hacklink Adalet.az | GÜL Kİ, QƏLBİNİ GÖRÜM Adalet.az | GÜL Kİ, QƏLBİNİ GÖRÜM Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

GÜL Kİ, QƏLBİNİ GÖRÜM

31248    |   2013-08-31 00:39
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

"...Əgər insanın ürəyini öyrənmək istəyirsinizsə, susduğu, danışdığı, ağladığı, hətta yüksək ideyalardan həyəcanlandığı məqamlardan daşının. Yaxşı olardı, ona güləndə baxın, güləndə..."
Dostoyevskinin bu sözlərini nə vaxt oxuyub yadda saxladığımı xatırlamıram. Adamları müşahidə eləməyi, öyrənməyi, haldan-hala, rəngdən-rəngə düşmələrini seyr eləməyi, seyr elədikcə sirli aləmlərin açarını tapmış kimi sevindiyimə, zövq aldığıma görə beynimə batıb bu sözlər. Əslinə qalsa, Dostoyevskinin kitablarındakı cümlələrin böyük əksəriyyətini əzbərləyib yadda saxlamaq lazımdı. Ömrün hansı anında desən, karına gələ bilər. Onun dediklərini ya nə vaxtsa yaşamısan, ya da innən belə yaşayacaqsan mütləq. Hərdən yazıçıya acığım da tutur. Hər şeyi o qədər doğru, dürüst təsvir edir, fikirləri oxucunu o qədər doyuzdurur ki, istəyirsən, kitabı yerə çırpıb qışqırasan: "Bəsdi, bəsdi... Bu qədər peyğəmbərlik etdiyin yetər. İnsafın olsun! Bizə də düşünməyə bir şey saxla!"
Fikirləri, mühakimələri qarşısında özünü o qədər bəsit, düşüncəsiz sayırsan ki, bir yazıçının bu qədər ağıllı və istedadlı olması sənə haqsızlıq kimi də görünür bəzən... Amma...
Amma indi mən Dostoyevski haqqında yazmaq fikrində deyiləm. Qəsdim böyük yazıçının saysız-hesabsız dəyərli deyimlərinin birindən yararlanıb mövzuya keçid almaqdı, vəssalam...

***

Gülüşə bəxtəvərlik nişanəsi kimi baxmaq fikrindən çoxdan uzaqlaşmışam. "Ağlayanın bir dərdi varsa, gülənin min dərdi var" deyənin anlayışına heyran gündən dərdini bildiyim adamların gülən dodaqlarında, bu gülüşə qoşulmayan gözlərində o min bir dərdi axtarmışam həmişə...
Və inanmışam ki, yalnız ən dərin kədəri olan adamlar ürəkdən gülməyi bacarırlar...
Öz dərdinə gülməyi də bacarır ruhu güclü olanlar...
Həmişə anlamaq istəmişəm: niyə kədər insanı insanlıqdan çıxaranda, yəni ən qiymətli şeyi - ağlını başından oynadanda gülüş yolunu tutur adam?! Adamın bundan faciəli, bundan zavallı halını təsəvvür eləmək də mümkün deyil. Gerçəkliklə xəyalın sərhədini itirəndə ağlı başından oynayır və... ağlamaq əvəzinə gülür biçarə.
Ağlamalı günə düşdüyünü anlamadığına görə gülür...
Bu gülüşə kimsə qoşulmaq istəmir, kimsə onunla birlikdə gülə bilmir...
Hamı qaçmaq, uzaqlaşmaq istəyir bu gülüşdən. Dünyasını itirən bir insanın heçliyə gömülən arzularını, xəyallarını görüb duyanda... ayaq tutduqca qaçıb uzaqlaşmaq istəyirlər...
Deməli, Dostoyevski haqlıdı. İnsan susanda, danışanda, ağlayanda, həyəcanlananda ifadə edə bilmədiklərini güləndə göstərə bilir. Bu yerdə təbii ki, söhbət gülüşü də ağlı, xarakteri kimi nadir, bənzərsiz olan kəslərdən gedir. Belələrinin adi təbəssümü də dillə deyilməsi mümkün olmayan mətləblərdən xəbər verir...
Sutkada bir dəfə dodağı qaçmayan ata babamın bir dəfə uşaqlıq şıltaqlığıma necə ürəkdən güldüyünü ölənəcən unutmayacam...

***

İnsan qəlbinin bütün qəribəlikləri onun gülüşüynən göz yaşlarında birləşib elə bil. Doyunca ağlayıb ürəyini boşaldandan sonra bütün çöhrəni bürüyən gülüş gəlir içindən. İstədiyin qədər gülüb qurtardınmı, dəli bir ağlamaq istəyi çulğayır səni...
İkisi də təbii, ikisi də ürəkdən...
Gəl, indi anla insanı, baş aç istəklərindən... Vurulma, heyran olma bu mürəkkəb məxluqa...
Heç kəs aça bilməyəcək sirrini bu qəribəliyin. Yaxşı ki, aça bilməyəcək. Onda nə marağı qalar insan adlanan kəsin?!.
Kim düşər cazibəsinə, kim axtarar qəlbinin, sirrinin açarını?!
Hamı bir-biriyçin sirli bir aləmdi. Ancaq hamı dərinə gedib nəsə öyrənmək, götürmək istəmir...
Üzdən gedənlərə yazığım gəlir...
Dərinə getmək istəyən birisinə nə açardım qəlbimin bütün sirlərini...

***

İstəyirəm Volterin də bir deyimindən yararlanım: "Şux zarafatları ilə məşhur olan insanların gözdən uzaq bir tənhalıq adası olur, həmin adada o zarafatcıl adamlar dərd çəkirlər".
Zarafatcılları deyə bilmərəm, yumor hissi güclü olanları ruhən də güclü saymaq olar. Belələri ən böhranlı, gərgin anlarda da hər cür qorxu və zəifliyin fövqündə dura bilirlər. "Uzaq bir tənhalıq adası" kifayət qədər romantik və qulağı oxşayan sözdü. Bu adanı duyğulu adamlar öz içlərində gəzdirirlər.
"Ada"nın sakinləri də ancaq özləri olurlar. Bir də arzuladıqları, həsrətində olduqları bir nəfər...
Görəsən, mağarada yaşayan insan tənhalığın nə olduğunu bilirdimi?! İnanılası deyil. Yəqin onlar heç darıxmağın da nə demək olduğunu anlamış deyildilər. Kiminsə fərqli düşüncəsi, özünəməxsus fikirləri vardımı ki, öz tənhalığını da hiss etsin?! Hamının bir-birinə oxşaması nə qədər sıxıcı bir şeydi. Bütün qafalara eyni düşüncə hakimdi: qarnını doyurmaq və doğub-törəmək! Bəlkə əslində elə əsas olan da budu?! Əlbəttə budu! Dünən də, bu gün də məqsəd eynidi! Sadəcə, münasibətlər və tövrlər dəyişib, vəssalam...
Mağara adamı nəyə sevinirdi, nəyə gülürdü?! Yəqin ki, ovu uğurlu olanda, bir də... əks cinsin nümayəndəsini görəndə. Fikrə getməyi, kədərlənməyi, həsrət çəkməyi necə, bacarırdımı, görəsən?! Baxışlarının da, gülüşlərinin də qəlbini göstərəcək qədər mənalı və ifadəli olması inandırıcı görünmür, nədənsə...
Ancaq heyran olmalı ömür yaşayıblar...
Riyasız və minnətsiz...
Gülüşləri də, göz yaşları da təbii olub...
Nə ediblərsə, ürəknən ediblər...
Özlərini qurban vermək ağıllarına da gəlməyib...

***

Bəzən ona görə gülürük ki, gülməkdən başqa çarəmiz qalmır. Çarəsizlikdən doğan təbəssüm çox incidir məni. Ürəkdən asılan daşın ağırlığını öz sinəmdə hiss edirəm...
Dodaqları gülüb, gözləri gülməyənlər var bu dünyada. Həm də saysız-hesabsız. Kimlərinsə sevincinə kölgə salmamaqçın edirlər bunu. Öz dərdini ürəyində dəfn etməyi bacarır belələri. Bəbəklərində qaynayan göz yaşlarını kimsə görə bilmir onların.
Əzabdı bu... Ağrılıdı...
Yalançı gülüş baş ağrısı, ürək yanğısı gətirir adama...

***

Oxucum deyəcək ki, kədərdən, göz yaşından yazmaqdan yoruldu, indi də gülüşə keçib...
Mən elə indi kədərdən yazdım, əzizim...

Vəsilə USUBOVA
vasila-usubova@mail.ru


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-12-05


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (86.36%)
Pullsuz (13.64%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK