ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

EHSAN

14791    |   2014-05-28 05:17
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

... Kimsə rəhmətə gedirsə və dünyasını dəyişirsə, təbii ki, həmin insana müsəlman adət-ənənəsinə uyğun olaraq yas tutulur və məclis qurulur. Kimliyindən asılı olmayaraq, bu hadisə ilə üzləşməyə məcburdur. Düzdür, Allah-Təala insanı yaradanda bir gün onu öz dərgahına qaytarır. Bunlar hamısı bəlli!
Biz sadəcə olaraq yas mərasimlərimizdən, dəbdəbəli ehsanlardan və qəbirüstü abidələrdən danışmaq istəyirik. İndi hansı məclisdə olursan, hansı yas yerinə gedirsən, dəbdədəli ehsan verilməsi ilə bağlı müəyyən etirazların şahidinə çevrilirsən. Biri deyir ki, əgər kiminsə imkanı yaxşıdırsa və rəhmətə gedəninə dəbdəbəli ehsan verirsə bunun nəyi pisdir?! Bir başqası isə bildirir ki, kasıb adamlar da həmin varlı ilə ayaqlaşmaq üçün dünyasını dəyişən yaxınına dəbdəbəli ehsan vermək istəyir. Bax, onda həmin adam borc-xərcə düşür və çətinliklər içində qalır...
Bu gün kimi dindirirsən yas məclislərinin həddindən artıq ağır olduğunu deyir. O qədər dəbdəbəli ehsanlar, süfrənin üstündəki zəngin xörəklər və meyvələr istər-istəməz hər hansı adamı narahat etməyə bilmir. Hətta elə yas məclisləri var ki, orda balıq kürüsü də verilir. Müsəlman dövlətlərinin heç birində bizdəki qədər yas məclisləri dəbdəbəli keçirilmir. Qardaş Türkiyədə yas məclisində çay, xurma, limon verilir.
Biz uşaq olanda kənddəki yas məclislərində də elə həmin şeylər verilərdi. Bircə fərqi ondan ibarət idi ki, bizim kəndin yaslarında bir cür yemək - sous, yaxud dolma verilərdi. Ən varlı adam heç vaxt bu çərçivədən kənara çıxmaz və əndazəni aşmazdı. Cümə axşamları və cümə günü isə rəhmətə gedən adamın qohum-əqrəbasının üzərinə o qədər ağır yük düşməzdi. Kimi yemək bişirib gətirərdi, kimi halva çalıb orda olardı, kimi də təndir çörəyi bişirərək yas yerində görünərdi. Bu isə birmənalı olaraq yas sahibinin çiynindən ağır yükün götürülməsinə bir köməklik idi. Amma indi bizim kənddə də çox şey dəyişib. Bir neçə il bundan əvvəl yas məclislərində iki cür, üç cür yemək verilərdi. Ağsaqqallar işə qarışandan sonra bir cür yemək verildi; ya plov oldu, ya da sous! Hətta mer-meyvəni də verməyi qadağan elədilər. İndi bir ildir bu adət pis-yaxşı davam edir.
Adamı yandıran odur ki, bu qədər söhbətlər aparılır, maarifləndirmə işləri görülür, yenə də insanlar yas məclislərini dəbdəbəli halda verməyə çalışırlar. Sanki bir-biriylə yarışa giriblər. Elə adam da var ki, qonşudan geridə qalmamaq üçün gedib bankdan kredit götürür və dəbdəbəli ehsan verir. Sonra da o krediti qaytara bilməyəndə canını qoymağa yer tapmır.
Din xadimləri deyirlər ki, yeməyin və dəbdəli ehsanın rəhmətə gedənin ruhuna heç bir xeyiri yoxdur. Ondansa bişirilən o yeməklər yetimlər evinə, kimsəsizlərə və ac insanlara paylansa daha yaxşı olar. Bir də ehsan odur ki, kiminsə ruhuna görə yol çəkdirəsən, körpü saldırasan, bulaq düzəltdirəsən, xəstə bir insana əl tutasan. Əgər kimsə doğrudan da savab iş görmək istəyirsə, bax, belə addımlar atmalı, dəbdəbəli ehsanlardan uzaq düşməlidir.
İndiyə qədər yaxşı yadımdadır. Onda mən uşaq idim. Sovet dönəmində bizim də kənddə məscid fəaliyyət göstərirdi və Məhərrəmlik həmin məsciddə yüksək səviyyədə həyata keçirilirdi. Qətl sınandan sonra insanlar məscidə yaxınlaşar, orda iştirak edən adamları evlərinə aparar və ehsan süfrəsinə dəvət edirdi. Mən də rəhmətlik qardaşımla məscidə getdik, ancaq bir adam tapmadıq ki, gəlsin bizdə bişirilmiş ehsandan yesin. Atam qanımızın qaraldığını görüb dedi ki, Quruçayın içərisində ekskavatorçular var. Onlar yayın istisində və günün altında ac-susuz çayı zığdan, palçıqdan təmizləyirlər. Gedin onların hamısını gətirin, bundan yaxşı heç nə ola bilməz. Maşınımıza minib həmin yerə getdik. Gündüz saat 2-də göydən od yağanda onların işlədiyini gördük. Fikrimizi o insanlara çatdırdıq, onlar da qoşulub bizə gəldilər. Ac insanları doyurmaqdan savab iş yox idi. Ekskavatorçuların dördü də süfrə arxasına əyləşdi, ehsanı yedi və sonra da dua edib ayağa qalxaraq iş dalınca getdilər.
Beləcə illər ötür, hələ heç kəs dəbdəbəli ehsanların qarşısını ala bilmir ki, bilmir. Hətta ağsaqqalların dediyi sözləri kimlərsə qulaqardına vurur və öz bildikləri yolu tuturlar. Xeyir-şər elə bir işdir ki, bu hamının qapısını döyür. Xüsusən də kimsə əzizini itirəndə bilmir ki, dərdini çəksin, yoxsa qapıya tökülüb gələn qonaqların qarşısına çıxsın və onlara yemək versin.
Şəxsən bu sətirlərin müəllifi olaraq həmin anları görəndə istər-istəməz dünya-aləm başıma fırlanır. Düşünürəm ki, ay Allah, bu millətə yazığın gəlsin. Bir ağıllı adam ortaya çıxıb yumruğunu vursun və desin: Dəbdəbəli ehsan vermək olmaz!
Çünki bu addımı atmamaq çox böyük günahdır. Yas məclisinə gələn təbii ki, kiminsə dərdinə şərik olmağa can atır. Kimsə gəlib həmin məclisdə qarın doydurmaq istəmir. Yas məclisində çay verərlər, stolun üstünə limon qoyarlar, uzaqbaşı xurma gətirərlər. Kimsə bayaq dediyimiz kimi, yas məclisinə gəlirsə, rəhmətə gedənin dərdinə şərik olmaq istəyir, yoxsa, vallah, hər adam yas məclisində heç doyunca çörək yemək fikrində deyil.
Bizə elə gəlir ki, bu barədə ciddi addımlar atmağın vaxtı çoxdan gecikib. Vaxt ötür, bizsə hələ də ciddi addım ata bilmirik. Ziyalılarımızın, tanınmış dövlət xadimlərinin və dindarların bu barədə fikirləri maraqlı olardı. Gözləyək görək bizim qaldırdığımız məsələlərə insanlar hansı münasibət göstərəcəklər?

FAİQ QİSMƏTOĞLU


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-01-22


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Təbii qaz limitini keçmisinizmi?

Hə (76.47%)
Yox (23.53%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Mollaya xəbər verirlər ki, qayınanasını su aparıb. Molla gəlib girir çaya, başlayır su yuxarı axtara-axtara getməyə. Görənlər soruşurlar ki:
- Ay Molla, bu necə axtarmaqdı? Cənazə su axan tərəfə gedər, ya yuxarı dırmaşar?
Molla deyir:
- Siz onu tanımırsınız. O, elə bir tərs adam idi ki, hökmən yuxarı gedib. Sizin işiniz olmasın, mən bu saat onu tapacağam.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK