warez script warez forum Leaks Forum orkide Link kısaltma sitesi shell indir mavi orkide Link kısalt PHP Scriptler Ataşehir kadın kuaförü Warez forumu hacklink satın al cialis yorumları Adalet.az | RESPUBLİKA GÜNÜ Adalet.az | RESPUBLİKA GÜNÜ Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

RESPUBLİKA GÜNÜ

29486    |   2010-05-28 04:41
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Çox da uzaq olmayan tarixdə indiki adları 28 May olan metro stansiyasının və küçənin adı "28 Aprel" idi. 28 Aprellə 28 May arasında 30 günlük məsafəni qət edib, tarixi ədaləti bərpa etmək üçün 70 il vaxt lazım oldu. Mən tarixi ədalət dedim, amma ədalət məsələsi də nisbi olduğundan hansı ədalətin prizmasından baxmaq problemi meydana çıxacaq. Təbii ki, 1918-ci ildə istiqlaliyyətin elan edilməsi tariximizdə mühüm hadisə idi. Rusiyada baş verən inqilablar imperiyanı dağıtmışdı. Ucqarlarda cərəyan edən hadisələrə müdaxilə edəcək qüvvə yox idi. Deməli, ya öz Milli dövlətini yaratmalı idin, ya da kiminsə müstəmləkəsinə çevrilməli idin. Amma dövlət yaratmaq üçün kadrlar var idimi və bu kadrlar belə mürəkkəb zamanda fəaliyyət göstərə biləcəkdilərmi?
   
    İndinin indisində bütün parametrlərə cavab verə biləcək kadr qıtlığı mövcuddur. O ki ola XX əsrin başlanğıcında, əhalinin böyük əksəriyyətinin hətta yazmağı- oxumağı bacarmadığı bir dövrdə dövlət yaratmaq fikrinə düşəsən. O vaxt da, lap indi olduğu kimi müxtəlif istiqamətlərə meyllənən qüvvələr mövcud idi. Rusiya yönümlü, Avropa yönümlü, Osmanlı, İran yönümlü. Üstəlik də dünya yenidən bölüşdürülməyə çalışılırsa, sən də bu dünyada "yağlı tikə" statusundasansa necə olacaq? Təbii, cümhuriyyəti yaradanlar ağır yükün altına girmişdilər. Tam olmayan iki ildə onların çəkdiyi əziyyət heç nə ilə müqayisə olunası deyil.
   
   Müstəqillik elan etməklə ADR beynəlxalq münasibətlərin iştirakçısına və beynəlxalq hüququn subyektinə çevrilmişdi. Və Rəsulzadə öz çıxışlarında dəfələrlə qeyd etmişdi ki, Azərbaycan məsələsi beynəlxalq bir məsələdir. Bu gün dünyada baş verən hadisələrin fonunda bu sözlərin nə qədər doğru deyildiyinə bir daha əmin oluruq. Bu dövləti quranların hər biri partiya mənsubiyyətindən, meyllərindən asılı olmayaraq böyük arzu və ideallarla yaşayırdılar. Rəsulzadə "Əsrimizin Səyavuşu" əsərində yazırdı:
   
   "Azərbaycan cümhuriyyətinin əsas idarəsi, bütün vətəndaşlarının bərabər hüquqla yaşaması üzərində qurulmuşdu. Burada hər bir insanın möhtərəm şəxs, Azərbaycan vətəndaşı olduğu üçün hüququ saxlanılırdı. Kişi-qadın, müsəlman-xristian, türk-türk olmayan, cins və milliyyət fərqi qoymadan, varlı-kasıb, sahibkar- işçi, torpaq sahibi -muzdur, öyrətmən - tələbə, möhtərəm-cahil, sinif, məslək, təbəqə, rütbə, vəzifə, nəsil, bilgi imtiyazı aramadan bütün vətəndaşlar məmləkətin idarəsində iştirak edir, qanun verən qurumlara girmək haqqında sahib idilər. Burda bir sinif digər sinfə hakim deyildi. İnsan nə varına görə haqlı, nə də yoxsulluğuna görə haqsız görünürdü. Bunun kimi nə yoxsulluğu üçün sayğılanır, nə də zənginliyi üçün alçaldılırdı. Millət məclisi məmləkətin bütün sinif və millətlərini təmsil edib dövlətin tamamən taleyinə hakim idi. Onsuz heç bir əmr keçməz, heç bir məsrəf yapılmaz, heç bir barışıq bağlanmazdı. Hökumət məclisin etimadını qazananda qalır, itirəndə düşürdü. Ortada hakim olacaq vasitə - vəzifə də yox idi. Parlament hakimi - mütləq idi. Burada Avropada tətbiq edilməyən həqiqi bir xalq cümhuriyyəti qurulmuşdu".
   
   Bu fikirlərə inansaq düşünmək olar ki, o zaman Azərbaycanda utopik sosialistlərin belə xəyalına gətirə bilməyəcəyi bir rejim qurulmuşdu. Amma arzu və ideya bir şeydir, həyat - başqa bir şey. Ordusu və dövlətçilik tarixi olmayan bir məmləkətdə bütün bunları yaratmaq üçün uzun zaman lazım idi. Və nəzərə alsaq ki, bu məsələlərin həllində müttəfiq demək olar ki, yox idi, hər kəs enerji ehtiyatları ilə zəngin bu ölkədən nə isə qoparmağa çalışırdı, onda beynəlxalq münasibətlər müstəvisində də vəziyyətin nə qədər gərgin olduğu aydın görünür. Müstəqilliyin elan edilməsi tarixi dövlətlər içərisində ilk olaraq Rusiyanı və İranı narahat edirdi. Dəqiq müəyyən edilməmiş sərhədlər daxilində yeni yaradılmış dövlətin - Azərbaycan Demokratik Respublikası adlandırılmasından İran narahat idi ki, Türkiyənin köməyi ilə Cənubi Azərbaycanı onlardan ala bilərlər. İranın narahatçılığına son qoymaq üçün Azərbaycan hökuməti tarixi yazışmalarda Qafqaz Azərbaycanı ifadəsi işlədirdi. Dövləti idarə etməyə məsul milli şuranın Türk ordusunun burdakı nümayəndəsi Nuru paşa ilə münasibəti gərgin idi. Hətta Nuru paşa Xoyski hökumətinə etinasızlığı bildirməklə kabinet böhranı da yaratmışdı. Nuru paşa özünün təklif etdiyi şəxslərdən ibarət hökumət fikrində israrlı idi.
   
   Tam olmayan 2 ildə 5 dəfə kabinet dəyişikliyi olmuşdu. Əslində kabinet dediyimiz kabinə üzvləri bu 2 ildə heç bir kabinetdə oturmaq imkanında olmadılar. Danışıqlar, sazişlər, dünyanı gəzib Azərbaycan həqiqətlərini dünyanın eşitməyən qulaqlarına söyləmək lazım idi. Onlar öz borclarını yerinə yetirdilər. Qalanı isə dövrün və bizim vicdanımıza qalır. 1920-ci ilin aprelin 27-də parlamentin sonuncu iclasında Rəsulzadə öz tarixi çıxışını etdi.
   
   "Qardaşlar, qarşımızda bir ultimatum durub, burada təslimdən bəhs edilir. Fəqət, qardaşlar, təslim nə deməkdir? Kimə görə mövqeyimizi tərk edirik? Bizə deyirlər ki, hüdudlarımızdan keçən ordunun başında Nicati adlı bir türk komandanı var. Rusiyadan gələn bu təcavüzkar ordu təxminən bilirəm ki, həyatla ölüm mübarizəsi aparan Türkiyəni xilas etmək üçün keçir. Bizi aldadırlar, yalandı, gələn rus ordusudur. Anadolunun imdadına getmək bəhanəsiylə yurdumuza girən işğal ordusu burdan bir daha çıxmaq istəməyəcək. Rusiyadan anlaşmaq üçün hökuməti mütləq bolşeviklərə təslim etmək ultimatumunu qəbul etməyə ehtiyac yoxdur. İstiqlalımızı göz bəbəyi kimi müdafiəyə qərar verən bir məclis dinlədiyi bir ultimatumu qəbul etmək. Hökuməti öz əli ilə dost cildinə girmiş düşmənə təslim etməkdir. Biz buraya millətin iradə və arzusu ilə gəldik. Bizi buradan yalnız qüvvət və süngü çıxarmalıdır".
   
   Təsvir belə olmalıdır. Və çox sonralar o deyirdi ki, yazıqlar olsun ki, biz daha səpələnmiş iqtidarımızla bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz ideyalarına etdiyimiz afərinləri unutduq. Canımız və malımızın qorxusundan bu istiqlal bayrağını bir qırmızı bezə dəyişdik.
   
   Əsas məsələ düşünürəm ki, budur- bezlə bayraq arasında fərq anlamı. Lövhələri və adları dəyişmək asandır. 28 Apreli 28 Mayla əvəz etməyə 70 il vaxt lazım oldu. İstiqlal bayrağımız yenə göylərdə dalğalanır. Biz bu bayrağı da, müstəqilliyin də dəyərini anlamalıyıq. Və bu tarixi bizə qoyub gedənlərin də, bu gün yaşadanların da qədrini bilməliyik!


YAZARIN ARXİVİ

2019-04-07 : Olsunmu?!
2018-11-27 : SEVGİ ADASI
2018-09-22 : LEYSAN ÖZLƏMİ
2018-06-23 : İNSAN
2018-05-27 : 100 cavan oğlan
2018-05-10 : SEÇİLMİŞ
2018-02-13 : Qızım...
2018-02-09 : GEDİŞ
2018-01-19 : MÜƏLLİM
2017-11-25 : Sincab günü
2017-09-24 : Miqr - A - siya
2016-12-16 : CANAVAR VAXTI
2016-07-04 : Polis günü...
2014-12-11 : SEÇİLMİŞ
2014-11-07 : BU DA MƏN...
2014-08-21 : BEŞ
2014-04-02 : Elegiya
2014-03-14 : Quo vadis?..
2013-09-18 : LEYSAN ÖZLƏMİ
2012-11-02 : ƏQRƏB BÜRCÜ
2012-10-11 : KÖRPÜ
2012-08-18 : NEKROFİLİYA...
2012-06-23 : İNSAN
2012-02-22 : SOYQIRIM
2011-12-15 : CANAVAR VAXTI
2011-10-29 : Yol ROMANI
2011-10-22 : Yol ROMANI
2011-10-08 : Yol ROMANI
2011-10-05 : MÜƏLLİM GÜNÜ
2011-05-21 : TELESKOP
2011-04-30 : MAY NƏĞMƏSİ
2011-04-23 : SEVGİ ADASI
2011-04-16 : SEVGİ ADASI
2011-04-09 : SEVGİ ADASI
2011-03-12 : MÜƏLLİM
2010-12-18 : MÜSAHİBƏ
2010-10-02 : WOMAN IN LOVE
2010-09-22 : LEYSAN ÖZLƏMİ
2010-05-08 : SEÇİLMİŞ
2010-05-01 : MAY NƏĞMƏSİ
2009-11-14 : SARI ODALAR
2009-08-22 : BEŞ
2009-05-19 : ATA OLMAQ HAQQI
2009-03-20 : ƏNƏNƏLƏR
2009-02-28 : FALA BAXIRAM
2009-02-07 : ANANIN KİTABI
2009-01-31 : BLOKADA
2009-01-24 : YADA DÜŞDÜ
2009-01-17 : İKİ SEVGİ
2008-12-31 : BİS SEXTUS...
2008-07-12 : SEZON FİNALI
2008-06-28 :
2008-06-24 : İNSAN
2008-06-21 :
2008-06-07 : NATURALİST YAZI
2008-05-31 : 555
2008-05-24 : YÜZ CAVAN OĞLAN
2008-05-17 : SORĞU
2008-05-03 : MAY NƏĞMƏSİ
2008-04-26 : ƏLAC NƏDİR?
2008-04-05 : DEPRESSİYA
2008-03-20 : ƏNƏNƏLƏR
2008-03-15 : QUO VADIS?..
2008-03-12 : ETİRAF
2008-02-16 : PAY
2008-02-12 : MƏN VƏ SƏN
2008-01-08 : İKİ ÜZLÜ AY
2007-12-12 : SEÇİLMİŞ
2007-11-24 : RƏĞBƏT
2007-11-17 : AY ÖLKƏSİ
2007-11-15 : ƏZİZ İNSAN
2007-10-06 : YOLDAŞ ÇE
2007-09-29 : DAMA ÇIXAQMI?
2007-09-15 : LEYSAN ÖZLƏMİ
2007-09-11 : BİR GÜN...
2007-07-09 : SƏS
2007-06-30 : HAVA AXINLARI
2007-06-23 : İNSAN
2007-06-09 : İMTAHAN
2007-05-26 : J F K
2007-05-19 : ATA OLMAQ HAQQI
2007-05-09 : SEÇİLMİŞ
2007-05-05 : BƏHANƏ
2007-04-28 : NAĞIL
2007-03-10 : İT DƏFTƏRİ
2007-03-08 : QADIN BAYRAMI
2007-02-24 : SOYQIRIM
2007-02-17 : KÖRPÜ
2007-02-16 : TƏZADLAR
2007-02-16 : İMTAHAN
2007-02-16 : SAKİT MÖVSÜM
2007-02-16 : MÜƏLLİM GÜNÜ
2007-02-16 : DAŞ
2007-02-12 : QƏLƏBƏ GÜNÜ
2007-02-10 : MÖVZU
2007-01-27 : İKİ ÜZLÜ AY
2007-01-20 : SAKİT MÖVSÜM
2007-01-13 : Ehtiyac
2006-12-30 : HƏMRƏYLİK
2006-12-16 : CANAVAR VAXTI
2006-12-13 : QOVŞAQ
2006-12-09 : QOVŞAQ
2006-11-25 : ZƏİF BƏND
2006-11-11 : ƏQRƏB BÜRCÜ
2006-11-04 : PASSİO
2006-10-28 : ŞƏKİLÇİ
2006-09-25 : DAŞ
SON XƏBƏRLƏR
2019-05-22


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Kubokun sahibi kim olacaq?

"Qarabağ" (66.66%)
"Qəbələ" (20%)
"Sumqayıt" (6.67%)
"Zirə" (6.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Aqşin Yenisey dostları ilə babat yeyib-içir, sonra gedir əmisigilə. Həyətdə it daraşır buna, qolun-qılçın cırmaqlayır. Evə girəndə əmisi deyir:

- Ay bala, bu nə haldı?

- İt tutdu.

- Ə, it bağlıydı axı?!

Aqşin:

- Əmi, it bağlıydı ey, amma mən açıqıydım.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK