ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ŞUŞANIN GÖZLƏRİ...

Görəsən o hamımızın gözünə bənzəyirmi?..

32553    |   2013-11-23 01:32
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Çox qəribədir, insan dünyanı öncə görür, hadisələri izləyir, müşahidə edir. Yalnız ondan sonra gördüyünə, izlədiyinə, müşahidə etdiyinə qiymət verir. Bax, bu anlamda görmək, izləmək, müşahidə etmək əslində dərk etməyin ilk pilləsi, bəlkə də açarıdır. Məni münəccimlikdə qınamayın, heç əllaməçilik etmək fikrim də yoxdur. Amma hərdən özüm-özümə fikirləşirəm ki, bu dünyanı, ətrafımızda baş verən hadisələri görmədən, müşahidə etmədən onu necə dərk etmək, necə qiymət vermək olar? Amma sonra özüm də özümü həmin o sualdan xilas edirəm. Axı ürəyin də gözü var. Görməyənlər, təbii ki, fiziki anlamda görməyənlər mənəvi anlamda ürəkləri ilə görürlər, duyğuları ilə görürlər... bəzi anlamda onlar fiziki anlamda gözləri olandan daha yaxşı görürlər, izləyib dərk edirlər...
Həyatda bütün canlıların gözü var. Allah elə yaradıb ki, bütün varlıqlar görür və məqsədinə doğru irəliləyir. Amma bütün varlıqlar dərk eləmir. Çünki onlar alt qata enə bilmirlər. Ora enmək üçün Allahın verdiyi ikinci bir görmə də lazımdır - dərk eləyən, anlayan, yozan, nəticə çıxaran bir görmə...
Mənə elə gəlir ki, ağaclar da görür, daşlar da görür, mən əlimi ürəyimin üstünə qoyub and da içə bilərəm ki, hətta Şuşadakı "Ərimgəldi" qayası da görür. Amma görə-görə gözünə ağ damıbdı. Çünki bizim üçün ağlayıb və bu gün də ağlayır. Biz onun göz yaşını hələ ki, şeh deyə qəbul edirik. Şeh bizi yandırmır. Şeh göz yaşına çevriləndə bizi çıtır-çıtır yandıracaq... tüstümüz təpəmizdən çıxacaq və məhz onda biz bütün dağların, daşların, ağacların, hətta Şuşanın da gözlərini görəcəyik. O gözləri görəndə qaçmağa yer olmayacaq, biz o gözlərə doğru gedəcəyik...
Bugünlərdə "Şuşa Şikəstəsi"nin təqdimatı keçirildi. Həmin təqdimatda çox hörmətli Sona xanım Vəliyeva indi yazının başlığına çıxardığım ifadəni dilə gətirdi. O söylədi ki, Şuşanın gözləri var və o gözlər bizim hamımızın gözlərinə bənzəyir...
Doğrusu, söz məni tutdu. Etiraf edim ki, mən həmişə ürəyimə yol tapan, içimi tərpədən sözləri təkcə yaddaşıma yazmıram, həm də onu qanıma hopdururam, onu özümünkü etməyə çalışıram. Bu nə boyda günah olsa da, mən vurulduğum sözün pərvanəsi olmağı özümə qəbahət saymıram. Özü də söhbət Şuşadan, gözlərdən gedəndə onda heç cürə dayanıb dincələ bilmirəm. Hətta yadıma gənclik illərində yazdığım şeirin bir bəndi düşür.
Gözlərini gözlərimdən gizləmə,
Gözətçidi gözlərinə gözlərim.
Gözlərindən gəzəntəlik gözləmə -
Gözündədi gəzdirdiyin gözlərim...

Bəli, Şuşanın gözləri hamımızın gözünə bənzəyir. Bu doğrudu, amma görəsən hamımızın gözü Şuşanın gözünə oxşayırmı? Bax, ən çətin və cavabı quyu dibində olan sual da elə budu. Kimsə tərəddüd etmədən öz gözlərini Şuşanın gözlərinə oxşada, bərabər tuta bilər. Amma mən bu cəsarəti edə bilmərəm. Çünki Şuşanın gözlərinin içinə baxmağa haqqım yoxdur. Mən o haqqı hələ qazanmamışam. Deməli, mənim gözlərim hələ Şuşanın gözləri deyil, heç Şuşanın gözləri də mənim gözlərim deyil. Sadəcə, mən də, elə mənim kimi düşünənlərin hamısı - özümüz-özümüzə təsəlli veririk.

***
Həyat bir gün, bir an, bir qərinə də ola bilər... həyat əslində heç o günün, o anın, o qərinənin içərisinə sığmaya da bilər... həyat su kimi axa, külək kimi də ötə bilər. Amma bütün hallarda həyat nəyinsə, kiminsə varlığından bir işartıdır. Ən böyük qəhrəmanlıq elə o işartını görməkdi. Təəssüf ki, biz zaman-zaman öldürüb, goruna and içməyə üstündük vermişik. Şair demişkən, sağlığında dəyərləndirmək, sağlığında qiymət vermək bizim üçün o qədər də önəmli olmayıb. Ona görə ki, biz başqasının buzovunu öküz təsəvvür etmişik... öz buzovumuzu ən yaxşı halda həmişə dana hesab etmişik. Elə bu səbəbdən də böyük Sabir demişkən, avropalılar göydə balonlarla uçur, biz hələ avtomobil minməyirik...
Bütün bunların fonunda mənim üçün ən önəmlisi dünyanın bütün rənglərini özünə hopduran gözlərin hara baxması, nəyə baxmasıdır. Hərdən düşünürəm ki, ən xoşbəxt göz aya, ulduza, gözəlliyə, gülə-çiçəyə baxandır. Sonra da özüm-özümü qınayıram. Açıq şəkildə öz yaxamdan tutub deyirəm ki, təkcə gözəlliyə baxan göz xoşbəxt ola bilməz, gözəl ola bilməz. Çünki bütün gözəllikləri bir-birindən fərqləndirmək zor işdi. Bu yükün altına girmək hünər istəyir. Əgər eyibləri, nöqsanları, hətta eybəcərlikləri görməyi bacaran göz həm də gözəllikləri görürsə, o daha dolğun, daha ifadəli, daha cəlbedici ola bilər. Ən azından ona görə ki, o, bütöv dünyanı görür. Təəssüf ki, biz bəzən bunun fərqinə varmırıq, elə bilirik ki, gözlərimiz ancaq gözəllik görmək üçün, gözəlliyi seyr etmək üçün Allahın bizə bir hədiyyəsidir. Bəs onda bu dünya niyə gözəllikdən ibarət deyil. Deməli, bir pəncərə olan bu dünyadan bütün aləmə baxmaq, yeri göyü, kainatı görüb seyr etmək gözlərin xoşbəxtliyidir...
Nə vaxtsa bir şeir yazmışdım. İndi yadıma düşdü. Daha doğrusu, söhbət gözlərdən getdiyindən sanki kimsə uyuyan yaddaşıma bir qığılcım atdı, bir çınqı yavaş-yavaş alışmağa başladı və mən də onun şölələri altında həmin o şeiri xatırlamağa başladım.

O gözlərdə bir ömürlük məhəbbət -
O gözlərdə ürək yaxan alov var.
O gözlərə göz göstərmək qəbahət -
O gözlərdən süzüb gəlir alovlar.

Dözmək olmaz ürək hətta daş olsa,
Öz-özünə cığırlanar, oyular.
O gözlərin cəlladlığı amansız -
Adam vallah, Nəsimi tək soyular.

O gözlərin işığında yaşayıb -
O gözlərin işığını görəsən.
O gözlərin günahların daşıyıb -
Kaş bircə yol yuxusuna girəsən.

Bəlkə onda bu "ah" bizdən əl çəkər
Dayanarsan, bir baxarsan özünə.
Qorxuram ki, "gözlərinə" göz dəyər -
Gözətçi qoy - gözlərimi gözünə!

***
Həyat bir göz qırpımı - yəqin ki, bu sözləri oxuyanda yazının əvvəlində söylədiklərimə qarşı sizdə bir şübhə yaranacaq. Düşünəcəksiniz ki, bir yazının içərisində gözlərə, həyata neçə cür fərqli yanaşma oldu. Amma gəlin unutmayaq ki, həyatın hər anının öz hökmü var və biz də bu həyatın bir sıra adamı, sıra daşı kimi payımıza düşəni yaşayır, boyumuza biçiləni geyinir, alnımıza yazılanı gerçəkləşdiririk. Ona görə də harda, nə vaxt, hansı dayanacaqda düşəcəyimizi ya düşünməyə vaxtımız olmur, ya da fərqinə varmırıq. Düşünürük ki, dünya elə bizimlə çiyindaşdı, bizimlə eyni yolun yolçusudu. Gedirik, çətinliklərdən keçirik və biz harda düşüb qalsaq, elə dünya da o yerdə dayanır, həyat da o yerdə öz sonuna çatır. Amma...
Söz adamı bütün hadisələrə, bütün ətrafında gördüyü nə varsa hər birinə adətən münasibətini bildirir, reaksiya verir. Bu mənada mən də nə görmüşəm, necə görmüşəm... fərqinə varmadan hər birinə öz içimdən gələn bir münasibət sərgiləmişəm. Çünki duyduqlarımı, düşündüklərimi yazanda içim rahat olur... Bu rahatlıq da özü-özlüyündə həm daxili tələbatdı, həm də Allahın hədiyyəsidir. İstənilən halda bu ömür yolunun bir sual, nida, hətta adamı divara söykəyən anı olur. Gözünüzün qabağına metronu gətirin, stansiyalarda eşitdiyiniz bir sözü xatırlayın. Mən həmin sözdən yapışıb şeir yazıram:

Ehtiyatlı olun,
Qapılar bağlanır!
Hamı gözaltı
Yoxlayır
Sağın, solun...
Tərpənir qatar
Bir azdan
Mənzilə çatar...
... Platforamdakı
Sükuta qoşulanda
Düşünürsən ki...
Bura qədərmiş yolun!
İstər gecə olsun,
İstərsə də gündüz
Hardasa, haçansa
Qatardan düşürük biz!
Amma...
Təzə sərnişinlərin
Fitildəyir qatarı
Budur həyatın axarı...

***
Mən gözlərə baxanda özümü görmək istəyirəm. Özümü gördüyüm gözlərdə bir könül rahatlığı tapıram. İnanıram ki, məni göstərən, məni əks etdirən gözlər qeyri-adidi. O qeyri-adilik mücərrəd olduğu qədər də əlçatmaz, ünyetməzdi. Ona görə də o gözlərdə məndən başqa heç kim olmur: Mən və Gözlər!
Şuşanın gözlərində mən yoxam... hələ ki, yoxam... Bəlkə nə vaxtsa oldum... bəlkə nə vaxtsa o haqqı qazandım... bəlkə hansısa dayanacaqda dayanmış qatarın mənzilinə çatmamış o gözlərdə görünmək haqqını əldə etdim. Nə bilim... bu bir istəkdi, bir arzudu, bir daxili təlabatdı. Amma həqiqətən içimdən, bütün varlığımdan gələndi. Ona görə də ümidsiz deyiləm. Ən azı yüz faizli şkalanın səksən faizlik ümid yeri mənimdi. Ona mütləq çatacam. Yerim olmayan o gözlərdə özümü görmək şansımı nəyin hesabına olur-olsun əldə edəcəm, lap qurban getmək gərək olsa belə. Axı həmişə qurban kəsilmir. Zənnimcə, Şuşanın gözləri üçün qurban kəsilməyə dəyər. Və bir də tam səmimiyyətimlə deyim ki, Sona xanım Vəliyevanın söylədiyi yaddaşıma, qanıma hopdurduğum Şuşanın gözləri ifadəsi özündə çox şeyləri ifadə edir... onun alt qatına enmək lazımdır... onun üst qatına baxmaq lazımdır və deməli qurban getməyə hazır olmaq lazımdır. "Qurban" demişkən, biz onu bəzən şəxsi istəklərimizə görə də kəsirik. Gəlin bu dəfə Şuşanın gözlərinə qurban deyək, Şuşanın gözlərinə and içək!

Bu da Qurban bayramı
Yarpaq, qurbanın olum!
Qalxsın zəfər bayrağı -
Torpaq, qurbanın olum!

Yozulacaq hər çətin
İçiləcək şərbətin
Bitəcəkdi qürbətin -
Var, bax, qurbanın olum.

Qarabağın sədası
Varlığımın nidası!
Canımdadı qadası -
Yar, bax, qurbanın olum!

Əbülfət MƏDƏTOĞLU
[email protected]


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-09-24


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (66.67%)
Yox (33.33%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Aşot Moskvadan bir urus qız alır. Gəlir İrəvanda da toy edir. Aradan on beş gün keçir, gəlin gileylənir:

- Bu necə olacaq, nə atanın, nə də ananın məndən xoşu gəlmir.

Aşot:

- Onları boş ver, əsas odur ki, müdirimin səndən xoşu gəlir.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK