəhşilikdən, azğınlıqdan yoğrulub?! Bilmirdi. Əslində iki kəşf eləmiş oldu; həm cisimlərin, həm də insanların özəyində duranı, naturasını təşkil edəni...
Hər halda uğur düsturu marağımı çəkdi və böyük alimin yaxasını buraxıb düsturu incələməyə başladım. Nədənsə, mənə elə gəldi ki, bu düsturda incə bir rişxənd, kinayə gizlənir. Doğrudanmı, o boyda kəşfin müəllifi sadə bir həqiqəti dərk eləmirdi?! İşləməyi sevən, heç nə düşünmədən, ummadan başını aşağı salıb işini görən kəsin üzünə bütün uğur qapılarının bağlandığını bilmirdimi?! Belələrinin həmişə yarıac, yarıtox yaşamasından, rişxənd hədəfi olmasından, əfəl, fərsiz sayılmasından xəbərsizmiydi?! İnanmaq olmur. Yoxsa, işgüzar fizik hamını öz arşınıynan ölçürdü?! Bəlkə onun zəmanəsində, əhatəsində beləymiş, xəbərimiz yoxdu.
Hər halda sual işarələri olmadan düşünmək çətindi...
Yəqin ki, böyük alim düşünməyi də işləməyin bir hissəsi, bəlkə də əsası, nüvəsi saymamış deyil. İşlək adam həmişə üzüyuxarı dırmanmağı sevir. Üzüyuxarı getməksə, həmişə çətindi. Bəlkə də çətin olmazdı, əngəllər qabağında bitməsəydi...
Bir də... şans məsələsini nədən unudub böyük fizik?! Bəlkə o, qatı materialist olub?!
Uğura çatmaqdan ötrü işləməkdən başqa hər cür yola baş vuranlar da unudulub bu düsturda...
Cəmiyyətin işlək və bacarıqlı, bilikli və tamahsız, təmənnasız adamlara dözümsüzlüyü, müsbət keyfiyyətlərinə göz yumması da yəqin ki, Eynşteynə məlum olmayan fəlsəfədi. Miskin və gülünc bir fəlsəfə.
Bəlkə təkcə bizim ətalətsevər cəmiyyətimizə xasdı bu çürük fəlsəfə?!.
Mənim də bu düsturu qurdalamağım elə bu münasibətdən qaynaqlanır. Məni qınamağa qalxışanlardan qorunmaqçın yazmıram bunları...
Düsturun üçüncü hissəsini xatırlayıb burada dilimi dinc qoyuram...

***
Əyləncə və istirahət hər şeydən əvvəl zövq, xarakter məsələsi olduğuna görə, bu mövzuda mübahisə eləmək, kimisə nümunə göstərib, kimisə qınamaq çox zaman yersiz belə görünür. Ancaq insanın digər davranış və vərdişləri kimi, əyləncə və istirahətini necə keçirməsi də onun kimliyini ortaya qoya və haqqında fikir və qənaətlər aşılaya bilir. Başqasını dincəldən, sakitləşdirən əyləncə növü məni darıxdıra, qıcıqlandıra bilər. Və yaxud, tərsinə. Olub ki, bəzən sadə birisinin söhbətinə zövqlə, həvəslə qulaq asdığımı görüb darılan bir tövrlə "səndə də səbir var ey" deyib uzaqlaşıblar...
Əylənmək və istirahət adıynan başqalarını rahatsız edənləri, şit hərəkətləriynən ətrafı boğaza yığanları necə qınamayasan?! Neyləyəsən ki, hamının özünü haqlı saymağa arqumentləri olmamış deyil. Qəbul eləsək də, eləməsək də...

***
İnsanın kimliyi dilinin altında saxlanılır, demiş bilim adamlarından biri. Nə qədər susursa, sirli bir aləm, açılmamış bir dünyadı insan. Bu aləm cənnətin özü kimi xoş və gözəl, cəhənnəm kimi qorxunc və dəhşətli ola bilər. Amma deyəsən, böyük alimin düsturunda dilini saxlamaq elə başını, susmaqla qazandıqlarını (uğurlarını) qorumaq deməkdir.
Yenə də ətrafın qısqanclıq və paxıllığına, özgənin uğuruna darılmasına incə bir işarə...
Ancaq dili həmişə saxlamaq olurmu?! Və ya həmişə susmaq özünə və başqalarına həmişə sərfəlidirmi?! İnanmıram. Tanrının bəxş etdiyi bütün sərvətlərdən qiymətli olan sözlər dilin altında qalsaydı, dünyanı bəzəyən bu qədər kəlamlar, aforizmlər, atalar sözləri, məsəllər bizə qədər necə gəlib çıxardı?! Və bunlarsız ömrümüz necə boş, mənasız görünərdi. Söz var bir məmləkəti bada verib, söz də var bir ordunun edə bilmədiyin edib. Dünyanın düzənini dəyişən, bir anda yüz ilin, min ilin zülmətini yox edən, ölkələri, nəsilləri, taleləri, könülləri alt-üst edən, ya da tikən-quran sözlər var....
Dünya durduqca yaşayacaq sözlər də var...
Ağızdan ölü kimi çıxan sözlər də ...
Söz var deyilməsə, sahibinin ürəyi partlar, ömrünün mənası, dəyəri itər, uğrunda vuruşduğu, əlləşdiyi nə varsa, heçə enər...
Qaliley kilsədən ayağını bayıra qoyan kimi, "hər halda nəsə fırlanır" deməsəydi, öz kəşfini özü gözdən salmayacaqdımı?!
Ürəyindəkini demək hər kəsdən artıq söz adamına gərəkdi. Bu onun yaşam missiyasıdı. Həm də ətrafında bunu gözləyənlər, onun ağzına baxanlar, fikrini bilmək istəyənlər də saysız-hesabsızdı...

***
Karın könlündəki, demişlər. Mən də Eynşteyn düsturunu öz bildiyim, bildiyimdən də çox özümə sərf edən kimi, görmək istədiyim kimi yozdum.
Bəzən insanları uğurlarından çox, gördükləri işin mahiyyəti maraqlandırır, axı...
Uğurun yolunu gözləyəndə ciddi bir iş görmək olmur...
Bir söz daha var: danışdığını bilməyən, susmağı da bilməz...
Bəlkə mən də susum?!.


Vəsilə USUBOVA
vasila-usubova@mail.ru


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-12-06


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (87.5%)
Pullsuz (12.5%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK