ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

QARLI XATİRƏLƏR

20565    |   2016-11-26 09:01
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Bakıda yağan ilk qar məni uşaqlıq illərimə - doğulub böyüdüyüm, xatirələrimin ən şirinini yaşadığım kəndimə apardı. Hansı kəndə ki, insanın insana inamı, güvəni, etibarı, sədaqəti vardı. Güvənsizi, yalançısı, xəyanətkarı da hamıya bəlli idi, onlara münasibət də...
Hansı kəndə ki, uşaqlıq, ilk gənclik xatirələrimi yerlə-yeksan etdi qarı düşmən, silib atdı, yerinə qaçqınlıq illərinin dəyişdirdiyi insanların geri dönüşü ilə yeni mühit, yeni görkəm gəldi.
Kəndlə bağlı qarlı xatirələrim o birilərindən daha çoxdur deyəsən. Yazı, yayı tarlada, həyət-bacada, evdə çalışaraq gündəlik ruzisini qazanan insanların, o zəhmətin xoş yorğunluğundan sonra dincəlməyə, istirahət etməyə geniş evi, həyəti, ciyər dolusu ala bildiyi təmiz havası, bol suyu, təbii, dərmansız meyvə-tərəvəzi, indi bədəninə gel vurularaq insanlara sırınan broylerlərdən fərqli olaraq, bişirildikdə iştahaçıcı iyi ətrafı bürüyən, dadından doyulmayan toyuq-cücəsi, qazı, hinduşkası, yayı təbii sərinliyi - ağacların kölgəsi, qışı odun, kömür sobası vardı. Hələ əlləri ilə əkdiyi buğdasını, kəndin dəyirmanında üyüdülüb təndirdə bişirilən çörəyini demirəm. Ətri o qədər xoş olardı ki, o çörəklərin... Bişirən qadın: "Sən Allah, gəl çörək kəs!"- deyərək nəfsi qalmasın deyə, hər yoldan keçənə çörək təklif edərdi. Amma hər kəsdən əvvəl bu çörək payı təndir qalanandan zəncirində atılıb-düşən, çörəyin iyi çıxandan isə səbirsizliklə zingildəməyə başlayan itə düşərdi.
Bu xatirələrin təzələnməsi Bakıdakı qarla başladı. Kənd uşağı olarkən böyük şəhərlərdə hər şeyin ideal olduğunu düşünərdim - insanlarının da, şəraitinin də... İndi qazı kəsilmiş, işığı sönmüş evdə, bir çimdik duz qədər səpilən qarın soyuğundan donarkən o uşağn nə qədər sadəlövh olduğunu bir daha anladım.
Kəndimizdə qar çox yağardı. Hətta rəhmətlik babamın açdığı - həyətin müxtəlif səmtlərinə gedən cığırlarla addımlayarkən qarın boyumdan hündür olduğuna o qədər sevinərdim ki, əriməsini heç istəməzdim (bu xatirə təxminən 1972-ci ilə təsadüf edir). Axşamdan yağmış qarın ağaclar üzərində yaratdığı gözəl mənzərə insanı məst edirdi. Bu heyrətamiz gözəllikdən bayılmaq olardı. Bu mənzərəni hey gözlərimə yığmaq istəyərdim. Qar küləksiz yağdığından ağacların, kolların, evin, tövlənin, hasarın, it damının, toyuq damının ağ örpəyə bürünmüş fiqurları yaranardı. Axşamdan həyəti xəlvəti gəzən tülkü-çaqqalın, qonşunun, zəncirini açıb buraxdığı itin, isti ölkələrə uçmağa macal tapmamış başının üstünü şaxta kəsən quşların ayaq izləri onları "ələ verirdi". Sabah o izlərin ardınca düşərək toyuq damına, tövləyə, anbara tərəf gedər, onların axşam yemək tapıb-tapmadığını anlayardım. Ayaq izləri elə gözəl görünərdi ki, qarın üzərində. Bəzən o quşlar qarın içində donub qalar, son nəfəsində ovlanaraq ləzzətli yemək olardı (təbii ki, bunu mən edə bilməzim...).
Çöldən əl-ayaq yığışdığından kənd adamlarının qışda tarlada, həyətdə elə də çox işləri olmazdı. Yayda hazırladıqları qış azuqəsindən məmnun halda, odun, yaxud kömür sobasının istiliyində qışın romantikasını yaşayardılar (amma bu gözəlliyə də "Allah kəssin!" deyənlər vardı...). Ən maraqlısı isə kəndin "İməcilik" deyilən yazılmamış qanunu idi. Yayda toplanıb kolxoza verilən pambıqdan hər kəs öz ehtiyacı üçün də ayırardı. Qışda qadınlar hər gün birinin evinə yığışaraq o pambığı didər, çiyidlərini çıxarar, sonra cəhrədə əyirib ip edərdilər. Bu, xalça toxumaq üçün əriş, arğac hazırlamaq üçün idi. Xalça dəzgahına kəndimizdə "hana" deyərdilər. O hananı da hər kəs qura bilməzdi. Bunun üçün bacarıqlı qadınlar vardı. Yundan əyirilən ipliklərlə qış uzunu hər evdə xalçalar toxunardı. Beləliklə, hər evdə yaza qədər bir-iki xalça toxunmuş olardı. Bu, həm cehiz üçün, həm satılaraq gündəlik dolanışıq, güzəran üçün yarayardı. Təbii ki, kəndlinin əti, südü, yumurtası, pendiri, qatığı, şoru, payızdan ehtiyatı tutulmuş meyvəsi, turşusu, mürəbbəsi və sair öz zəhmətinin bəhrəsi olardı. Amma nağd pul üçün başqa işlərdə çalışmayanların dolanmaq yolları mal-heyvan və xalça, kilim satmaqla həyata keçərdi. Hər bir ziyalı ailənin də üzvləri bu işlərlə məşğul olardı. Kənddə təbəqə ayrı-seçkiliyi az sezilərdi. Orda insanlar yalnız hörmətlərinə görə fərqlənərdilər.
O illərin odun sobasını isə Bakının qışı heç unutdurmur mənə. Üstündə yemək bişirmək, çay qaynatmaq, əl-ayaqda işlənən suyu qızdırmaq, aldındakı közdə kartof, ət, heyva və s. kabab etmək, ətrafında isə iliyə qədər işləyən istiliyin rahatlığını hiss etmək olurdu o sobanın. Yaydan toplanaraq səliqə ilə anbara yığılan, soba ölçüsündə odunlar yaza qədər evi isitməyə yetəcək qədərdi...
Nəysə, romantik xatirələr çox uzandı. Sanki bir anlıq bir az qızındım o xatirələrin istisində.
İndi göyün üzünə bulud gəlməmiş "sel gələr" deyə, suyumuzu kəsən, qış normasını verib istiliyi artırmaq əvəzinə qar yağanda qazı kəsən, qazdan, sudan əlimiz üzüləndə elektrik samovarında çaya ümid bəsləyərkən işığımızı kəsən - Qışa hazırıq!- kəlməsini hər il tutuquşu kimi təkrar edən məmurlar, nə etmək fikrindəsiniz!!! Eşidin, özümü o uzaq kənddəki qarın içində donmuş quş kimi hiss edirəm...




YAZARIN ARXİVİ

2018-01-12 : ƏLÇATMAZ ARZU
2017-12-22 : TƏMİZ ADAM
2017-12-08 : SÖZ
2017-12-02 : AĞ XALATLI BƏLA
2017-09-23 : AYRILIQLAR
2017-08-31 : ŞAYİƏBAZLIQ
2017-08-11 : ANAMIN QOXUSU...
2017-06-30 : ŞƏHİDİM
2017-06-02 : ANAMIN QOXUSU...
2017-05-26 : NƏ VAXT QOCALDIM
2017-04-07 : QEYRƏT
2017-02-10 : QƏNAƏT
2017-02-03 : Əl vurmayın...
2017-01-27 : ÜMİD ÖLƏNDƏ
2016-12-23 : SƏBR
2016-12-17 : DEPRESSİYA
2016-12-10 : Sindrom
2016-11-05 : SON BAHAR
2016-10-22 : İNANCIM
2016-08-20 : SƏRHƏD
2016-07-30 : NƏFS...
2016-06-11 : KİŞİ SÖZÜ
2016-02-20 : YALTAQ
2016-02-06 : ÜMİD QAPISI
2016-01-30 : ÇƏTİN XİDMƏT
2016-01-16 : ACLIQ
2015-11-28 : AD QOYANIN...
2015-11-14 : ÜMİD KÖRPÜSÜ
2015-10-17 : YAĞIŞ YAĞIR...
2015-09-12 : DOST
2015-08-29 : LOĞMANLARIMIZ
2015-07-11 : İMAN BAYRAMI
2015-06-03 : İT ÖMRÜ
2015-05-02 : HACI ... LEYLƏK
2015-03-20 : YAŞAM SEVGİSİ
2015-02-21 : BÖHTAN
2015-01-17 : ÇÖPÇÜ
2014-12-27 : HƏMRƏY OLUN
2014-12-20 : SON İSTƏK
2014-12-13 : XƏZİNƏ
2014-11-08 : YÜK
2014-10-11 : HARAM SÜFRƏ
2014-09-20 : NOOLDU BİZƏ?..
2014-09-13 : UDUŞ
2014-09-06 : İSLAHAT
2014-08-30 : YAŞAM SEVGİSİ
2014-08-23 : YUXU
2014-07-26 : Əzrayıl andı
2014-07-19 : DİLƏNÇİ
2014-07-05 : DÖN
2014-06-14 : ÖZGƏ DƏRDİ
2014-06-07 : TUTİYƏ
2014-04-26 : MƏNƏMLİK
2014-04-05 : EVDAR KİŞİLƏR
2014-01-18 : ACI XATİRƏLƏR
2013-12-21 : QƏLPƏ
2013-12-07 : YAŞAMAQ ƏZMİ
2013-11-23 : GETMƏ...
2013-11-16 : ARXALI...
2013-11-09 : GÜNLƏR...
2013-10-26 : SARI GƏLİN
2013-10-19 : DƏLİ
2013-10-05 : FÜZULİ NAĞILI
2013-09-28 : VAXT OĞRUSU
2013-09-07 : ÖZÜNÜ TANI
2013-08-17 : ÇÖRƏK OĞRUSU
2013-08-03 : ZƏKAT
2013-07-27 : TALE
2013-07-20 : TALE
2013-06-15 : YAD AĞLAR...
2013-05-25 : DƏVƏ DÖZÜMÜ
2013-05-11 : ŞUŞANIN HİMNİ
SON XƏBƏRLƏR
2018-01-19
2018-01-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Təbii qaz limitini keçmisinizmi?

Hə (73.33%)
Yox (26.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Mollaya xəbər verirlər ki, qayınanasını su aparıb. Molla gəlib girir çaya, başlayır su yuxarı axtara-axtara getməyə. Görənlər soruşurlar ki:
- Ay Molla, bu necə axtarmaqdı? Cənazə su axan tərəfə gedər, ya yuxarı dırmaşar?
Molla deyir:
- Siz onu tanımırsınız. O, elə bir tərs adam idi ki, hökmən yuxarı gedib. Sizin işiniz olmasın, mən bu saat onu tapacağam.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK