ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ƏHLİ-KEF TƏHSİLDƏN QAYIDIR…

Faiq QİSMƏTOĞLU

34536    |   2017-02-17 15:15
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

… Səhv eləmiriksə, Seyid Əzim Şirvaninin bizim yazının başlığına bənzəyən bir satirası var: «Müctəhidin təhsildən qayıtması». Satiranın qısa məzmunu bundan ibarətdir ki, bir varlı kişinin ağıldan kəm oğlu xaricə oxumağa gedir. Yazıq kişi gözünü bu övladına dikir ki, uşaq xaricdə oxuyub evə dönəcək və əməlli-başlı adam olacaq. Amma bu uşaq da gününü-güzəranını başqa cür keçirir; hər gün restoranlarda, barlarda yeyib-içir, əylənir və qızlarla kef eləyir…

… Günlər, aylar ötür, il tamam olur, axırda da bir gün o, qayıdır öz evinə. Xaricdə ona bir ətək pul xərcləyən atası görür ki, balam, oğlu heç bir şey oxuyub öyrənməyib. Elə burda necə kütbeyin, savadsız və qabiliyyətsiz idisə, o vəziyyətdə də qalıb. Kişinin oğlu yalnız və yalnız bir şeyi öyrənib: yeyib-içməyi! Və kişini də o yandırır ki, övladı yolunda ətək-ətək pul xərcləyib, oğlu isə cahil, savadsız, nadan və iki eşşəyin arpasını bölə bilməyən birinə çevrilib. Kişi oğluna baxır, onun həyat tərzini görür, içindən od tutub yanır. Bir dizinə döyür, bir də başına…

Bu gün də Seyid Əzim Şirvaninin təsvir etdiyi «qəhrəmanın» ətri hiss olunur. Yəni sanki indi də bir çoxları xərc, borc pul töküb uşaqlarını xarici ölkələrdə «oxutmağa» göndərirlər. Bu xarici ölkələrin sırasına ən çox Rusiya, Ukrayna, Gürcüstan, Türkiyə daxildir. Düzdür, bəziləri sözün həqiqi mənasında Avropa ölkələrindəki və Amerikadakı ən perestijli universitetlərdə oxumaq istəyirlər. Və daha doğrusu oxuyurlar da. Onlar ölkəyə qayıdanda Avropanın elmini, texnologiyasını, mədəniyyətini gətrirlər. Üstəlik də, bu cür istedadlı, savadlı və dünyagörüşlü mütəxəssislər özəl şirkətlər tərəfindən yağlı fətir kimi göydə qapılır. Çünki özəl qurumlar yaxşı bilirlər ki, onların beyni var, savadı var və ən nəhayət, əsl Avropa kadrı kimi yetişib. Belələrini barmaqla saymaq olar…

…Bir-birinin bəhsinə isə Rusiyaya, Ukraynaya, Gürcüstana, Türkiyəyə axışan gəncləri isə heç cür başa düşmək olmur. Əlbəttə, bu uşaqların da arasında savadlıları var. Amma çox azdır. Adını qeyd etdiyimiz ölkələrin ali məktəbləri heç bir imtahan keçirmədən Azərbaycandan gedən gəncləri ali məktəbə qəbul edir. Hansı ki, bu gənclər Azərbaycanda nəinki ali məktəblərə, heç kolleclərə belə daxil ola bilmirlər. Yəqin ki, elementar savadları olsa, elə burda da hər hansı təhsil ocağına qəbul olmaq hüququ qazanarlar. Amma nə yazıqlar ki, bu uşaqların imkanlı valideynləri çıxış yolunu xaricdə fəaliyyət göstərən və Azərbaycanda diplomları tanınmayan ali məktəblərə göndərməkdə görürlər. O uşaqlar da gedirlər Türkiyəyə, Ukraynaya, Rusiyaya, Gürcüstana vaxtlarını keçirirlər, gəzirlər, kef eləyirlər və günlərin bir günündə də bir ətək pul verib aldıqları diplomla geri dönürlər. Savadla yox ha, diplomla!

Heç bu diplomu da çox vaxt bizim ölkədə qəbul etmirlər. Məsələn, Təhsil Nazirliyi deyir ki, biz tutaq ki, Türkiyənin filan universitetini bitirmiş məzunun diplomunu tanımırıq. Bizim tanıdığım ali məktəblər var, bu ali məktəbləri bitirənlərin də diplomunu tanıyırıq. Hələ iş məsələsi də gələndə yenə belələri havadan asılı vəziyyətdə qalır. Neçə-neçə tanıdığım imkanlı adamların övladları xaricdən aldıqları diplomla gəliblər dövlət qulluğuna qəbul olunmaq üçün imtahan vermək istəyiblər. Ancaq diplomları tanınmadığı üçün həmin imtahanlara buraxılmayıblar.

İstanbul gözəl şəhərdir. Gündüzü gecəsindən, gecəsi də gündüzündən qəşəngdir. Hələ mən onun tarixi abidələrini, gəzməli yerlərini və eyni zamanda görməli yerlərini demirəm. Bizim bir yaxın qohum var. Uşağı burda heç bir ali məktəbə qəbul ola bilmədi, axırda qohumum məcbur olub dedi ki, uşağı İstanbula göndərirəm. Uşaq kəsilib, utandığından camaatın arasına çıxa bilmirəm. Birtəhər pul düzəltdi, adam tapdı, qoydu onu İstanbuldakı universitetlərin birinə. Uşaq da nə az, nə çox 4 il İstanbulda kef elədi. Yəni Seyid Əzim Şirvaninin «Müctəhidin təhsildən qayıtması» kimi həyat tərzi yaşadı. Və günlərin birində də uşaq diplomu aldı, Bakıya qayıtdı. Atası sevinə-sevinə ona bir iş də tapmışdı. Uşağı apardı müsabiqəyə komissiyadan keçirməyə. Komissiya yoxlayandan sonra gördü ki, bu uşaq nə kompüteri bilir, nə də savadı var. Hələ üstəlik də həmin anda aydınlaşıb ki, uşağın diplomu Təhsil Nazirliyi tərəfindən tanınmır. Bundan sonra kişinin təyziqi qalxır, xəstəxanaya düşür. Bir neçə gündən sonra da rəhmətə gedir. Bax, bu da xaricdə bir ətək pul xərcləyib övlad «oxutmağın» sonu…

Bizim millət çox avam və çox da sadəlöhv millətdir. Yəni çox vaxt bir-birinin bəhsinə nəyə desən gedir. Tay fikirləşmir ki, balam, mən yorğanıma görə ayağımı uzatmalıyam. Tutaq ki, filankəsin milyonu var. İndi sən durub onunla bəhs eləməlisən? Bəhs eləməyin də axırı bir çox halda belə bitir. Sanki bizi kimlərsə cəhalətə, avamlığa, nadanlığa sürükləyir. Bu qüvvəni hər an, hər dəqiqə hiss eləmək heç də Amerika kəşf eləmək demək deyil.

Yenə yadımıza Seyid Əzim Şirvaninin başqa bir satirası düşür: «Köpəyə ehsan». Burda hər şeyi pula, vara-dövlətə satan mollaların iç üzü, daxili aləmi açılır. Belə ki, varlı bir kişinin iti ölür, o da itini yudurdur, kəfənə tutdurur aparıb qəbirsitanlıqda dəfn elətdirir. Bundan xəbər tutan kəndin mollası vay-veylə «şəriət əldən getdi», - deyib hücum çəkir həmin varlı adamın üstün. Varlı adam da görür ki, mollanın bərəlmiş gözü xortlamış ölünün gözü kimi parıldayır .Və tez də onun dilini tapıb deyir ki, molla əmi, qəm eləmə, bilirsən mənim itim nə vəsiyyət eləyib? Bildirib ki, kəndin mollasına çoxlu pul, pay-pürüş verim. Molla «pul» sözünü eşidən kimi o dəqiqə «valı» dəyişir və deyir:

İt demə, o dəxi bizim birimiz

Belə ölmüşlərə fəda dirimiz…

Biz orta məktəbdə oxuyanda ədəbiyyatdan Seyid Əzim Şirvaninin bu satiralarını proqrama salmışdılar. Amma eşitdiyimizə görə, xeyli vaxtdır ki, «Köpəyə ehsan» satirası orta məktəb dərsliyinin proqramından çıxarılıb. Balam, görəsən niyə? Bəlkə indi cahillik, xurafat, cəhalət azalıb?! Əksinə, indi dələduz mollaların, falabaxanların, şarlatanların sayı daha da çoxalıb. Və onlar da hər dəqiqə, hər an milləti, xalqı cəhalətə, avamlığa və xurafata sürükləyirlər. Baxırsan ki, bir yas məclisində dörd-beş molla əyləşib ağız-ağıza verib moizə oxuyurlar. Özü də oxuduqları bir şey olsa yenə dərd yarıdır. Qabaqlar toylara beş-altı müğənni gətirirdilər. İndi də bir varlı adam rəhmətə gedəndə beş-altı molla ağız-ağıza verib danışırlar. Bizim millətə din də lazımdı, məscid də lazımdı. Amma elm, təhsil, savad daha vacibdir. Çünki milləti işığa, nura, aydınlığa cəhalət, xurafat yox, elm və təhsil çıxara bilər…




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-09-24


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (66.67%)
Yox (33.33%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Aşot Moskvadan bir urus qız alır. Gəlir İrəvanda da toy edir. Aradan on beş gün keçir, gəlin gileylənir:

- Bu necə olacaq, nə atanın, nə də ananın məndən xoşu gəlmir.

Aşot:

- Onları boş ver, əsas odur ki, müdirimin səndən xoşu gəlir.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK