hacklink Adalet.az | GÜLLƏR AÇILSIN... Adalet.az | GÜLLƏR AÇILSIN... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

GÜLLƏR AÇILSIN...

28707    |   2008-06-14 18:03
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

... Qapının o tərəfindən bir cüt kədərli göz baxır mənə. Hər gün-hər gün belə gözlərlə, belə üzlərlə görüşməyə öyrəncəli olmuşam:
   
    - Gəlin içəri, xanım. Mənimlə işiniz var?
   
    - Bir az vaxtınızı alacam, amma siz yəqin mənə kömək eləyərsiniz.
   
    - Nə mümkündürsə.
   
    - Mən qaçqınam... Bilirəm ey, sizin də qohumlarınız qaçqındı, yükünüz çoxdu. Amma mənim dərdim lap böyükdü. Oğlum işsizdi, çox fikir eləyir.
   
    ... Hamıya öz dərdi böyük görünür. Qadın danışır, mən qulaq asıram. Məmləkət insanının gündəlik problemləri. Müharibə başlayanda evlərindən heç nə götürə bilmədən çıxıb gəliblər bura, bir idarə binasına yığışıblar. Evin kişisi çörək dalınca Rusiyetə gedib, çörək əvəzinə başı qadınlara qarışıb. O vaxtdan xəbər-ətər yoxdur, iki uşağını özü böyüdüb, oxudub. İndi iş məsələsini həll eləmək istəyir. Qırımından görürəm ki, əzmli, hökmlü qadına oxşayır. İşləyib-işləmədiyini soruşuram. Öz rayonumuzda bağça müdirəsi işləyirdim- deyir - Siz istəsəniz mənə kömək edə bilərsiniz- deyir. Mən istəsəm... Mənim istəyimə qalsa bütün dünya güllü-gülüstan olardı. Kimsənin gözündən yaş axmazdı. Şair demiş, güllələr yox, güllər açılardı. Adamlara elə gəlir ki, bircə dəfə dodağımı tərpətsəm evin kişisi əlinin altındakı düymələri basar, hər kəsin dərd-sərini həll edər. Adamlara elə gəlir... Amma nə düymə var, nə sehrli çubuq... Bəlkə də var. Ancaq bizim əlimizdə deyil ki. Bizim əlimizdə ancaq qələm var. Onun da yazdığını kimsə oxumaq istəmir. Bəlkə oxuyan olsa dünya dəyişərdi. Çox sadəlövh düşüncələrdi, deyilmi? Ola bilər ki, nə vaxtsa bizdən əvvəl də, bizdən sonra da yazılanlar götür-qoy olunacaq, insanın insan haqqında danışdığı əbədi, bitməyən nağıla bizim də əlavəmiz olub-olmadığı bilinəcək. Bunun hakimi vaxtdır. Amma bu qaçqın qadının vaxtı yoxdur, qalmayıb - baş verənlər onun gəncliyini, gözəlliyini, sağlamlığını əlindən alıb, ailəsini dağıdıb, indi də övladları təhlükədədir. Və o, tək deyil. Neyləyək ki, bu adamlar qapı-qapı düşüb bu problemlərə birbaşa aidiyyatı olmayan adamlardan kömək istəməsinlər. Neyləyək ki, hər kəs öz oturduğu kürsüdə bir az da öz işiylə, vəzifəsiylə məşğul olsun. Bu qədər laqeydləşmiş, biganələşmiş insan cəmiyyətini silkələmək üçün neyləməliyik? Qarşındakının da insan olduğunu, həyat eşqi, ölüm qorxusu, iztirab, həyəcan kimi hisslərlə yaşadığını anlamaq çoxmu çətindir? Yəqin çətinmiş ki, neçə min illərdi ədəbiyyat insan cəngəlliyində bunun davasını aparır. Qələm bunun davasını aparır. Və deyəsən uduzur. Ən qorxulusu isə bu fikrə alışmaqdır.
   
    Əvvəllər, deyək ki, iki böyük dövlətin ideya mübarizəsi fonunda həm də dinc yaşamaq prinsipləri də vardı. İndi bir dövlətin dağılması ilə dünyanın tarazlığı necə pozulub, görürsünüz. Məlum məsələdir ki, hər kəs yaxşı yaşamaq istəyir. Məlum məsələdir ki, gözəl-göyçək, böyük qüvvələr öz ölkələrində narazılıq yaratmamaq üçün bizim kimi ölkələrin sərvətlərini daşıyıb aparırlar və guya özlərinin uğurlu iqtisadi-siyasət yürüt-düyünü iddia edirlər. Heç bir iqtisadi-siyasət-filan yoxdur. Zor siyasəti var. Deyək ki, tutalım, bizdə hansısa əyalət rayonunda icra başçısı oturduğu kürsüdə özünü hakimi-mütləq sayır, istədiyini eləyir, taladığını talayır, nəticədə olan yazıq vətəndaşa olur. Bunlar da dünyanın icra başçılarıdı. Kefi necə istəyir, elə asır-kəsir. Yanımıza şikayətə gələn hər qaçqına da izah eləmək olmur ki, bacım, qardaşım, sənin evsiz, yersiz, yurdsuz qalmağın, işsiz olmağın böyük, qlobal, düşünülmüş siyasətin nəticəsidir. Nə mən, nə də məndən çox-çox böyük-böyük adamlar yaxın vaxtlarda bu məsələləri həll edə bilməyəcək. İzah eləmək olmur.
   
    Amma, amma, amma... Çox vaxt bəzi məsələlərdən danışanda deyirlər ki, hər ölkənin öz gerçəklikləri var. Doğrudur, razıyam. Məsələn, mən sonuncu seçkilərdən sonra yüzdə-yüz əmin oldum ki, bu adamları özbaşına buraxsan seçki fonunda bir tayfa ilə o biri tayfa arasında, bir kənd ilə o biri kənd arasında və sairə və sairə vətəndaş müharibəsi başlayar. Bu məmləkətdə hamı ağlından razıdır, bəxtindən narazı. Heç kim öz eybini görmür. Amma elə məsələlər var ki, bunları həll eləmək üçün Avropadan konsultant gətirmək lazım deyil. 21-ci əsrin başlanğıcında məmləkətin təhsil sistemində bu qədər açıqlar varkən uşaqları attestatdan məhrum eləmək nə anlama gəlir? Nə qazanırıq? Məktəblərin durumu, təhsilin səviyyəsi reallıq deyilmi? Bu reallığı unudub imtahanda Avropa standartları ilə işləmək hardan ağlımıza gəlib? Onsuz da bunun da sonu reallıqla bitəcək. Yəni pulunu verən attestatını da alacaq.
   
    ... Qaçqın qadın övladlarının yaxşı oxuduqlarını, savadlı olduğunu deyir. İnanıram. Çünki hər halda yoxsul bir qaçqının oğlu universitetin ən prestijli fakültəsinə qəbul olunubsa, demək belədir. Amma özünə deməsəm də, ürəyimdə fikirləşirəm ki, nə olsun? Bu da reallıqdır ki, bu məmləkətdə savadlı olmaq heç bir nəsnəni həll eləmir. Mənim bu qadına və onun kimi bir çoxlarına qulaq asıb eşitdiyimi bir çox önəmli nöqtələrdə oturanlar eşitmək istəmir. Görəsən niyə? Bunun üçün da Avropa Şurası gərək deyil ki? Böyük siyasəti qoyuram bir tərəfə. Mənim üçün maraqlıdır, niyə hər hansı kiçicik bir vəzifəyə adam qoyanda onun ağlı, savadı, qabiliyyəti, istedadı nəzərə alınmır? Niyə biz ən elementar şeyləri eşitmək istəmirik. Bəlkə istəyək? Bəlkə qulaqlarımızı tıxamayaq? Bu günün imtahanlarını bugünkü səviyyədə keçirmək üçün uşaq bağçalarından başlamaq lazım idi. Başladılar, amma söküb-satmaqdan. Bu günün imtahanları bizi sabahın imtahanlarından necə çıxaracaq? Amma mən hər kəsin nə vaxtsa bir imtahan qarşısında duracağından əminəm.
   
    Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin "Qan içində" romanının sonluğunda maraqlı bir səhnə var. Qarabağ xanlığında hakimiyyət dəyişilir, İbrahim xanın qardaşı oğlu Məmməd bəy Cavanşir əmisinin Dağıstanda olmasından istifadə edib hakimiyyəti ələ keçirir və təbii ki, əmisinə sədaqətli adamları hakimiyyətdən uzaqlaşdırır. Molla Pənah Vaqif o vaxtlar İbrahim xanın eşikağası imiş. Və xanlıqda baş verən hadisələri gizli qasid vasitəsilə İbrahim xana çatdırırmış. Bir gün qasid ələ keçir. Və məlum olur ki, indiki dillə desək, Vaqif dövlət çevrilişində iştirak edib. Məlum məsələdir ki, o dövrün qanunlarına görə həmin adamları da, ailə üzvlərini də edam gözləyirmiş. Vaqifi də oğlu ilə aparırlar Xəzinə qayasına edama. Vaqif oğlundan soruşur ki, Qasım ağa, bizi hara aparırlar? Oğlu kinayə ilə cavab verir:
   
    -Ağa, sən bu yolla çox adamları göndərmisən. İndi də bizi aparırlar.
   
    Vəssəlam! Demək istədiyim odur ki, hər kəs oturduğu kürsüdə ümumdövlət işinə ya xeyir verir, ya ziyan vurur. Son vaxtlar isə belə görünür ki, böyük, qlobal dövlət tədbirlərinin fonunda hansısa məmurun hikkəsi də qlobaldır. Öz aralarında yola getmirlər, attestatsız qalansa yeni nəsildi. Bu da bu ölkənin reallığıdı. Hər kəs inandığı həqiqətlər uğrunda özü bildiyi kimi mübarizə aparır. Siyasi xadimlər də, yazı-pozu adamları da. Amma son söz əlbəttə ki, səlahiyyət sahiblərinindi. Düzdür, ədəbiyyat da, mətbuat da həyatı doğru-düzgün əks etdirməklə, insan qəlbinə nüfuz etməklə tarixi missiyalarını yerinə yetirirlər. Mənəvi-ekoloji iqlimin bu qədər pozulduğu bir dövrdə isə yazılanı oxuyan yoxdur. Amma qədim hind fəlsəfəsi deyir ki, dünyada qeyri-sabitlik qədər sabit heç nə yoxdur. Bu gün biz bunu bütün hüceyrələrimizlə hiss edirik. Yaşadığımız mühiti, cəmiyyəti dəyişməyə çalışırıq, amma cəmiyyət də bizi dəyişir. Mətbuat təkcə güzgü olaraq qala bilməz. Həm də bir təsir mexanizmi də olmalıdır. Yəqin bizə dərdini söyləməyə gələnlər də belə düşünür.
   
    ... Qadın göz yaşlarını silir, qalxır gedir. Qapıdan yaşlı bir kişi boylanır:
   
    - Ay qızım, mən bilirəm ki, sən istəsən...
   
    Ay aman, vallah, mən istəyirəm ki, güllər açılsın, güllələr açılmasın...


YAZARIN ARXİVİ

2019-04-07 : Olsunmu?!
2018-09-22 : LEYSAN ÖZLƏMİ
2018-06-23 : İNSAN
2018-05-27 : 100 cavan oğlan
2018-05-10 : SEÇİLMİŞ
2018-02-13 : Qızım...
2018-02-09 : GEDİŞ
2018-01-19 : MÜƏLLİM
2017-11-25 : Sincab günü
2017-09-24 : Miqr - A - siya
2016-12-16 : CANAVAR VAXTI
2016-07-04 : Polis günü...
2014-12-11 : SEÇİLMİŞ
2014-11-07 : BU DA MƏN...
2014-08-21 : BEŞ
2014-04-02 : Elegiya
2014-03-14 : Quo vadis?..
2012-11-02 : ƏQRƏB BÜRCÜ
2012-10-11 : KÖRPÜ
2012-08-18 : NEKROFİLİYA...
2012-06-23 : İNSAN
2012-02-22 : SOYQIRIM
2011-12-15 : CANAVAR VAXTI
2011-10-29 : Yol ROMANI
2011-10-22 : Yol ROMANI
2011-10-08 : Yol ROMANI
2011-10-05 : MÜƏLLİM GÜNÜ
2011-05-21 : TELESKOP
2011-04-30 : MAY NƏĞMƏSİ
2011-04-23 : SEVGİ ADASI
2011-04-16 : SEVGİ ADASI
2011-04-09 : SEVGİ ADASI
2011-03-12 : MÜƏLLİM
2010-12-18 : MÜSAHİBƏ
2010-10-02 : WOMAN IN LOVE
2010-09-22 : LEYSAN ÖZLƏMİ
2010-05-08 : SEÇİLMİŞ
2010-05-01 : MAY NƏĞMƏSİ
2009-11-14 : SARI ODALAR
2009-08-22 : BEŞ
2009-05-19 : ATA OLMAQ HAQQI
2009-03-20 : ƏNƏNƏLƏR
2009-02-28 : FALA BAXIRAM
2009-02-07 : ANANIN KİTABI
2009-01-31 : BLOKADA
2009-01-24 : YADA DÜŞDÜ
2009-01-17 : İKİ SEVGİ
2008-12-31 : BİS SEXTUS...
2008-07-12 : SEZON FİNALI
2008-06-28 :
2008-06-24 : İNSAN
2008-06-21 :
2008-06-07 : NATURALİST YAZI
2008-05-31 : 555
2008-05-24 : YÜZ CAVAN OĞLAN
2008-05-17 : SORĞU
2008-05-03 : MAY NƏĞMƏSİ
2008-04-26 : ƏLAC NƏDİR?
2008-04-05 : DEPRESSİYA
2008-03-20 : ƏNƏNƏLƏR
2008-03-15 : QUO VADIS?..
2008-03-12 : ETİRAF
2008-02-16 : PAY
2008-02-12 : MƏN VƏ SƏN
2008-01-08 : İKİ ÜZLÜ AY
2007-12-12 : SEÇİLMİŞ
2007-11-24 : RƏĞBƏT
2007-11-17 : AY ÖLKƏSİ
2007-11-15 : ƏZİZ İNSAN
2007-10-06 : YOLDAŞ ÇE
2007-09-29 : DAMA ÇIXAQMI?
2007-09-15 : LEYSAN ÖZLƏMİ
2007-09-11 : BİR GÜN...
2007-07-09 : SƏS
2007-06-30 : HAVA AXINLARI
2007-06-23 : İNSAN
2007-06-09 : İMTAHAN
2007-05-26 : J F K
2007-05-19 : ATA OLMAQ HAQQI
2007-05-09 : SEÇİLMİŞ
2007-05-05 : BƏHANƏ
2007-04-28 : NAĞIL
2007-03-10 : İT DƏFTƏRİ
2007-03-08 : QADIN BAYRAMI
2007-02-24 : SOYQIRIM
2007-02-17 : KÖRPÜ
2007-02-16 : TƏZADLAR
2007-02-16 : İMTAHAN
2007-02-16 : SAKİT MÖVSÜM
2007-02-16 : MÜƏLLİM GÜNÜ
2007-02-16 : DAŞ
2007-02-12 : QƏLƏBƏ GÜNÜ
2007-02-10 : MÖVZU
2007-01-27 : İKİ ÜZLÜ AY
2007-01-20 : SAKİT MÖVSÜM
2007-01-13 : Ehtiyac
2006-12-30 : HƏMRƏYLİK
2006-12-16 : CANAVAR VAXTI
2006-12-13 : QOVŞAQ
2006-12-09 : QOVŞAQ
2006-11-25 : ZƏİF BƏND
2006-11-11 : ƏQRƏB BÜRCÜ
2006-11-04 : PASSİO
2006-10-28 : ŞƏKİLÇİ
2006-09-25 : DAŞ
SON XƏBƏRLƏR
2019-12-11
2019-12-10


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (87.5%)
Pullsuz (12.5%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Yəhudilərin ofisi. Bir yəhudidən soruşurlar:

- Hara baxırsan, yəhudilər - ABŞ, Fransa, İngiltərə, Polşa, Rusiya, hətta Almaniya. Bu qədər çoxsunuz, böyüksünüz, bəs, niyə İsrail bu qədər balacadı?

Yəhudi deyir:

- Ora bizim ofisimizdi.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK