Adalet.az | Faiq QİSMƏTOĞLU: ALA GÖZLÜ GÖZƏL EŞŞƏK Adalet.az | Faiq QİSMƏTOĞLU: ALA GÖZLÜ GÖZƏL EŞŞƏK Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Faiq QİSMƏTOĞLU: ALA GÖZLÜ GÖZƏL EŞŞƏK

10528    |   2018-03-09 14:26
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

… Dünyada gözləri gözəl və özləri gözəl çox canlılar var. Məsələn, ceyranın, cüyürün, lap elə maralın gözləri çox gözəldi. Amma onların da gözlərindən gözəl bir göz var ki, onu çoxlarımız ya görmürük, ya da görüb demək istəmirik. Çünki o gözlər adama çox şey deyir və o gözlərin dərinliyində həmişə bir fağırlıq, bir yazıqlıq, bir sakitlik duyulur. Və o gözlərə baxanda adamın bəzən ürəyi para-para olur…

Bilmirəm siz fikir vermisiniz, ya yox. Uzunqulağın gözləri o qədər gözəl, o qədər mənalıdır ki, ona baxanda insanın bu zəhmətkeş heyvana yazığı gəlir. Bəlkə də bütün heyvanlar təbiət və insanlar tərəfindən mükafatlarını alıblar, bir uzunqulaqdan başqa!.. Sanki insanlar da bu uzunqulaqdan qisas almaq istəyirlər. Onu səhərdən axşama qədər işlədirlər, işlədirlər, qabağına bir çəngə ot da qoymaq istəmirlər. Hansı ki, araba ilə kənd yerində bütün günü səhərdən axşama qədər uzunqulaqla ot daşıyırlar. O yaxşı otu inəyə, camışa, danaya verirlər, ancaq uzunqulağa əlləri gəlmir. Ən yaxşı halda onun qabağına bir az saman atarlar…

Öküzü, kəli arabaya qoşanda bəzən o öküz, o kəl yorulub getmək istəmir. Hətta nə qədər şallaxlasan da səni vecinə qoymayacaq və durub baxacaq. Sən də məcbur olub onu boyunduruqdan çıxaracaqsan, buraxacaqsan, bundan sonra dincini alandan sonra yenidən boyunduruğa salacaqsan. Amma uzunqulaq belə deyil. Səhərdən axşama qədər arabaya qoşub ot daşıyırsan, yük aparırsan, bir az ona dinclik vermək istəmirsən. O dinclik istəyir, bizsə ona bunu çox görürük. Amma yenə o yayın istisində dili ağzından çıxa-çıxa otumuzu daşıyır…

Bilmirəm ona kim eşşək adını verib. Şəxsən bu ad o heyvana heç cür yaraşmır. Eşşəkdən az-çox xəbəri olan bir adam kimi demək istəyirəm ki, hər hansı uzunqulaq heç vaxt sahibini çətin vəziyyətdə qoymayıb. Yəni ona xəyanət etməyib. Bəs nəyə görə insanlar bir-birini söyəndə «eşşək» deyirlər? Hansı ki, hətta bəzi adam üç «ş» ilə eşşşək sözünü tələffüz edir. Bax, burda yenə eşşəyə qarşı ədalətsiz eləyirik!

Bizim bir müəllimimiz vardı. Allah ona rəhmət eləsin. Əvəz müəllimi deyirəm. Uzun müddət məktəb direktoru işləmişdi. Və əksər uşaqlar da onun qorxusundan kimyanı yaxşı oxuyurdular. Bəzən əsəbləşəndə Əvəz müəllim deyərdi ki, Məşdinin eşşəyi (Məşdi Məhər müəllimə deyərdi və Məhər müəllim də bizim tarix müəllimimiz idi- F.Q.) sizdən min dəfə ağıllıdı. Heç vaxt görmədim ki, Məşdinin eşşəyi çıxıb dəmiryolunun üstüylə getsin. Uzaqbaşı dəmiryolunun qırağında gəlib otlayar və ora qalxmazdı. Amma siz dəmiryolunun ortasıyla gedirsiniz, qatar da fit verir, ordan çıxmaq istəmirsiniz. Uşaqların heç birisinin qorxusundan səsi çıxmazdı. Onda daha da əsəbləşər, dəcəl və dərsini zəif oxuyan uşaqlara deyərdi ki, sizi Məşdinin eşşəyinin filan yerinə soxaram… Bax, onda o uşaqlar özünü yığışdırardı və qorxularından tir-tir əsərdilər…

Bizim kənddə rəhmətlik Yüsür kişinin eşşəyi vardı. Və mən də rəhmətlik atama dedim ki, mənə bir eşşək al, o da almadı. Dedi ki, qapıda maşın var, götür maşını hara istəyirsən ora da sür! Mənim də maşın sürməyə heç vaxt həvəsim yox idi. Ancaq bu Yüsür kişinin eşşəyindən bizim hamımızın xoşu gələrdi. O biri eşşəklərdən fərqli olaraq Yüsür kişinin eşşəyini hamı minirdi. Heç mənə növbə çatmırdı ki, bir dəfə də mən minim gedim qoyun növbəsinə...

… Əmimoğlu, rəhmətlik Tubunun oğlu Dilavər Yüsür kişinin eşşəyini daha çox minirdi. Bir dəfə də möhkəm qar yağır. Tubunun oğlu Dilavər də qoyun növbəsinə gedir. Bir də gözünü açıb görür ki, qoyunlar qarın içində başını aşağı salıb gözdən itirlər. Tez o yan-bu yanına baxır, Yüsür kişinin eşşəyini görür. Eşşəyi minib qoyunlara çatmaq istəyir. Eşşək qarı yara-yara gəlib çıxır «Selbasana», ordan da Quruçayın yaratdığı yarğana çatır. Qar da möhkəm yağır. Bu vaxt o biri uşaqlar qışqırışırlar ki, ay Dilavər, səni gördük! O da qanrılıb geri baxır, deyir ki, siz bütün günü bu eşşəyi minirsiniz, sizə bir şey deyən yoxdu. İndi bir dəfə Yüsür kişinin eşşəyini minib qoyunları axtarıram, bunu da mənə çox görürsünüz. Yaxşısı budur, gəlin mənə kömək eləyin, qoyunları tapaq. Uşaqlar da kömək eləyirlər, qoyunları gedib Quruçayın vadisində tapırlar. Eşşəyin üstündə Tubunun oğlu Dilavər bundan sonra rahatlanır və qoyun-quzunu yığıb kəndə sarı qayıdır...

Bəlkə də eşşək qədər vəfalı az heyvan ola bilər. Düzdü, at da, it də insana çox sadiqdilər. Amma eşşək heç də onlardan geri qalan deyil. Və bir də atdan yıxılanda adama bir şey olmaz, amma eşşəkdən yıxılsan gərək bir həftə sənə pəndəm qoyalar. Bizim bir dostumuz var, tovuzludu. Lətifi deyirəm. Uzun müddət bir yerdə işləmişik. O da dədəsinə yalvarır ki, mənə bir eşşək al. Dədəsi də ona bir eşşək alır, yanında da qoduğu. O da Mamırtı dağının meşələrinə gedərək orda mal-qoyun otarır. Bir dəfə də uşaqlar onun dalına düşür, meşəlikdə ilim-ilim itir, onu tapa bilmirlər…

… Bir gün də dostumuz forslanır, istədiyi qızın yanından gəlib keçəndə eşşəkdə «avtoşluq» eləmək istəyir. Eşşək də eləmir tənbəllik, qızların gözünün qabağında qaldırıb onu yerə çırpır. Hər tərəfi əzilir, utana-utana üst-başını çırpır və onların yanından uzaqlaşır. Bir müddətdən sonra isə dostumuz tay eşşəyi minmir. Bu dəfə dədəsi ona velosiped alır. Yenə velosipedlə o qızların yanından gəlib keçmək istəyəndə «avtoşluq» eləyir, velosiped gedib düşür kolluğun içərsinə. Qızlar da ona baxıb o ki, var gülürlər. Dostumuzun eşşək sarıdan bəxti gətirməsə də, heç velosiped sarıdan da bəxti gətirmir...
Deyirlər ki, Həmədan eşşəkləri çox yaxşı eşşəklərdi. Vallah, heç bizim eşşəklər də o Həmədan eşşəklərindən geri qalan deyil. İstəyir Qarabağ eşşəyi olsun, istəyir Naxçıvan eşşəyi, istəyir Quba eşşəyi, istəyir Lənkəran eşşəyi. Fərqi yoxdu, elə eşşək eşşəkdi. Yəni o eşşəklər həmişə sahiblərinə çox sədaqətli olublar. Amma biz eşşəklərə bu gün də zülm eləyirik. Hətta hüquqlarını belə tapdalayırıq. Qışın oğlan çağında, yayın göydən od tökən vaxtında onlara rəhmimiz gəlmir. Düşünmürük ki, balam, bu eşşəklər də yazıqdı, onları da Allah yaradıb. Heç olmasa hərdən bir onların da qabağına yoncadan, yaxşı otdan ataq. Axı bu yazıq eşşək nə vaxta qədər saman yeyəcək. O işləyəcək, o biri heyvanlar isə kef eləyəcək?!

Yenə burda yadıma çox sevdiyim və istedadlı şair Ramiz Rövşənin «Gözü yaşlı yorğun eşşək» şeirindən iki bənd düşür:

… Sən belə fağır olanda,
Yükün lap ağır olanda,
Kürəyin yağır olanda,
Ümid palana qalacaq.

Bu palan zalımdı, zalım!..
Səni hər an zora salıb,
Axır bir gün yola salıb,
Səndən balana qalacaq…







İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-08-19
2018-08-18
2018-08-17


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (71.43%)
Yox (28.57%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Nəvə nənəsindən soruşur:
- Nənə, qanın dadı necə olur?
- Mən, nə bilim, ay bala?
- Bəs babam deyir ki, sən ömür boyu onun qanını içmisən.
- Babanın beyni yoxdu, boş-boş danışır.
- Bilirəm yoxdu, babam deyir ki, sən onun beynini də yemisən.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK