ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

İTKİ, YOXSA ZİYANLIQ?..

Fermerin bir axşamda 265 baş qoyun-quzusu tələf olub

15399    |   2011-03-15 06:20
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Ayrı-ayrı fermerlərin və təsərrüfat adamlarının bu gün maldarlığın inkişafına marağı əvvəlki vaxtlarla müqayisədə xeyli artıb. Bu da onunla bağlıdır ki, Sovet dönəmində ən yaxşı halda kəndlinin bir-iki inəyi, camışı, 3-4 də qoyun-quzusu olardı. Hətta gecə saatlarında kənd sovetliyindən nümayəndələr gəlib tövlələri gəzər, iribuynuzlu və xırdabuynuzlu heyvanların siyahısını aparardılar. Bəzən elə olurdu ki, nəzərdə tutulandan çox mal-qara saxlayan adam nümayəndə ilə çətinliklə də olsa dil tapmağa çalışar, heyvanların hamısını siyahıya almağa qoymazdı.
   
   Təbii ki, kimsə həmin siyahıdan artıq qoyun-quzu, mal-qara saxlayırdısa, onun işi heç də o qədər yaxşı olmazdı. Ən azından bu adama yuxarıdan aşağı baxardılar. Nə var, nə var filankəsin qapısında on-on beş qoyun, üç-dörd də iribuynuzlu heyvan var. Buna görə o dövrlərdə çox adamın başı ağrayıb.
   
   İllər keçdi, zaman və dövr dəyişməyə başladı. Yəni sosialist təsərrüfat formaları dağıldı və müstəqillik dövründə yeni təsərrüfatlar yaranmağa başladı. Başqa sözlə demiş olsaq fərasətli, bacarıqlı və işgüzar adamlar üçün yaşıl işıq yandırıldı. Bu yaşıl işıq yandırılandan sonra kənd adamı təzyiqlərə, sıxıntılara və təqiblərə məruz qalmır, ürəyi istədiyi və bacardığı qədər qoyun-quzu, mal-qara saxlamağa başladı. Hətta fermer təsərrüfatını inkişaf elətdirmək üçün dövlət tərəfindən onlara böyük dəstək də gəldi. Yəni bu təsərrüfat adamlarına maliyyə yardımı edilməklə yanaşı, onları bir çox bürokratik süründürməçiliklərdən də xilas elədilər.
   
   Hər bir kəndli təsərrüfatı müstəqil surətdə fəaliyyət göstərməyə başladı və bacardığı kənd təsərrüfatı məhsulunu yetişdirmək haqqında fikirləşdi. Kimi ona ayrılmış payı bəlli torpaq sahəsində taxıl əkdi, kimi yonca əkdi, kimi də bostan-tərəvəz məhsulları əkməklə çəkdiyi zəhmətin bəhrəsini görməyə çalışdı. Adamlar da var ki, yeni təsərrüfatlar yaradaraq heyvandarlığı inkişaf elətdirməyə maraq göstərdilər. Müəyyən zaman kəsiyindən sonra onlar çəkdikləri zəhmətin bəhrəsini və nəticəsini hiss etdilər. Hiss etdilər ki, hər bir təsərrüfatı inkişaf elətdirmək üçün onlara lazımi şərait yaradılıb, fermerin necə işləməsi və fəaliyyət göstərməsi yalnız onun özündən asılıdır.
   
   Yəni kənardan onun fəaliyyətinə, işinə heç bir müdaxilə olunmadı. Elə ona görə də on ildən sonra kənd təsərrüfatı sahəsində müəyyən irəliləyişlər və inkişaf yarandı. Əvvəllər on-on beş qoyun-quzusu olan adamın bir müddətdən sonra yüzdən çox xırdabuynuzlu heyvanı oldu. Üstəlik iribuynuzlu mal-qaranın sayı da artmağa başladı. Bu da fermerlərdə böyük maraq yaratmaqla yanaşı, heyvandarlığın inkişafına yeni həvəs oyatdı.
   
   Bir çox təsərrüfatlarda ilbəil mal-qaranın artması çoxlu otlaq sahəsinin olması ilə bağlı idi. Amma elə təsərrüfatlar və fermerlərdə var ki, onların çəkdikləri əzab-əziyyət bəzən bir gecənin içərisində, bir gündə məhv olub gedir. Başqa sözlə demiş olsaq, uzun illər min bir əzab-əziyyətlə yetişdirilən mal-qara və qoyun-quzu adi bir xəstəlikdən tələf olur və bu zaman özünü güc-bəla ilə çətinliklə dirçəldən fermerin bütün maliyyə imkanları sıfra enir. Bu yaxınlarda Hacıqabul rayonunda bir gecədə fermerin 265 baş qoyun-quzusu tələf olub. Ona dəymiş maddi ziyanın nə qədər ağır olmasını təsəvvür etmək çətin deyil. Çünki adamın bir manatı itəndə özünə gələ bilmir. O ki, qala bir axşamda 265 baş qoyun-quzu məhv ola. Bax onda həmin təsərrüfatın məhv olması qaçılmaz deyil. Fermerin çobanı da bildirib ki, özüm də məəttəl qalmışam, bir gecədə bu qədər qoyun-quzu necə tələf olub?! Axı onları örüşə aparanda hamısı sağlam idi və birdən-birə qoyun-quzunun yıxılıb ölməsi hələ də məni şokdan ayılmağa qoymur.
   
   Çox qəribədir. Bir gündə bir təsərrüfatda bu sayda qoyun-quzu məhv olur, fermerə ziyan dəyir, buna görə isə heç kim məsuliyyət daşımaq istəmir. Fermer isə bildirir ki, lazımi vaxtlarda baytar həkimlər tərəfindən qoyun-quzulara dava-dərman da vurulub. Bu niyə belə oldu, heç cür baş aça bilmirəm. Baş aça bilmirəm ki, 265 baş qoyun-quzunun tələfatına görə, mənə dəymiş ziyanı kim ödəyəcək?
   
   Vəziyyəti başa düşmək olur. Amma gərək həmin fermerin vəziyyətini ona kompensasiya ödəməli olacaq təşkilatlar başa düşsünlər. Bir də ki, hələ fermerlər bir çox halda təsərrüfatlarını sığortalatdırmırlar. Sığorta olmayan yerdə isə dəymiş ziyanın müqabilində kompensasiya almaq müşkül bir işdir. Bir çox mütəxəssislər isə tələf olan qoyun-quzu ilə bağlı bildirirlər ki, onlar xəstəlik keçirib və bir gecənin içində məhv olublar. Çox güman ki, bu heyvanlarda ağır ölümlə nəticələnən viruslar olub. Elə buna görə də qoyun-quzu qırılıb.
   
   Məsələnin qaranlıq bir tərəfi isə onunla bağlıdır ki, bir çox təsərrüfatlarda qoyun-quzular və iribuynuzlu heyvanlar xəstəlikdən tələf olanda onu ya kolbasa sexlərinə, ya da müxtəlif bazarlara ötürmək istəyirlər. Ona görə də əgər hər hansı xəstəlikdən mal-qara qırılırsa, onların yandırılıb məhv edilməsi nəzarətdə saxlanılsın və kimlərinsə iyrənc məqsədlərini həyata keçirməyə imkan verilməsin. Axı sirr deyil ki, son vaxtlar Bakının bazarlarında və eləcə də yarmarkalarında mənşəyi bilinməyən ət məhsulları satılır. O da gizli deyil ki, bu cür faktlar dəfələrlə hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən aşkarlanıb və təsdiqini tapıb.
   
   Deməli, yenə insanlar diqqətli olmalı, bazar-dükana gedərkən ət və ət məhsullarını alan zaman ilk növbədə həmin məhsulların həkim nəzarətindən keçib-keçmədiyini öyrənməli və bundan sonra istədikləri ətdən almalıdırlar. Əks təqdirdə bayramqabağı bir çox işbazlar və dələduzlar əhaliyə xəstə, ölmüş heyvan ətləri sata bilərlər.
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-01-22


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Təbii qaz limitini keçmisinizmi?

Hə (76.47%)
Yox (23.53%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Mollaya xəbər verirlər ki, qayınanasını su aparıb. Molla gəlib girir çaya, başlayır su yuxarı axtara-axtara getməyə. Görənlər soruşurlar ki:
- Ay Molla, bu necə axtarmaqdı? Cənazə su axan tərəfə gedər, ya yuxarı dırmaşar?
Molla deyir:
- Siz onu tanımırsınız. O, elə bir tərs adam idi ki, hökmən yuxarı gedib. Sizin işiniz olmasın, mən bu saat onu tapacağam.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK