ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

GƏLDİM Kİ, DEYİB GEDƏM…

Əbülfət MƏDƏTOĞLU

18984    |   2017-12-08 14:36
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Təbii ki, eşidən olsa

Belə bir deyim var. Amma bilmirəm kim deyib. Təbii ki, deyənin məsələyə dəxli yoxdu. Əsas odur ki, deyilən söz diqqətçəkəndi. O söz də belədi:

- Dünyanın quyruğu uzundu…

İlk baxışdan bu sözə hər cür don biçmək olar. Onu hər tərəfə yozmaq, İran saqqızı kimi çeynəyib hər formaya salmaq asan bir məsələdi. Amma indiki anda mənim məqsədim o sözü min bir yerə çəkib aparmaq deyil. Sadəcə bir istəyim var. İstəyirəm ki, quyruğu uzun olan bu dünyanın bir nöqtəsində dayanıb elə durduğum nöqtənin özünə də işıq salım. Ordan əlimi başımın üstünə qoyub üzümü sizə tərəf çevirib baxım,baxım və…

Düşünməyin ki, baxıb, baxıb bağıracam, şivən qoparacam, yaxamı cıracam. Yox, sadəcə baxıb, baxıb deyəcəm ki, bu dünya mən gündədi, yoxsa mən bu dünyanın günündə? Sualı bir az da fərqli qoya bilərəm. Məsələn, belə:

- Nə gündəsən, dünya?

Yəqin ki, ondan da cavab gələcək:

- Elə sənin günündə!

Bax, bu məqamda yadıma rəhmətlik Baba Pünhan düşür. O qədər dadlı-duzlu, düşündürücü misraları vardı ki, rəhmətliyin. Həmin misralardan biri mənim indi yazdığım və sizin oxuduğunuz sualın dolayısı ilə cavabıdı. Baba Pünhan yazırdı ki:

İtim, dur gəl önümdə

Gəl, başına dönüm də,

Sən Pünhanın günündə,

Pünhan da it günündə!..

İndi bax dünya da mənə bir mesaj verdi ki, sən hansı gündəsənsə, mən də o gündəyəm. Mən də mesajla razılaşsam da, içimdə bir qaranlıq sual da qaldı. Çünki yazımın əvvəlində dediyim və sizin də oxuduğunuz deyim başqa idi. Orda vurğulanmışdı ki, dünyanın quyruğu uzundu…

Hə, hər kəs öz əxlaqının, öz səviyyəsinin və nəhayət, öz geninin ifadəçisidi. Çox maraqlıdı ki, bəzən tufan, qasırğa, sərt bir külək ağacın meyvəsini özündən uzağa ata bilir. Və burda xalq deyimimiz olan fikir, yəni "ağacın meyvəsi dibinə düşər” - yanaşması bir az öz ilkin mənasından uzaqlaşır. Bu da bir növü zorən olur. Amma insanda belə deyil. O, hansı tərbiyənin sahibidirsə, onu beş gün, on gün, bir il pərdələyib gizlədə bilər. Sonra bir yerdən vurub üzə çıxacaq – ya toyda, ya yasda, ya alış-verişdə, ya dava-dalaşda, ya mübahisədə. Ümumiyyətlə, insan o qədər həssasdır ki, onun incə bir nöqtəsinə toxunanda sirr sandığının ağzı açılır və beləcə, ağzından dürr tökülür, kimliyi bilinir. Təəssüf ki, bunu bilə-bilə bəzən deyilən hər sözə inanır, verilən hər vədə aldanır və şirin təbəssümə uyub «muma» çevrilirik. O vaxta qədər ki, başımız əhlət daşına dəyir, ya da əlimizi dizimizə çırpırıq. Onda da necə deyərlər, qatar getmiş olur. Və mənə elə gəlir ki, daha çox həmin məqamda dünyanın quyruğunun uzun olduğunu anlayırıq. Görürük ki, keçib gəldiyimiz yolda, sən demə, daha çox ömür əritmişik. Əriyən ömür isə heç kimə, hətta özümüzə də fayda verməyib. Bu mənasız yaşamın qarşılığını geri istəmək isə mümkün deyil. Bir də ki, kimdən istəyəsən? Belə yerdə daha çox adam öz-özünə təsəlli verəcək nələrisə axtarır. Kül altında qor axtaran kimi. Və mən də bu yaşamın təsəllisi olaraq pıçıldayıram:


Budaqları silkələmə yarpaqlar

Bir-birinə toxunanda inciyər…

Adın keçən misralarım, dodaqlar –

Qırıq-qırıq oxuyanda inciyər…


Taleyimə yazılıb bu ad- naxış

Güzgüdən də baxmır mənə şad baxış…

Könlümdəki tər məhəbbət, yad baxış –

Yad nəfəslə qoxunan da inciyər…


Bitər gün də, bitər iş də, nağıl da

Sirr deyil ki, bu əvvəl də, axır da…

Bilirəm ki, mən adda, mən ağılda…

Harda olsa doğulanda inciyər…


***

Adətən yazı yazmağa həvəs göstərən, xüsusilə şair xalqın şair olmaq istəyən yeniyetmələri öncə fikirlərini dünya ilə, ölümlə cilalamağa, daha çox bu iki ünvana şeir həsr etməyə çalışırlar. Və onların dünyanı ittiham etmələri də, ölümü oxşamaları da o qədər adiləşib ki, min illərdi deyilən: «dünya bir pəncərədi, hər gələn baxıb gedər» məntiqinin qarşısında sabun köpüyü kimi əriyir. Və biz bunu bildiyimiz halda yenə dünyadan, ölümdən yazmaqda davam edirik. Deyə bilərsiniz ki, hər kəs özünü, ürəyini, düşüncəsini, yaşamını qələmə alır. Mən sizinlə razıyam. O yerə qədər ki, yazılanlar bir oxucu kimi, heç olmasa, ikicə insanın, ikicə nəfərin yaddaşına yazılsın, diqqətini çəksin. Bu yoxdursa, onda sözü hörmətdən salmağın, sözü ayağa atmağın günahını düşünmək lazımdı. Axı, heç kim bizə sözü məhv etmək, aşağılamaq hüququ verməyib. Hüquq demişkən…

İnsanın bir fərd olaraq münasibət qurmaq, dost qazanmaq hüququ da var. Mən bu hüququ təkcə Anayasada axtarmamışam və ona istinad etmirəm. Bu təbii hüquqdu, necə deyərlər, Allahdan gəlib. Allahdan gələni də qorumaq bəndənin borcudu. Lakin dostu ancaq müəyyən məqsədlər üçün arayıb-axtarmaq, tapmaq, onu guya ovuc içində saxlamaq mənə çatmayan, mənim dərk etmədiyim bir anlayışdı. Həyatımda bu məqamla bağlı xeyli hadisələrin şahidi olmuşam və bugünün özündə də şahidiyəm. Gözdən, könüldən iraq olan dostunu illərlə arayıb-axtarıb onu ortaya çıxardanları da görmüşəm. İqtisadi burulğanda boğulan dostuna əl uzadanı da görmüşəm. Amma dostunu qurbanlıq hesab edənlərlə də qarşılaşmışam. Və belə məqamlarda ən çox düşündüyüm bir sual olub:

- Nədən???

Hərə öz arşınıyla öz baxış bucağında suala, yəqin ki, bir cavab bilir. Amma mənim bildiyim cavab indiki məqamda yazılmaq, deyilmək üçün uyğun sayılmaz. Çünki sözü min yerə yozanlar, lap loru şəkildə desəm, öküzün bala verməsini istəyənlər ondan ağıllarına min cür fikir gətirəcəklər. Bunu isə heç arzu etmirəm. Necə deyərlər, görünən dağa, kəndə, ümumiyyətlə, bəlli bir ünvana bələdçi axtarmaq heç də normal hal deyil. Amma bir nüansı mütləq burda kağıza köçürməliyəm. O nüans da hər kəsin düşünməsi üçün bir ipucudu. Yəni nəyi edirsənsə, öncə özünü düşünməlisən… hansı sözü deyirsənsə, öncə özünə aid etməlisən. Əgər bunu bacarsan, onda kim nə deyir-desin, verdiyin qərarda həmişə haqlı olacaqsan. Bax, «dostu xərcləyən» də, dosta əl uzadan da, dostu «qurbanlıq» edən də, dostu ürəyində yaşadan da mənim dediyim öncəki fikri yəqin ki, öz içindən nə vaxtsa keçiribdi...

Mən indiki halda, yəni bu yazını bilgisayara diqtə edəndə yüzə-yüz ruhumla üzbəüz qalmışam. Onun gözlərinin içinə baxıb bu fikirləri pıçıldayıram:

O anda

ruhumla tək

üzbəüz dayanmışam

istəyirsən

şəklimizi çək-

sonra

diqqətlə bax

inan da…

bax onda

görəcəksən,

gerçəyi sən

nə qədər gizlətmisən

gümanda…

ruhum olduğunu

bilə-bilə

bunu

pıçıldayıram sənə

sadəcə,

elə-belə…

***

İllər öncə elə bilirdim ki, hər kəsə, lap elə dünyanın özünə də güvənmək olar. Çünki əlim-ayağım sağ, necə deyərlər, ağlım da başımda və yapışmışdım bir işin qulpundan. Necə deyərlər, kəndim də varıydı, evim də varıydı, təndirdə çörəyim də… Amma zaman göstərdi ki, çox yanılmışam. Yanılmağım da hamının gözü önündədi. Çünki indi nə kəndim var, nə kənddə evim. Nə də ki, istədiyim anda əlimi uzadıb çörək götürəcəyim təhnə…

Kənd də, kənddəki ev də, o evin təhnəsi də əsirlikdədi, düşmən əlindədi. Sadəcə, indi marketlərdə satılan bir çörəkqabı almışıq. Hər gün işdən çıxanda 40 qəpiklik çörək alıb gedirəm evə, o çörək də heç çörək qabına çatmır çox vaxt… Hərdən çörək qabına baxıb başımı bulayıram. Artıq evdəkilər nə dediyimi bilir. Bilməyənlərə də mən xatırladım. Bu çörək qabının o kənddə qalan təhnənin mində biri qədər bərəkəti olmadı…

Hə, mən də özümə görə, necə deyərlər, az aşın duzu deyiləm. Hər dəfə mətbəxdə bir kənara çəkilib xəyala dalanda üzümü sənə tutub deyirəm ki:

Mətbəxdə

ən uzaq küncdə

çəkilib

səsimi udmuşam,

içimdəki sükutu

vallah

beşəlli tutmuşam

qoymuram ki,

nəfəs alıb

həniriylə

kefini poza,

səni incidə…

Yəqin ki, dodağınız qaçdı. Qoy olsun! Axı mən yazımın lap ilk cümləsində yazmışdım ki, gəlmişəm deyib gedəm. İndi də ağlıma gəldi, dedim və siz də oxudunuz, dinlədiniz. Sağ olun, ayırdığınız diqqət və vaxta görə! Amma bu yazının elə-belə sağollaşmaqla bitəcəyini də gözləməyin. Çünki demədiyim sözlər də var. Onlardan birini mütləq deyəcəm. Axı ömür əriyir. Əriyən ömürdə isə arxadan vurulmaq adama yaman ağır gəlir. Və bu ağrının altında sızıldayan ürəyin bir istəyi də var, çox sadə bir istəyi. Deyim, eşit!


Demə yorulmuşam xıxacam bir gün…

Toplayıb gücümü çıxacam bir gün

Özüm ürəyimi yıxacam bir gün –

Ayağın altında qurban kəsəcəm…


Demə ki, çıxmışam həyatla qəsdə

Özüm də, ruhum da, günüm də xəstə…

Əlimi qoymuşam sinəmin üstə –

Sən burdan söyləsən, burdan kəsəcəm…


Bu ömür yolunu sapana kimi

Bir sevgi qalası yapana kimi…

Mən sənin havanı tapana kimi…

«Zabul»dan, «Şüştər»dən, «Şur»dan kəsəcəm…


Hə, sən də bütün bunlara görə, yəqin ki, əlini yelləyib ya çıxıb gedəcəksən, ya da eləcə… baxıb «ağıllı ol!» deyəcəksən. Mən isə hamının eşitməsi üçün yox, dünyanın duyması üçün sənin təbəssümündən yapışıb pıçıldayacam:

Sənə görə

bu ürək

ən yaxşı halda

cəmisi

yeddi gün

yaşaya bilən

kəpənəkdi, kəpənək…

ona

nə sevmək yaraşır,

nə də sevilməyə

ümid etmək…

olsun,

bu sənin bəxtindi

kəpənəksən ürəyim,

kəpənək!..

Son olaraq yəqin ki, bütün yazdıqlarımdan dünyanın quyruğunun uzun olduğuna siz də inandınız. Axı mən tək bir mətləbə toxundum. Qalanları isə… düşünənlərin menyüsünə mesajdı…



İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-08-12 : HAVA
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-06-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Sizcə bu komandalardan hansı çempion olacaq?

Braziliya (22.23%)
Argentina (11.11%)
İspaniya (22.22%)
Almanıya (44.44%)
Fransa (0%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Zakir Fəxri səhər-səhər nəşriyyata gəlir. Hidayət müəllim:
- Ə, Zakir, deyəsən yenə axşamdan babat vurmusan, ayaqqabılarının birini qara, birini də ağ geyinmisən. Tez get evə ayaqqabılarını dəyiş.
Zakir Fəxri:
- Qağa, vallah, evdən çıxanda qonşum da dedi. Tez qayıtdım evə dəyişəm, gördüm ayə, evdəkilərin də biri qara, biri ağdı.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK