ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

GƏDƏDƏN BƏY OLAR…

Faiq QİSMƏTOĞLU

14084    |   2016-12-30 12:14
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Bir dəfə qəzetimizdə «Ulu məkan»nın təsisçisi və baş redaktoru, şair Əli Vahid Çaylının (Xəlilbəyli) şeirləri çap edilmişdi. Şeirlərin arasında biri - «Gədədən bəy olmaz» diqqətimi daha çox cəlb elədi. Və şeiri oxuyandan sonra içimdə yeni bir mövzu baş qaldırdı. Daha doğrusu, oxuduğum, gördüyüm və eşitdiyim hadisələri bu şeir yenidən mənim yadıma saldı. Düşündüm ki, Əli Vahid Çaylı öz gördüyünü nəzmə çəkib. Və mən də nə vaxtsa bayaq dediyim kimi, oxuduqlarımı, eşitdiklərimi və gördüklərimi bir daha hörmətli oxucularımızla bölüşmək istəyirəm…

Gədədən bəy olar, özü də lap yekəsindən. Amma bəydən heç vaxt gədə olmaz. Niyə gədə olmaz? Bunu çoxları yaxşı bilir. Çünki bəy oturuşuyla, duruşuyla və ən nəhayət mərdliyiylə seçilib və çox vaxt da buna görə elə ona «bəy» deyiblər. Bəy ki, bir söz dedi, vəd verdi, kiminsə qarşısında heç vaxt gözükölgəli olan deyil. Daha doğrusu, loru dildə demiş olsaq, bəy tüpürdüyünü yalamaz.

Ancaq indi gədə bəylər daha çoxdur. Elə bil ki, alçaq dağları onlar yaradıblar. Zalım uşağı zalım yekəxanalığından, cahilliyindən dünyaya sığmırlar. Bizim də kənddən belə bir gədə bəy çıxıb. Kənddə hamı onu dəli Gülşadın oğlu eşşək Əhməd kimi tanıyıb. Bu eşşək Əhmədin yeddi arxa dönənindən düz-əməlli adam olmayıb. Ya onlar oğurluq eləyiblər, ya kiməsə sataşıblar, ya da kiminsə malını basıb yeyiblər. Amma noolsun...

Və günlərin bir günündə bu dəli Gülşadın oğlu eşşək Əhməd bir qələt qarışdırdı və kənddən çıxıb getdi Rusiyaya. Müəllimləri də yaxşı bilir ki, dəli Gülşadın oğlu eşşək Əhməd adını və soyadını düzgün yaza bilmir. Yəni adını, soyadını yazanda nə qədər səhv eləyir…

Əlqərəz, bu eşşək Əhməd gedib çıxır Sankt-Peterburqa və orda da qoşulur göy-göyərti satanlara. On il ərzində nə təhər varlanırsa, gözü ayağının altını görmür. Və bir gün də hara çıxır ona «bəy» deyirlər. Eşşək Əhmədin Sanki-Peterburqda çoxlu obyektləri, kommersiya mağazaları, Bakıda villaları və eləcə də «novostroyka»larda bahalı evləri, bir sözlə, nə qədər desən var-dövlət qazanır bu on ildə…

Günlərin bir günündə də kənddə qayıdır, özü də 250 minlik bahalı «CİP»də. Camaat da məəttəl qalır ki, ay bala, bu eşşək Əhməd iki eşşəyin arpasını bölə bilmirdi. Bəs bu qədər var-dövləti hardan qazandı?! Dəli Gülşadın oğlu eşşək Əhməd bu var-dövləti ağlıyla, başıyla qazanmadı. Ona-buna «atmaqla», kəf gəlməklə əldə elədi bu qədər varı, dövləti. Və kənddə də onun keçmişini unudub çoxları ona Əhməd «bəy» deyirdi. Eşşək Əhməddə bu sözləri eşidəndə canına sarı yağ kimi yayılırdı. Və özünü göyün yeddinci qatında hiss eləyirdi…

Zarafat deyil, yeddi arxa dönəninə puluna, varına, dövlətinə görə rəhmət oxutdururdu. Elə ki, toya girirdi, tamada başlayırdı onu tərifləməyə: «Kəndimizin sayılıb-seçilən oğlu Əhməd bəyə eşq olsun!» Əhməddə cibindən 100 dollar çıxarıb tamadaya uzadırdı və tamada da bu 100 dolları alandan sonra kefi ala buluddan nəm çəkirdi…

Hələ yas məclisində molla onu görən kimi qımışır, sanki öz doğmasını görürdü. Və başlayırdı Əhmədin şəninə tərif deməyə. Deyirdi ki, ay camaat, bu Əhməd bəy var ha, kənd üçün çox qənimət adamdı. Allah onun ölənlərinin yerini behişt eləsin. Eşşək Əhməd də yenə əlini salardı qoltuq cibinə və qoltuq cibindəki bağlamadan bir göy yüzlük dollar çıxarıb mollaya ötürərdi. Deyərdi ki, mənim adımdan rəhmətə gedənə bir «Yasin» oxuyarsan. Molla da yüzlüyü alandan sonra dərindən nəfəs alar, sonra da qaşığı götürüb aşı elə gözünə təpərdi ki, elə bil aclıqdan çıxıb…

Gördünüz, gədədən bəy olur. Elə bilirsiniz bu gədə bəylər azdır? Hər yerdə, hər kənddə, hər məhlədə belə gədə bəylər kifayət qədərdir. Bəzən qanından, oturuşundan-duruşundan bəylik yağan insanlar da vəzifədə əyləşəndə ondan yuxardakı gədə bəyin təyziqlərinə məruz qalır. Çünki axı o, vəzifə görməyib və təsadüfən gəlib oturub yüksək bir kresloda, orda da başlayıb necə gəldi özünü aparıb: ona göstəriş verib, buna göstəriş verib, ona təpinib, buna təpinib.

Yadıma bir rəvayət düşür. Bir şah qızını kasıb bir oğlana verir. Və gətirib onu sarayda əyləşdirir. Axı yeznəsidir də, nə etməlidir? Elə olur ki, şah bir ziyafət təşkil edir. O ziyafətdə də qonşu ölkələrin şahları da olur. Şahın yeznəsi də məclisdə möhkəm yeyir-içir və yediyi sümükləri qulaqlarının arasına qoyur. Bu səhnəni görən qonşu məmləkətin şahları təəccüblənir və şaha deyirlər ki, bu necə yeznədir ki, oturuşunu-duruşunu bilmir. Şah isə utanır və qonşu vilayətin şahlarına deyir:

- Neynəyim, qızımı kasıb bir oğlana verdim ki, bəlkə adam olub adamlara qoşular. Sən demə, gədənin biriymiş. Bunun başına şahlıq tacı qoysam da, yenə gədə olaraq qalacaq.

Və günlərin bir günündə şah dünyasını dəyişir, oğlu olmadığına görə də həmin yeznəsini şah edirlər və başına da şahlıq tacı qoyulur. Bir müddətdən sonra şah gədəliyin göstərir və başlayır yenə yemək yeyəndə sümükləri qulağının arasına qoymağa. Buna dözməyən məmləkət ayağa qalxır və deyir ki, bizə əti yeyib sümüyü qulağının dibinə qoyan şah lazım deyil. Bu şah deyil e, gədədir, gədə…

Dünyanın çox qəribə işləri var. Bəylər qalıb qıraqda, gədələr bəy olub. Gədələr də bəy olanda, istər-istəməz hər şeyin yeri dəyişir. Necə ki, bizim kənddə dəli Gülşadın oğlu eşşək Əhməd bəydir və camaat da onu görəndə elə bil yeddi arxa dönəninə söyürsən. Amma dəli Gülşadın oğlu eşşək Əhmədin dünya vecinə deyil və çox adam da ona «bəy» deyir.




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2017-06-25
2017-06-24


VİDEO
ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
SORĞU
Azərbaycanda futbol oynayırlar yoxsa top-top?

Futbola - HƏ (25%)
Top-topa - YOX (75%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Məhkəmə 85 yaşlı kişiyə iş kəsir. Həbsxanada soruşurlar:
- Necə oldu ki, bura düşdün?
- Zorlama maddəsi ilə.
- Bu yaşda?
- Yox ee, ittiham aktında yazılanlar xoşuma gəldi, dərhal razılaşdım.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK