ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

QALXIN, OTURAQ!

Faiq QİSMƏTOĞLU

155249    |   2017-11-22 13:35
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Yəqin bu sözləri çoxlarınız eşitmisiniz və biz biz də Amerika kəşf etmək istəmirik. Sadəcə olaraq bu mövzunu gündəmə gətirməklə bəzi qaranlıq mətləblərin üstünə işıq salmaq istəyirik. İşıq salmaq istəyirik ki, bir çoxları ictimai nəqliyyatda – metroda, avtobusda gedərəkən belə anlarla tez-tez üzləşirlər. Və tez-tez üzləşən adamlar bəzən əsəbləşir, bəzən dilxor olur və bəzən də ona yer verməyən adamı qınayır. Hətta yer vermədiyinə görə, bir neçə gənci təhqir edən yaşlı nəslin nümayəndəsini də görmüşük.

Təbii ki, bu məsələlərə heç də çoxları birmənalı yanaşmaq istəmir. Ən azından ona görə ki, yer istəyən də var və yer verməyən də. Yer verməyənlə, yer istəyənin aydındır ki, fikiləri bir-biri ilə toqquşur. Avtobus və metrodan bu sətilərin müəllifi də tez-tez istifadə edir. Yəni biz də metroya, avtobusa minərkən bu cür münaqişəli və müqayisəli anların şahidi oluruq. Şahidi oluruq ki, yaşlı bir ağsaqqala, xəstəyə gənc oğlan və ya qız yer vermir. Yaxud da avtobusa minən hamilə qadına, əliuşaqlı xanıma kimsə yer göstərmək fikrindən uzaq olur. Elə məhz münaqişə və mübahisələr də bu zaman baş qaldırır.

Əlində zənbil bir qadın metro qatarına daxil olur və qatarda da oturmağa yer yoxdur. O göz gəzdirir ki, görəsən kim qalxıb ona yer verəcək və o da əyləşəcək. Gözləyir, gözləyir, görür ki, kimsə ona yer vermir. Gözü cavan bir qıza sataşır və gənc qız da əlindəki mobil telefonda hansısa maraqlı oyunu izləyir. Qadın bir də diqqətlə baxır. Axırda əsəbi tab gətirmir və dillənir:

- Ay qızım, ayaqlarım xəstədir, əlimdə də yüküm var, nəvəm yaşdasan, qalx oturum!..

Qız isə başını qaldırmadan cavab verir:

- Rəhmətliyin qızı, elə bilirsən mən gəncəm deyə problemim yoxdu? Səhərə qədər ayağımın ağrısından yata bilmirəm. Həkim də deyir ki, revmatizmsən. İndi həkim mənə bir resept yazıb, o da respstdəki dərmanları da almağa gücüm çatmır. Heyim yoxdur ki, ayağa qalxım. Burdan da dərsə gedirəm. Məni bağışla!

… Orta yaşlı bir kişi ayağa qalxır və həmin qadına yer verir. Əlizənbilli qadın gəlib əyləşir onun yerində, heç o kişiyə «çox sağ ol» da demir. Elə bil dədəsinə kişinin borcu varmış…

Əliuşaqlı bir qadınsa növbəti stansiyada qatara daxil olur. Bir boş yer tapıb əyləşir və yanında əyləşmiş orta yaşlı kişiyə tərs-tərs baxır. Kişi də əlində qəzet nəsə oxuyur. Kişi görür ki, qadın ona tərs-tərs baxır, eynəyini çıxarıb qadından soruşur:

- Ay bacı, nə günah eləmişəm ki, mənə tərs-tərs baxırsan?

Qadın hövsələdən çıxır:

- Görmürsən, uşaq ayaq üstdə qalıb. Qalx ayağa, uşaq otursun!..

Kişi isə bu haqsızlığa dözə bilmir.

- Ay xanım, uşağı alın qucağınıza, qoyun otursun. İndi mən bu yaşımda sənin rahatlığın üçün ayağa qalxmalıyam? Özümündə ürəyim xəstədir. Açıq əməliyat elətdirmişəm. Gərək hər şeyi danışaq, ondan sonra sakitləşəsiniz?!

Bu sözləri eşidəndən sonra qadın səhvini anlayır və uşağı qucağında əyləşdirir.

Növbəti stansiyada isə başqa bir orta yaşlı qadın qatara daxil olur. O da gəlib kəsdirir bir cavan oğlanın başının üstünü ki, qalxsın qadına yer versin. Hansı ki, bir qədər qabaqda boş yer var. Cavan oğlan bunu hiss edir və qadına deyir:

- Ay xala, başımın üstünü Ərəbzəngi kimi niyə kəsdirmisiniz?! Gözləyirsiniz sizə yer verim? Odey, orda boş yer var, zəhmət çəkin keçin əyləşin!

Qadın həmin yeri görmürmüş kimi onun dediklərinə əhəmiyyət vermədən gedib boş yerdə əyləşir, dodağının altında nə isə donquldanır. Gənc isə ona əhəmiyyət vermir.

Bir çoxları metroya, avtobusa minəndə düşünür ki, elə ona hamı yer verməlidir. Güya kiminsə həmin adama borcu varmış, xüsusən də orta yaşlı və yaşlı adamlar bu düşüncə ilə insanlara yanaşırlar. Cavan bir oğlan onunla mübahisə edən yaşlı bir kişiyə yer verərkən dedi ki, ay əmi, biz insanlara yaşına görə yox, əməlinə görə hörmət eləyirik. O gün bir yaşlı kişi avtobusda mənə dişinin dibindən çıxanı dedi. Mən də baxdım ki, atam yaşda adamdı, baş qoşmadım. Görün o kişi mənə nə deyir:

- Deyir ay eşşək, qalx, oturum! Mən də ona əhəmiyyət vermədim. Bircə onu dedim ki, oğlunuz yaşdayam. Ayıb deyil, mənimlə belə danışırsınız?

Kişi yenidən məni təhqir etməyə başladı. Amma yenə əhəmiyyət vermədim. Ona görə də yaşlı adamlara ağ saçına görə yox, əməlinə görə hörmət eləmək lazımdır. Və hər saçı ağarana da ağsaqqal, ağbirçək demək olmaz…

Ümumiyyətlə, istər metroda, istərsə də avtobuslarda bu cür anlarla tez-tez rastlaşmaq mümkünlür. Xüsusən də hər hansı gənc başqasına yer verməyəndə yaşlı nəslin nümayəndələri onu qınayır, hətta deyirlər ki, əşi, indiki cavanların lap zibili çıxıb: nə qanacaqları var, nə də mərifətləri!

Çox təəssüf! Bütün cavanları, gəncləri mədəniyyətsiz və mərifətsiz adlandırmaq böyük bir qəbahətdir. Elə gənclər var ki, insanlara, xüsusən də yaşlılara böyük məhəbbətlə, sevgiylə yanaşırlar. Dəfələrlə bir şeyin şahidi olmuşuq ki, o savadlı, tərbiyəli, ziyalı gənclər yaşlılara öz valideynləri qədər hörmət göstəriblər. Bəs bunlara sözünüz nədir?! Ona görə də yaşlı nəsil gənclərlə münasibətdə çox diqqətli olmalıdılar. Yəni bir yer verməməyə görə onları alçaldıb təhqir etməməlisən. Çünki o gənclərin də arasında əsəbi, son dərəcə çətin tərbiyə olunan və hər an əlindən xəta çıxan cavanlar da var. Bir-iki il bundan əvvəl metronun Səbael stansiyasının içərisindəki oturacaqda əyləşmiş gənci yaşlı adam təhqir edərək deyir ki:

- Ay alçaq, qalx ayağa, mən əyləşim!

… O uşaq da çox əsəbiymiş. Bıçağı çıxarıb və yaşlı adamın ürəyinə sancıb. Bəlkə də o yaşlı adam ağlına belə gətirməzdi ki, uşaq bu cür cinayətə əl atar. Amma yeniyetmələr və gənclərlə ünsiyyətdə yaşlı nəslin nümunəyndələri bu məqamları yaddan çıxarmalı deyillər. Çünki hər adamın öz yanaşma tərzi, dili, ünsiyyət forması var. Ona elə xoş soz deyərsən ki, o cavan əsəbi olsa da ayağa qalxar və sənə yer verər. Tay təhqir eləməklə, onun mənliyini alçaltmaqla kimdənsə yer istəmək heç özü mədəniyyətə sığan iş deyil.

İndiki gənclər 30-40 il bundan əvvəllərin gəncliyi deyil. Çünki indiki gənclər o qədər çətin anlar, sıxıntılı məqamlar və məşəqqətli anlar yaşayıblar ki. Bizim dövrümüzün gəncliyi çox rahat və firavan keçib. Amma bu cavanların yaşadığı ömür narahat olduğuna görə, onlara da çox əsəbi və loru dildə demiş olsaq, «çırt-qoz» olurlar. Belələrinə də bir söz deyəndə o dəqiqə əşib-coşur və yaşlı nəsillə kobud rəftar edirlər. Bizim hamımızın evində gənc nəslin nümayəndəsi var. Elə çox vaxt onun şahidi oluruq ki, bu uşaqların çoxu evdəkilərlə mübahisə edir, dava salır və bəzən də heç kimə demədən qaçırlar. Deməli, indiki gəncliyin kifayət qədər psixologi problemləri mövcuddur.

Hər halda, yaşlı nəsil həm özünə, həm də gəncliyə hörmətlə yanaşmalıdır. Bir-iki diqqətsiz, əhlikef uşağa görə, bütün gəncliyi tərbiyəsiz adlandırmaq bir o qədər də ədalətli deyil. Ən azından ona görə ki, o tərbiyəsiz uşaqların tərbiyəsi üçün biz yaşlı nəslin nümayəndələri cavabdehdilər.

Metroya, avtobusa minərkən yaşlı nəslin nümayəndələri bir az səbrli olmalı, bir az təmkinli olmalı, bir az da o «cırt-qoz» uşaqları başa düşməlidilər. Bir də ki, ay rəhmətliyin uşaqları, yer üstündə dava salmağa da ehtiyac yoxdu. Əgər kimsə sənə yer verəcəksə, o ayağa qalxacaq və sənə hörmətlə yanaşacaq. Yoxsa, kiməsə «qalx, oturum!» deməklə kimsə sənə yer verməyəcək və yersə də kini-kinli baxacaq və ürəyində səni qınayacaq…




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-07-17
2018-07-16


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Yay tətilini harada keçirirsiniz?

Evdə (33.33%)
İşdə (66.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vəli Xramçaylını hakim qarşısına çıxarırlar. Hakim:

- Sizi bu iki nəfərə qarşı soyğunçuluqda günahlandırırlar. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?
Vəli:

- Vallah, axşam evə gedeyerdim, bu iki qardaş mənə yaxınlaşdı, dedilər ki, saatı və ayaqqabını çıxart. Mən də neyniyim, yazığım gəldi , birinin saatını, o birinin də ayaqqabısını çıxartdem. Polis də məni tutub sizin yanınıza gəteyrdi.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK