ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

İNSANLIQ

Hər adam o mərtəbəyə qalxa bilmir

14007    |   2015-09-12 01:40
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Həyatım boyu getdiyim ən uzun yollardan birig Mən müxtəlif nəqliyyat vasitələri ilə müxtəlif ünvanlara yola düşmüşəm. Onların arasında gəzib görmək də olub, istirahət də, müalicə də. Etiraf edim ki, daha çox sovet dönəmində gəzə bildim dünyanın bir para yerlərini, məmləkətlərini. Elə yaddaşımda da daha çox həmin xatirələrlə qaldı gəzdiyim yerlər, görüb tanıdığım adamlar. Sonra...
Bəli, sonra dünyamız dəyişdi, yaşadığımız dönəmin də, durumun da adı yeniləndi. Biz bir millət olaraq arzumuza qovuşduq, sərhədlərimizi, bayrağımızı özümüzü hər kəsə tanıtdıq. Kim olduğumuz, hardan gəlib, hara getdiyimiz an gün işığı tək aydınlaşdı. Və təbii ki, bizim özümüz üçün aydın o səbəb bəzi məqamlara görə elə öz içimizdə saxlanca çevrildi. Çalışdıq ki, bu saxlancdan dünyanın xəbəri olmasın. Çünki bu bizim özümüzə, yəni millətimizə aid olan xarakterik cəhətlərdir. Öz eybimizi kiməsə göstərmək yox, onu aradan qaldırmaq məqsədiylə çalışdıq və bu gün də tutduğumuz bu yolu davam etdiririk. Neyləmək olar ki, köhnə kişilər demiş: "Moskva bir gündə tikilmədiyi kimi, bütün problemləri də bir gündə həll etmək mümkün deyil. Elə bu səbəbdən də mən bu yazımda bütün problemləri göstərməyi qarşıma məqsəd qoymamışam, sadəcə bir nüansı önə çəkəcəm.
Hə, ilk cümləmdən gəzməyi, görməyi, səfər etməyi diqqətə təqdim etdim. Elə ona da qayıdıram və demək istəyirəm ki, indi dünyanı gəzmək, səfərlərə çıxmaq, istədiyin şəhərin qapısını döymək son dərəcə asandı. Rəhmətlik Əliağa Ağayev demiş: "Odur, taksi, min get!"
Söhbətin hansı filmdən getdiyini sizə deməyəcəm, özünüz kimin harada olduğunu fikirləşərsiniz. Diqqətli oxucularım arzu etsələr, yaxud maraq göstərsələr mənim də harada olduğumu bu yazıdan təxmin edəcəklər. Mən isə heç bir şərhsiz fikrimi davam etdirirəm. Və xatırladıram ki, paytaxtımızın, eləcə də Azərbaycanın istənilən nöqtəsindən təyyarəyə, qatara bilet sifariş vermək, ya da maşına əyləşib gəzintiyə çıxmaq su içimi qədər asan bir şeydi. Təki istəyin, həvəsin olsun və bir də...
Bax elə həmin o, öncədən dediyim problemlərdən ən vacibi də "və bir də" məsələsidi. Yəqin ki, bildiniz söhbət nədən gedir. Əgər əl cibdən, kart bankomatdan geri boş qayıdırsa, onda bütün istəklər, arzular, qurduğun xəyallar sabun köpüyünə çevrilir. Çünki sən dediyim həmin o, "bir də"dən asılı qalmısan. Yeri gəlmişkən vurğulayım ki, hansısa zamanda, hansısa kefi ala buludlarda gəzən atalardan biri deyib ki, "pul əl çirkidir". Sonra başqa bir ata da onun sözünə şərh verib: "Pul hər şeydi, amma sağlamlıq deyil".
Bu günlərin ataları da deyirlər ki, pul hər şeydi, sadəcə ondan ağılla istifadə etsən, sağlamlığı da ala bilərsən.
Bəli, deyəsən məsələni çox xırdaladım. Doğrusunu deyim ki, bunu bilərəkdən etdim. Çünki indi Azərbaycan insanının ən çox özünə verdiyi suallardan biri iqtisadi durumdu, ailə büdcəsidi. Məhz bu sualın cavabı faktiki olaraq digər sualları və cavabları kölgələyir. Ən azından ona görə ki, insanların iqtisadi durumu onların təkcə sosial həyatlarını deyil, həm də mənəvi-psixoloji baxışlarını da müəyyən məcraya yönəldə bilir. Nə qədər yaxanı kənara çəksən də bu həyatın içində olduğundan o da, sən də, mən də - bütünlükdə hamımız bazar səbətinin diktəsini, gücünü canımızda hiss edirik, daşıyırıq.
Bəli, indi həqiqətən səfərlər etmək, səfər proqramı tutmaq çox asandı, lakin onun gerçəkləşməsinə mane olan "və bir də" şəxsən mənim üçün böyük sualdı. O qədər böyükdü ki, hərdən heç o sual haqqında düşünmək bələ istəmirəm. Amma neyləyim ki, buna məcburam. Ən azından ona görə ki, səfər etmək arzun gəzib görməkdən daha çox bir az da yaşamaq istəklərimdən qaynaqlanır. Bir açıqlama versəm, onda siz də razılaşarsınız. Bilərsiniz ki, ağrı-acı insanı sıxıb turş almaya çevirəndə onun gözləri dörd tərəfi arayır, ağlı, düşüncəsi ümid yerini soraqlayır. Belə bir məqamda kimdənsə eşitdiyi ümidverici bir ünvan onu özünə çəkir. Düşünür ki, həmin ünvana gedib çata bilsə, orda hansısa bir tibbi yardımı alsa bəlkə bir az da yaşaya bildi. Bax məhz bu məqamda həmin o, "və bir də" iynəyə, sancağa, ən sərt kəsici alətə çevrilsə də, onu dəf etməyə yollar axtarırsan. Kimlərinsə yardımı, ailənin sonuncu qəpik-quruşu. Lombarda veriləsi hansısa bir dəyərli əşya, satılması mümkün olan nələrsə... bax bütün bunlar və daha yazmadığım, sizin də, mənim də bildiyim nəsnələr "və bir də"nin yanından keçmə imkanı yaradır. Təbii ki, bunun özü də hər adama nəsib olmur və olanda da bir və yaxud iki dəfə reallaşır. Mənə elə gəlir ki, burada da bir inanılası həqiqət var. O da ailənin son qəpik-quruşunu özü üçün xərcləyənin hardasa günah işlətməsidir... hər halda mən belə düşünürəm. Ona görə də çıxdığım bu səfər boyu vərəqlərə köçürdüyüm misralarımda özümə bəlli gerçəkləri ifadə etməyə çalışmışam.
Məsələn,

Doğmalar qəm yükləyib
Ürəyimi göynədir.
Dostlar əlimdən tutub,
Mənə dözüm öyrədir.

Bu fərqlər öz-özünə
Gələr araya-ərsə.
Söz də gülər üzümə,
Mənə bir ümid versə...

Qəriblikdə hər kəsi
Ələyirəm içimdə.
Ruhuma doğmaları
Bələyirəm içimdə.

... Doğmaların qəm payı
Olsun, bu da bir naxış.
Dostlarımın diqqəti -
Ömrümə yağan yağış...

***
Paytaxtdan çıxanda, daha doğrusu avtovağzaldan hərəkətə başlayanda öncə mənə elə gəldi ki, hər şey yerindədir, sürət də, rahatlıq də, elə bu avtobusun içindəki mühit də. Amma çox qısa zamandan sonra hiss etdim ki, təkcə hələlik sürət yerindədi. Avtobusdakı rahatlıqla mühit əməlli-başlı problemdi. Necə deyərlər, adamı burada ağlamaq tutur. Yəni, eşitdiyin, gözlədiyin nə, gördüyün nə. Salonda əyləşənlərin demək olar ki, böyük əksəriyyəti oturduğu yolçu kreslosunu çevrəsindəkilərin yox, özünün istəyinə uyğun edirdi. Heç kim özündən arxada oturanı düşünmürdü. Üstəlik hamının bir məmləkətə aid olmasına baxmayaraq mühitdə bir yadlıq vardı. Adətən yol yoldaşları bir-biri ilə ünsiyyət yaratmaq, adi formada ifadə etsəm məsafəni öz aləmlərində "qısaltmaq" üçün söhbət edib, yola körpü salmaq əvəzinə öz dillərində deyil, yabançı dillərdə danışmağa üstünlük verirdilər. Məhz həmin an mənə elə gəldi ki, bu avtobusda sovet dönəminin termini ilə desək, beynəlmiləl bir ailə yola çıxıbdı. Bu gün dünyada aparıcı dillərdən sayılan həmin o nümunələr salonda öz işini görməkdə idi. Mən onsuz da qəribəliklərə öyrənmiş Allah bəndəsiyəm. Üstəlik də həmişə gözlənilməyən, heç xəyala da gətirilməyən məqamlar yolumun üstündə olur, dərdin özü kimi. Doğrudur, ən yaxın ürək dostum həmişə vurğulayır ki, sən özün-özünə dərd axtarırsan, hər şeydə bir dərd görürsən. Mən isə təbii ki, onu da, sizi də inandıra bilmirəm ki, bu mənim alın yazımdı. Alın yazısını isə dəyişmək mümkün deyil. Ona görə də bu avtobusda "Qırmızı Körpü" deyilən yerə qədər eşitdiklərimi, duyduqlarımı elə o avtobusun içərisində qoyub, çıxıb getmək və bir də özümlə götürdüyüm zərrə ümidi, bir də o ümidə ümid verən səni "beynəlmiləl qrup"dan xilas etmək istəyirəm. İstəyirəm deyəm ki:

Sən mənə
Təzəcə uydurduğun
Nağıllarından danış.
Mən
ƏvvƏlin bilirƏm
Axırlarından danış...
Sən mənə -
Sabahı gerçək kimi
Göstər,
Mən də inanım!
Nə gümanım yanılsın,
Nə də yansın imanım!..
Sən mənə -
Məndən, bir də özündən
Bəhs edən söz pıçılda
Ümid tumurcuğu tək
Ürəyimdə puçurla!..

***
Elə burada, bu yerdəcə hiss etdim ki, "Qırmızı Körü"yə çatmışıq. Ona görə də avtobusdan düşüb qaçmaq fikrimi içimdə gizlədirəm. Düşünürəm ki, onu sərhədçilərdən də, gömrükçülərdən də keçirə biləcəm. Yəqin ki, bunu cinayət məcəlləsinin heç bir maddəsi ilə bağlamayacaqlar. Ən azından ona görə ki, mən "düşüb qaçmamışam, qaçmaq istəmişəm". İstəyin isə cəzası tamam başqadı. Ola bilsin ki, qonşu məmləkətin gömrükçüləri və sərhədçiləri onlardan gizlətdiyimi qaçaqmalçılıq, ya da daha ağır cinayət kimi təxmin edə bildilər. Amma buna o qədər də inamım yoxdu. Ən azından ona görə ki, biz onlardan daha ayıq-sayıqıq. Bizim bilmədiyimizi onlar heç bilməz. Nəysə...
Elə təxmin etdiyim kimi də olur. Sərhədi keçirəm...
Yolun bir az da əsəbi, bir az da yorucu mərhələsi başlayır. Sürücü deyəsən aradabir sərnişinlərinin Allah bəndələri olduğunu unudur və belə bir məqamda sərnişin qadınlardan birinin "ay oğul yavaş da, nə haydı" söyləməsi heç onun tükünü də tərpətmir. Bircə onu eşidirəm ki, sürücü yardımçısı "yolda yubanmışıq, vaxtında çatmaq üçün bir az bərk getməliyik" deyir. Ani olaraq ağlıma bir fikir gəlir: bərk gedən uzaq getmir. Bu fikri elə ağlımda da saxlayıram, dilimə gətirmirəm. Çünki doğru anlaşılmayacağını düşünüb sadəcə özümə səbir arzulayıram. Axı səbrin havla bişirmə məsəli də var. Heç bilmirəm bu "halva" sözü hardan gəlib düşdü yadıma. Allah sənə rəhmət eləsin, Mirzə Fətəli! Sən rəhmətlik demisən axı, meymunu yada salmayın!!! Bax mən də meymunu xatırladığım bu yerdə yazıma nöqtələr qoyuram. Çünki avtobusumuz sürücülərimizin ürəyincə olan bir yeməkxananın qarşısında dayanır. Böyüklərimiz də deyiblər ki, yemək yeyəndə danışmazlar... İnşallah, növbəti şənbədə danışaram. Ona qədər isə sizi bu misralarla baş-başa buraxıram:

Sənin adını çəkib -
Yola ümidlə çıxdım.
Yol boyu ağrıları
Dişlə, dırnaqla sıxdım.

Sənin adını çəkib
İçimdə od qaladım.
Bu odun işığında
Günü-günə caladım.

Sənin adını çəkib
Səndən dözüm alıram.
Deyişmirəm, itmirəm,
Gördüyün tək qalıram!..

Sənin adını çəkib
Gəldim, dur, aç qapını.
Yoxladığım tay yetər -
Dözümümü, tabımı.




YAZARIN ARXİVİ

2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-08-12 : HAVA
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-04-26
2018-04-25


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Arsenal”, yoxsa "Atletiko”?

"Arsenal” (25%)
"Atletiko” (75%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Arvad ərinə:
- Əzizim, işdə bizə zərərli işə görə 15% əlavə pul ödəyəcəklər.
- Sən getdin ordakıları da zəhərlədin?




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK