ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Faiq QİSMƏTOĞLU: İSTİDƏN DƏ ADAM ÖLÜR HA

1801    |   2018-07-10 13:18
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

… Yay gələndə deyirik qış olsun, qış da gələndə arzulayırıq ki, yay gəlsin. Ancaq yayın da, qışın da gəlişini heç də biz insanlar müəyyənləşdirmir. Bunu Yaradan belə qurub: əvvəl qış olur, sonra yaz, yay və payız. Beləcə, hər ili biz yaşamağa məcburuq. Və bir də deyirlər ki, a kişi, vallah, bu yay elə əsl kasıb-kusub üçündü. Çünki yayda bütün meyvə-tərəvəz məhsulları bol olur, ucuzluq yaranır və imkansız adamlar da ağır külfətini tərəvəzlə, pomidorla, xiyarla, qarpızla, yemişlə birtəhər yola verir.

Deyəsən bu yay bizə düşərli olmayıb. Bilirsiniz niyə? Çünki bəzi vicdansız işbazlar yumurtanın qiymətini qaldırıb eləyiblər 16 qəpik, pomidorun, xiyarın bir kiloqramı isə 60-70 qəpiyə satılır. Hələ biz başqa mer-meyvənin qiymətini demək istəmirik. O qiymətləri desək vallah, gözünüz kəllənizə çıxacaq. Gör nə günə qalmışıq ki, qarpızın bir kiloqramını bizim Qoşqar 45 qəpiyə satır. Özü də and-aman eləyir ki, müəllim, dədəmin göru haqqı bazardan onun kiloqramını 40 qəpiyə alıram. Mən köpəkoğlu da balalarımı saxlamaq üçün onun üstünə 5 qəpik pul qoyuram. İt itliyiylə bu istidə çölə çıxmır ey! Amma mən bir tikə çörəyə görə və beş qəpik üçün günün altında durub qarpız satmağa məcburam. Qazandığımın da çoxunu Allaha and olsun ki, dava-dərmana verirəm. 6 ay bundan qabaq böyrəyimdə daş vardı. Əməliyyat elədilər, həkimlər 1500 manat pulumu bağırda-bağırda aldılar. Neyləyim, ağrı-acıdan ölürdüm. İndi heç olmasa bir az ağrı-acım azalıb…

… Hava o qədər istidi ki, adam nəfəs ala bilmir. İyul ayının 10-u saat 12-dir. Əvvəlki günlərdə olduğu kimi, yenə göydən od yağır. Yenə biz birtəhər iş otaqlarında sərin yerdə əyləşib işimizi görürük. Mənim yazığım bilirsiniz kimə gəlir? Yazığım o günün altında işləyən, tər tökən fəhlələrə, pambıq alağı eləyən, üzlərini günəşdən qorumaq üçün dəsmalla bağlamış qadınlara və bir də çöldə xidmət edən yol polislərinə gəlir…

Adamın ürəyi az qala istidən dayanır. Amma bu insanlar 46-47 dərəcə və bəzən də daha yüksək temperaturada işləməyə məcburdular. Heç olmasa onların bu cür ağır zəhmətinə qiymət verilə? Bəzən görürsən ki, günün altında işləyən fəhlənin, pambıq sahəsində alaq eləyən qadınların zəhmət haqqını da vaxtında vermirlər. Hətta bəzən görürsən ki, günün altında zülm çəkən və insanların təhlükəsizliyini qoruyan yol polislərinin də bu xidmətini qara qüvvələrə nəzərə almayıb onlara vedrə bağladılar. Yəni bulanıq suda balıq axtarmağa başladılar. Beləsini aparıb qoyasan Hacıqabulun, ya da İmişlinin avtomobil yolunda gün təpəsinə döyə və onda başa düşər ki, ay dadi-bidad, günün altında işləmək nə deməkdir. Bax, onda bəlkə hər şeyi qara görməyə alışan bu cür üzdən iraq adamların ağlı başına gələ.

Deyirlər ki, adamlar ən çox soyuqdəymədən ölür. Yəni istidən və günvurmadan ölən olmur. Hətta bu barədə bir rəvayət də var: qəbiristanlıqda bir qəbir qazan kişinin cavan bir oğlan çox qalın geyindiyini görüb təəccüblənir. Deyir ki, ay ağsaqqal, 45 dərəcə isti var, sən də qalın geyinmisən, ayağına uzunboğaz çəkmə taxmısan, başına da qalın papaq qoymusan. Bəs qəbir qazanda istidən ölmürsən? Qəbirqazan ağağsaqqal da qayıdıb cavan oğlana bildirir ki, ay oğul, mən 50 ildir qəbir qazıram, hələ görməmişəm ki, kimsə istidən ölsün. Mənim qazdığım qəbirdə dəfn olunanların hamısı soyuqdəymədən ölüb…

… İndi qayıdaq bu isti havalara. Və bu isti havalarda çoxlu sayda insanlar günvurmadan və istivurmadan pis vəziyyətə düşüblər. Hətta bir neçə gün əvvəl metronun «Koroğlu» stansiyasında orta yaşlı bir adam ürəktutmasından dünyasını dəyişib. Onunla bərabər Yeni Günəşliyə işləyən 50 nömrəli marşrutdan düşüb evə getmək istəyən 73 yaşlı bir kişi də ürək tutmasından vəfat edib. Biz bunları xatırlamaq və yada salmaqla onu demək istəyirik ki, anomal istilərin davam etdiyi günlərdə insanlar özlərini qorumalıdılar. Xüsusən də hava 41 dərəcədən artıq isti olanda tikinti işlərində, çöldə və təsərrüfat sahələrində işlər dayandırılmalıdır. Çox təəssüf ki, bu qaydalara çoxları əməl eləmək istəmir.

Hətta Bakıda 44 dərəcə isti qeydə alınarkən tikintidə işləyən fəhlələr olub. Və bu gün də onları bir çox sahibkarlar qul kimi günün altında işlədirlər. Bir çox halda tikintidə çalışan o fəhlələrlə sahibkar arasında əmək müqavilələri də bağlanmır. Əgər əmək müqavilələri bağlansa, həmin sahibkar ilk növbədə Sosial Müdafiə Fonduna bir ətək pul verməlidir, üstəlik də fəhlələr sığorta olunmalıdır. Bunlar çox nadir halda bizim tikinti şirkətlərində qanunla tənzimlənir. Əksər tikinti şirkətləri hər şeyi azərbaycanlı təfəkkürüylə düşünürlər. Yəni çöldən-çölə fəhlələri işlət, qəpik-quruş ver və yola sal getsin…

… İstilərsə davam eləyir. Hətta bundan da kəskin istilər gözlənilir. Kəskin istilərdə isə hərə özü barəsində götür-qoy eləməlidir. Yoxsa müdirlərin, sahibkarların insafına qalsa, günün altında o zəhmətkeş insanları qul kimi işlədib axırına çıxacaq. Hansı ki, bu isti havalarda it-itliyiylə kölgəlik axtarır və it itliyiylə kölgəlik axtarırsa, minlərə insanlar niyə adam yerinə qoyulmur? Çünki onları adam yerinə qoymayanların özlərinin adamlığı çoxdan itib…




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-07-18
2018-07-17


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Yay tətilini harada keçirirsiniz?

Evdə (33.33%)
İşdə (66.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Qubadlıda Qaçay müəllim və Azad müəllim birinci katibə Qaz İdarəsinin müdiri rəhmətlik Tahir Verdiyevdən şikayət edirlər ki, əşi, bir ədəbiyyat müəllimini gətirib Qaz idarəsinə müdir qoymusunuz, bəs bizdən yuxarıda yaşayan Mirzəxanın evinə qazı yaxşı verir, bizə isə çox zəif gəlir.
Katib Tahir müəllimi çağırır, soruşur ki, bu nə məsələdi? Tahir müəllim:
- Yoldaş katib, qaz yüngül olduğuna görə həmişə yuxarı qalxır. Mirzəxanın evi yuxarıda olduğuna görə ona qaz çox gedir, aşağıda yaşayanlara az gedir. Amma,vallah, gecələr Qaçay müəllimlə Azad müəllimin evinə gələn şeylərin heç yüzdə biri yazıq Mirzəxanın evinə gəlmir.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK