Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | DÜNYANIN VİCDANI Adalet.az | DÜNYANIN VİCDANI Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

DÜNYANIN VİCDANI

21435    |   2010-02-20 02:06
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

g Atasının kölgəsi ona bütün sirləri açır: anasının və əmisinin xəyanətindən, riyakarlığından xəbərdar olan gənc dəli olmaq həddinə çatır. Özünü-sözünü bilmir, ikibaşlı sözlər danışır, ətrafdakıları heyrətə salan hərəkətlər edir. Onun bu halını dəlilik sayan əmisi-təzə kral (əslində Hamleti "dəli" adlandırmaq onun işinə yarayırdı) şahzadənin universitet yoldaşları Rozenkrants və Qildensterni Elsinor qəsrinə dəvət edir ki, onu darıxmağa qoymasınlar. Həssas və iti ağıllı gənc, təbii ki, onların birdən-birə sarayda peyda olmasından şübhələnir. Söhbət zamanı şahzadənin " yaxşı, nə yenilik var?" sualına Rozenkrants belə cavab verir: " Heç nə, milord, yalnız bir xəbər var ki, dünya vicdanlı olmağa başlayır". Hamletsə, sevinmək əvəzinə " deməli, dünyanın sonu yaxınlaşır" deyir.
   
   Dünyanın sonu yaxınlaşır?! Sualın cavabı müsbət olsa belə, qətiyyən qorxulu deyil. Dörd yüz il bundan əvvəl yazılmış əsərin qəhrəmanının dilindən çıxan sözlər bu günkü oxucunu nəinki rahatsız etmir, əksinə, bir qədər də rahatlandırır. Şekspirdən əvvəlki və sonrakı dünya haqqında bilgilərini götür-qoy edib, tutuşdurub arxayın olur ki, bu dünyanın heç vaxt sonu olmayacaq. Olsaydıg
   
   Olsaydı, ilk insanın övladları biri digərini qətlə yetirəndə olardı dünyanın sonu. Olmadı və biri o birisini öldürən qardaş da ətrafda şüurlu, şüursuz nə canlı varsa, hamısına sübut elədi ki, bu dünyada cinayət törətməklə də yaşamaq olar və elə bu səbəbdən də, bundan sonra dünyaya gələnlər heç zaman qardaş olmayacaqlar. Nə qədər artıb-çoxalsalar da, nə qədər oxuyub öyrənsələr, kəşflər eləsələr də, lap Aya, ulduzlara yol açsalar da, yerdə bir-birləriynən dil tapmayacaqlar. Əksinə, inkişaf elədikcə, pisliyin, qəddarlığın, xəyanətin, yalanın, cinayətin yeni-yeni, daha riyakar formalarını tapacaq, bir-birlərinə tətbiq edərək rahat yaşamalarını əngəlləyəcəklər. Hər şeyi dəyişdirib təbii şəklindən, rəngindən ayıracaqlar. Siyasət mədəniyyəti, mənəviyyatı, ailəni, sevgini, dostluğu öz soyuq ağuşuna alıb məhv edəcək, zövqləri bayağılaşdırıb qəddarlaşdıracaq. Heç kəs də bunu anlamayacaq, "yəqin, müasirlik, inkişaf, mədəniyyət elə budur" deyib istər-istəməz zahiri parıltının, süni dəbdəbənin toruna düşəcək. Bir gün də ayılıb görəcək ki, artıq iş-işdən keçib, heç nəyi geri döndərmək mümkün deüil. Yaxşılığa, xeyirxahlığa, saflığa aparan bütün körpülər yandırılıb artıqg
   
   
   
   ***
   
   
   
   Bu da məntiqin tərs üzü. Vicdanlı olmağa başlayan dünya niyə dağılmalıdı ki?!... Əksinə olmalıdı, axıg Amma olmur. Deməli, dünyanın vicdanlı olmağa başlaması xəbəri- ətrafında, öz taleyində gördüyü, duyduğu vicdansızlıqların rişxəndli ifadəsindən, gənc bir ömrün faciəli sonluğunun xəbərdarlığından başqa bir şey deyil. Şahzadınin duyumu çox güclüdü və öz sahibini bəşəri kədərin ağuşuna sürükləyirg
   
   Dünyasa düzələn deyil. Bəs, gileyləndiyimiz, lənətlədiyimiz dünya nədi, nəçidi?! Əlinə qələm alan da onu düzəltmək isətyir, silah götürüb döyüşən də. Daha düşünmürük ki, yamanladığımız, zaman-zaman faniliyindən, vəfasızlığından gileyləndiyimiz dünyanı elə biz özümüz bu günə qoymuşuq. Dünya elə biz özümüzük: mənəm, sənsən, odu, biz hamımızıq! Hərə bir tərəfdən öz dünyasını düzəldib ümumi dünyamıza qatmağı bacarsa, çox şeylər dəyişər bəlkə də. Amma hərə bir tərəfdə bir təşkilat, qurum, dəstə, qrup yaradır. Guya məqsəd insanları birləşdirmək, sülh yaratmaq, nələrisə həll eləməkdi. Göz qabağında isə bu birliklərin dağıdıcılığından başqa heç nə yoxdu. Dinlər də, partiyalar da, irili-xırdalı müxtəlif cəmiyyətlər də ancaq insanları parçalamaq, aralarına nifaq salmaq, bir-birlərinə salışdırmaq məqsədi güdür. Bəlkə ilk yaradanlar hansısa xeyirxahlıq, quruculuq, qardaşlıq missiyasına xidmət etmək istəyiblər. Amma sonra gələnlər öz şəxsi məqsədlərini önə çəkib hər şeyi dəyişdirirlər. Bəs, dünyanın vicdanı bu qurumların hansının fəaliyyətində ehtiva olunur?
   
   
   
   ***
   
   
   
   Bəlkə BMT-di dünyanın vicdanı? Qan tökəni, qardaş qırğını salanı, qədim sivilizasiya məskənlərini xarabalıqlara çevirəni sülhün müdafiəçisi adlandırıb mükafatlandıran, xalqların, millətlərin birləşməsindən başqa nəyə desən xidmət edən Birləşmiş Millətlər Təşkilatıg Binasını qar basanda sevinmişdim. Qoy, bir az dünya öz xoşuna qalsın! Heç olmasa, göylər onlara sübut eləsin ki, məndən başqa fövqəl güc yoxdu, yaratdıqlarımın hamısı birdi və istəsəm, fərq qoymadan hər yeri nəinki qarla örtər, lap daş yağdırıb yerlə yeksan edərəm. Bir də ümid elədim ki, orada işləyənlər bəlkə qarın altından arınmış, saflaşmış çıxmağı bacardılar. Deyəsən, elə dünyanın hər yeri yaşadığım şəhər kimidi, axı. Qar əriyəndə çirkinliyi daha çox üzə çıxırg
   
   Bu gün dünyamızın vicdanını ən düzgün əks etdirən ayna Qarabağdı. Qarabağ güzgüsündə öz eybəcərliyini görə bilməyən, görmək istəməyən dünyadan vicdan ummaq sadəlövhlükdü. Bu güzgüyə baxanda öz vicdanımızın da dünyanın vicdanından seçilmədiyini, bəlkə daha qara, daha mürəkkəb olduğunu görərik. Əlbəttə, görmək isətəsəkg Bunu görsək, dünyadan vicdan, haqq-ədalət ummağı, kimlərinsə bizim əvəzimizə iş görəcəyini gözləməyi tərgidərik. Amma, deyəsən, belə fikrimiz yoxdug20 Yanvarı, Xocalı soyqırımını hələ dünyanın kor vicdanına yaza bilməmişik. Qubadakı kütləvi məzarlığın üstü açılanda məlum oldu ki, dünyanın vicdanında üstüörtülü ləkələr saysız-hesabsızdıg
   
   
   
   ***
   
   
   
   Pisliklərin ömrü uzun olur. Pisə heç nə olmur. Bütün bəlalar nəcib, xeyirxah adamları tapır. Yaxşılar azdı, gündən-günə də azalırlar. O qədər azdılar ki, bir-birlərinə əlləri də çatmır. Birləşib bəlkə dünyanın vicdanını xilas edərlər. Bütün bəlalar da onların başına gəlir. Yaxşıları qoruyan mələklər də ya yarıyuxuludular, ya da pislərə, bədxahlara satılıblarg
   
   Pisliklər, heç olmasa, öz şəklində görünsə, o qədər də qorxulu olmaz. Gözlə görünən heç zaman qorxulu deyil. Bilirsən ki, bax, o qarşıdakı səngərdə düşmən gizlənib, başını qaldırsan, düz alnından vuracaq. Seçim sənindi, ağıllı olsan, qalibsən, ağılsızlıq etsən, məhvə məhkumsan. Vay o gündən ki, düşmən mələk cildində səninlə üzbəüz oturub özünü sənin dostun, xeyirxahın kimi göstərə bilir. Artıq burada sənə deyiləsi bircə cümlə qalır: " Göylər yardımçın olsun!"g
   
   Bu yerdə yenə də "Hamlet"dən misal gətirməkdən özümü saxlaya bilmirəm. Müəllif saray əyanı Poloninin diliynən deyir:
   
   
   
   Əzəldən belədir dünyada insan
   
   Mömin görkəmində, pir libasında
   
   
   
   Hətta şeytanı da aldada bilirg
   
   Heç qibtə ediləsi bacarıq deyil bu. Ancaq bu bacarığın halqası böyüyərək edam kəndirinin ilgəyi kimi yer üzünün bütün yaxşılarının boğazına keçib. Ayaqlarının altından stulu çəkmək istəyən onlarla, minlərlə müntəzir olanlar da böyründəg
   
   Budurmu, dünyanın vicdanı?! Dünyanın dağılacağı haqqında proqnozların heç birinə inanmıram daha.
   
   
   
   Zaman ayrı düşüb öz məhvərindən,
   
   Onu düzəltməkçin doğulmuşam mən.
   
   
   
   Nahaq döşünə döyür Hamlet! O, nə birincidi, nə də axırıncı. Dünyanın naqis vicdanı çox belə saf, nəcib oğulları, qızları dəyirmanında üyüdüb. Hiyləgər tülkü kimi yenə özü qalib çıxıb. Gözəlliyi, igidliyi başı götürmür dünyanın. Bəxtəvərliyi, xoş güzəranı görən gözlərinə çoxdan torpraq dolub. Ayırmaqdan, məhv etməkdən, gülşənlərdə bayquş ulatdırmaqdan ötrü sinov gedib həmişə. Bu xislətiynən əbədidi, dağılmazdı bu dünya. Gündən-günə vicdansızlaşan dünya niyə dağılsın ki?!...


YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-10-19
2019-10-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (85.71%)
Pullsuz (14.29%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Millət vəkili Elman Məmmədov bir tədbirdən çıxanda bir xanım ona yaxınlaşaraq:

- Müəllim, səhv etmirəmsə, siz mənim uşaqlarımdan birinin atasısınız.

Elman müəllim təlaşla:

- Məəən?

Xanım:

- Müəllim, təlaşa düşməyin, mən müəlliməyəm, dərs dediyim uşaqları nəzərdə tuturam.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK