hacklink Adalet.az | MƏZAR ÜSTÜNDƏ DÜŞÜNCƏLƏR Adalet.az | MƏZAR ÜSTÜNDƏ DÜŞÜNCƏLƏR Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

MƏZAR ÜSTÜNDƏ DÜŞÜNCƏLƏR

Fəridə RƏHİMLİ

10031    |   2018-09-28 22:29
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Son illər ölkəmizin dünyada tanınması, doğru-dürüst təqdim olunması üçün çox cəhdlər olur və sevindiricidir ki, müəyyən uğurlar da qazanılır. Lakin əzəli düşmənimiz olan qonşu ölkənin yanlış təqdimatının yalan olduğunu isbat etmək üçün ən az onlardan iki dəfə artıq fəaliyyət göstərmək lazım olduğu hər kəsə gün kimi aydındı.

Amma xaricdən təşrif buyuranlara ölkəmizin, insanlarımızın təqdimatında əksər vaxt yanlışlıqlarla rastlaşıram. Bu bəlkə də bəzilərinə adi görünə bilər, amma getdiyin bir ölkədə ilk rastlaşdığın, nəysə soruşduğun insan, ilk ehtiyac duyduğun taksi sürücüsü, otel işçisi o ölkənin ilk təqdimatçısı olur onlar üçün və onlara cavab verən, yönləndirən insan şəxsi mənafeyini düşünməklə bərabər dövlətini təqdim etdiyini də dərk etməlidir.

Bir neçə il əvvəl rayondan gələn qardaş-bacı uşaqlarını toplayıb muzeylərə aparmaq qərarına gəldim. Əvvəlcə Qız Qalasından başladım. Qalanın dar pilləkənlərində sıxlıq idi. İstidən tıncıxmış adamlar cəld içəri girərək pilləkənləri qalxmağa çalışırdılar. Xarici vətəndaşların da olduğu bu basabasın onlara heç aidiyyəti yoxmuş kimi davranan üç-dörd qız bilet kassasının arxasında qeybət edirdilər. Heç kimi saya salmadan etdikləri bu saymazlığa dözməyən bir qadın onlara çımxıraraq işlərini görmələrini tələb etdi. Həə, əsl mərəkə də onda başladı. Qızlar qadına elə "dərs" verdilər ki, sanki küçədə saçyolduya çıxmağa hazır idilər. Xarici vətəndaşlar da məətəl qalmışdılar. Üzlərindəki istehza dolu ifadə təəssüf doğurucu idi...

Sonra Şirvanşahlar muzeyinə getdik. İndi necədir, bilmirəm, amma o zaman muzeydə tək-tük eksponatlar vardı və turistlərlə kimsə maraqlanmırdı. Soruşanda isə "bura şahın oturduğu yerdi, bura məhkəmə salonudu, bura məsciddi"dən başqa bir məlumat yoxdu, hansı ki, onu deməsələr də anlamaq olardı. Muzeyin içində uşaqlara demək olar ki, məcbur qədim geyimlərimizi geyindirib şəkil çəkmələri üçün israr edən işçi isə o şəklin birini adi şəkildən on dəfə artıq qiymətə "sırıdı".

Sonra İncəsənət muzeyinə yollandıq. Gəncliyimdən bəri heç dəyişməyən az sayda eksponatlara baxmağa marağım da olmadı. Sanki bu qədər incəsənəti, ədəbiyyatı, rəsm-sənət əsəri ilə məşhur olan ölkəmizdə eksponat qıtlığı vardı... nəysə o vaxtdan bəri muzeylərə getməyə həvəsim qalmayıb.
Amma yaxınlarda Ankarada olarkən Cəbəci məzarlığında Şərqdə ilk demokratik dövlətin qurucusu, Cümhuriyyətimizin banisi Məmmədəmin Rəsulzadənin ziyarət edərkən Mustafa Kamal Atatürkün məzarını da ziyarət etmək, muzeyinə baş çəkmək keçdi içimdən.

Heç xarici ölkədə olarkən orada bayrağımızla rastlaşmısınızmı? Üçrəngli bayrağımızı görmək sizdə hansı təəsüratları yaradıb? Məzarlığın 2-ci qapısından içəri girib sağa dönən kimi uzaqdan görünən bayrağımız məni elə kövrəltdi ki, ona sarı necə qaçmağım, öpərək baş əyməyim özümdən asılı olmadı. Dahi insanın məzarı üstündə keçirdiyim hisslərsə sözlə ifadə edilməyəcək qədər kədərli idi... Şərqdə ilk demokratik ölkənin banisinin məzarı yetim görünürdü. Düzdü, üstündə yeni qoyulmuş qərənfillər vardı və məzar baxıcısının dediyinə görə, buraya tez-tez gələnlər olurdu, amma Mustafa Kamal Atatürkün məzarını, hektarlarla sahəni əhatə edən məzarüstü muzeyini, onun hər bir fəaliyyət sahəsini işıqlandıran rəsmləri, döyüş səhnələrini əks etdirən səsli eksponatları gördükdə və ən əsası, yüksək savada, intellektə, tarixi biliyə malik gidlə tanış olduqda gerçəkdən özümüzə - bu millətə yazığım gəldi.
M.Rəsulzadə Emin Abidin:

Sən mənimsən, mənimsən durduqca bədəndə can,
Yaşa, yaşa, çox yaşa, ey şanlı Azərbaycan!

-misrasını çox sevərdi və yeri gəldikcə təkrarlayardı. Amma biz ona lazımınca sahib çıxa bilirikmi? Bizə, başımızın üstündə fəxarətlə dalğalandırdığımız üçrəngli bayrağımızı təqdim edən insanın qiymətini verə bilirikmi?

Son nəfəsində içindən qopan ahla "Azərbaycan, Azərbaycan, Azərbaycan!" deyərək gözlərini yuman insanın ruhuna Azərbaycan inasanının sevgisini hiss etdirə bilirikmi? Bir dəfə yüksələn bayraq bir daha enməz! - dedi, amma gənc bir dövlətin çoxlu sayda bədhaxları arasında barınması çətin oldu. O bayrağı yenidən qaldırmaq uzun çəkdi amma əvəzində Mustafa Kamal Atatürk: "Mən dünyaya səndən üç sənə erkən göz açmışam. Ancaq bütün Türk aləmində Türkün istiqlal bayrağını sən qaldırmısan və bayraq enməsin deyə, mən sənin əlindən alıb Türkiyə üzərində dalğalandırmışam. Enməz demisən bu bayraq, enməyəcəkdir!"- dedi.

Gid Atatürkün doğulduğu Selanikdən başlamış ölümünə qədər keçdiyi həyat yolunu elə maraqlı şəkildə izah edirdi ki, keçən saatların fərqində olmadıq.

Atatürkün vəsiyyətinə əsasən qəbirinin torpağına səpilən və məzarın üstündə çoxlu sayda - Türkiyənin hər tərəfinin gətirilmiş torpaqlar doldurulmuş vazalarda Azərbaycan torpağı da vardı və gid Doruq Gökanın sakit danışığının arasında səsini yüksəldərək bir peşəkar aktyor bacarığı ilə Atatürkün dilindən söylədiyi: "Qardaş caaan Azərbaycan" torpağını da görmək istəməsini ifadə edən kəlməsi qan coşduran təəssüratlarımdandı...

Gidin ətrafında bütün muzeyi dolaşan insanların ekskursiya bitdikdə təəssüflənmələri və böyük mənəvi qida ilə oradan ayrılmağım içimdə rahatlıqla bərabər bir kədər də yaratdı.

Bizim də tariximizi, keçmişimizi, mədəniyyətimizi, insanlığımızı ifadə edə bilməmiz üçün yetmiş-səksən il dövlətçilik təcrübəmizmi olmalıdır? Hər il minlərlə tələbə universitet bitirir. Savadlıların iş tapmaları üçün mütləq vəzifədə qohumlarımı olmalıdır? Bu gənclərdən dövlətimizi, xalqımızı təmsil edəcək birilərini seçmək çətindirmi?

Həm də indi əvvəlki kimi deyil, istənilən mədəniyyəti də, ədəbiyyatı da, incəsənəti də sosial mediadan anında tapmaq, öyrənmək, istifadə etmək, yanlışları atıb, doğruları özündə tətbiq etmək imkanımız var! Elə isə niyə dəyişmirik, niyə mədəmizdən o tərəfi görə bilmirik? Niyə qiymətli tariximizə, mədəniyyətimizə, adət-ənənələrimizə, dəyərli insanlarımıza bu qədər laqeyd, saymaz yanaşırıq?



İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2019-04-05 : YALTAQ
2019-03-20 : YENİ GÜN OVQATI
2019-03-07 : QADIN
2019-02-22 : QAR QAN AĞLAR...
2019-02-08 : YEYİM,YEMƏYİM?
2018-12-22 : GƏL...
2018-12-08 : ZƏRURƏT
2018-11-24 : ALO...
2018-11-08 : PALÇIQ VANNASI
2018-09-14 : ŞİLLƏTERAPİYA
2018-03-30 : YAS DƏFTƏRİ
2018-01-20 : KİTAB OXUYAQ
2018-01-12 : ƏLÇATMAZ ARZU
2017-12-22 : TƏMİZ ADAM
2017-12-08 : SÖZ
2017-12-02 : AĞ XALATLI BƏLA
2017-09-23 : AYRILIQLAR
2017-08-31 : ŞAYİƏBAZLIQ
2017-08-11 : ANAMIN QOXUSU...
2017-06-30 : ŞƏHİDİM
2017-06-02 : ANAMIN QOXUSU...
2017-05-26 : NƏ VAXT QOCALDIM
2017-04-07 : QEYRƏT
2017-02-10 : QƏNAƏT
2017-02-03 : Əl vurmayın...
2017-01-27 : ÜMİD ÖLƏNDƏ
2016-12-23 : SƏBR
2016-12-17 : DEPRESSİYA
2016-12-10 : Sindrom
2016-11-05 : SON BAHAR
2016-10-22 : İNANCIM
2016-08-20 : SƏRHƏD
2016-07-30 : NƏFS...
2016-06-11 : KİŞİ SÖZÜ
2016-02-20 : YALTAQ
2016-02-06 : ÜMİD QAPISI
2016-01-30 : ÇƏTİN XİDMƏT
2016-01-16 : ACLIQ
2015-11-28 : AD QOYANIN...
2015-11-14 : ÜMİD KÖRPÜSÜ
2015-10-17 : YAĞIŞ YAĞIR...
2015-09-12 : DOST
2015-08-29 : LOĞMANLARIMIZ
2015-07-11 : İMAN BAYRAMI
2015-06-03 : İT ÖMRÜ
2015-05-02 : HACI ... LEYLƏK
2015-03-20 : YAŞAM SEVGİSİ
2015-02-21 : BÖHTAN
2015-01-17 : ÇÖPÇÜ
2014-12-27 : HƏMRƏY OLUN
2014-12-20 : SON İSTƏK
2014-12-13 : XƏZİNƏ
2014-11-08 : YÜK
2014-10-11 : HARAM SÜFRƏ
2014-09-20 : NOOLDU BİZƏ?..
2014-09-13 : UDUŞ
2014-09-06 : İSLAHAT
2014-08-30 : YAŞAM SEVGİSİ
2014-08-23 : YUXU
2014-07-26 : Əzrayıl andı
2014-07-19 : DİLƏNÇİ
2014-07-05 : DÖN
2014-06-14 : ÖZGƏ DƏRDİ
2014-06-07 : TUTİYƏ
2014-04-26 : MƏNƏMLİK
2014-04-05 : EVDAR KİŞİLƏR
2014-01-18 : ACI XATİRƏLƏR
2013-12-21 : QƏLPƏ
2013-12-07 : YAŞAMAQ ƏZMİ
2013-11-23 : GETMƏ...
2013-11-16 : ARXALI...
2013-11-09 : GÜNLƏR...
2013-10-26 : SARI GƏLİN
2013-10-19 : DƏLİ
2013-10-05 : FÜZULİ NAĞILI
2013-09-28 : VAXT OĞRUSU
2013-09-07 : ÖZÜNÜ TANI
2013-08-17 : ÇÖRƏK OĞRUSU
2013-08-03 : ZƏKAT
2013-07-27 : TALE
2013-07-20 : TALE
2013-06-15 : YAD AĞLAR...
2013-05-25 : DƏVƏ DÖZÜMÜ
2013-05-11 : ŞUŞANIN HİMNİ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-14
2019-11-13


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.33%)
Pullsuz (6.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK