SON DƏQİQƏ:

Siz də deyirsiniz ki, maska taxırıq...

  84055   |  
Şriftin ölçüsü  

17-ci əsrdə Avropada taunlu xəstələrə baxan həkimlər kostyum geyinərək özlərini başdan ayağa qədər örtür, quşa bənzəyən uzun bir dimdiyi olan maska taxırdılar. Maskaların formasının səbəbi isə xəstəliyin yayılma yolları ilə bağlı yanlış məlumatlar idi.

Kostyum 17-ci əsrdə bir çox Avropa krallığının tibbi ehtiyacını qarşılayan həkim Charnes de Lorme ilə bağlıdır. Lormenin tərifinə görə geyim qoxulu bal mumu ilə örtülü pencək, botlara bağlı şalvar, sıx köynək və keçi dərisindən hazırlanmış şapka və əlcəkdən ibarətdir.

Həmçinin həkimlər qurbanlara toxunmaq və onları uzaqlaşdırmaq üçün çubuq daşıyırdı.

Ancaq taxdıqları maska daha çox diqqət çəkirdi. Taun həkimləri eynək və burnu 15 sm olan dimdik şəklində, burun dəliklərinin yanında iki dəliyi olan ətirlə dolu maska taxırdılar. Bu maskalar həkimləri kirli havadan qorumaq üçün düşünülmüşdü. O zamanlar insanlar taunun insanların xarakterində və orqanizmin daxili mühit mayelərində balans pozğunluğu yarada biləcək zəhərli hava ilə yayıldığına inanırıdlar. Şirin və kəskin ətirlərin taun daşıyan bölgələri dezinfeksiya edə bildiyi və burnu qoruya bildiyi düşünülürdü.

Maskalar 55-dən çox bitki, darçın, bal kimi tərkiblərdən ibarət məcunlarla doldurulurdu. Maskanın dimdik forması isə zəhərli havanın burun dəliklərinə və ağciyərlərə çatma müddətinin uzadılması üçün idi (Lormeyə görə).

Taun isə əslində heyvanlardan insanlara birə dişləməsi, bulaşıcı maye və ya toxuma ilə təmas, asqırma və öskürmə yolu ilə yayıla bilən bakteriyalardan, "Yersinia Pestis”- dən yoluxur.

Həmçinin qəribə görünüşünə görə kostyum İtaliya karnavallarında məşhurdur. Karnavalda məşhur olan bu kostyum əslində bir zamanlar dünyanın ən qorxunc xəstəliklərindən olan taundan qorunmaq üçün bir vasitə idi.

Dilimizə uyğunlaşdıran: Eminquey

Dosta Göndər :

  

SON XƏBƏRLƏR

2020-12-02
2020-12-01

Video

Yazarlar

MARAQLI

DÜNYA

ƏDALƏT BU GÜN
December: 01,
November: 28, 26, 24, 21, 19, 17, 14, 12, 11,

Redaktor seçimi

FOTOREPORTAJ

GÜNÜN SİTATI

SORĞU

«McDonalds»ı boykot etmisinizmi?

ÇOX OXUNAN

GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Təyyarə qəzaya  uğrayır, səbəb də Paşinyan olur. Deməli, Erkin Qədirli, Paşinyan  və Saakaşvili sağ qalıb bir kimsəsiz adaya düşürlər.  Ac-susuz, Erkin hər  aclığı tutanda Paşinyanı  salır  təpiyinin  altına, Saakaşvili birtəhər tutub Paşinyanı  Erkinin  əlindən alır. Day döyülməkdən  Paşinyanın  üz-gözü qalmayıb, qaçıb  gizlənməyə yer də yoxdu. Deyirlər  balıq tutaq  heç olmasa. Dənizin  kənarında oturub balıq tuturlar.

Əllərinə bir qızıl balıq  düşür. Qızıl balıq yalvarır ki, məni buraxın, hərənizin bir  arzusunu  yerinə yetirim.

Saakaşvili deyir:

- Məni at Tiflisə. Çoxdandı ev  çaxırı içmirəm, çexoxbili yemirəm.

Balıq Saakaşvilini atır Tiflisə.

Paşinyan deyir:

 Balıq qardaş, məni də at Tiflisə, Saakaşvilinin  yanına, yoxsa bu türk  məni  minəcək.

Balıq onu da atır  Tiflisə.

Erkin Qədirli deyir:

- Sən  belə elə də, bir qəşəng süfrə aç – xaş, sirkə-sarımsaq , üstünə nar  sıxılmış soğan, bir də tut arağı, o oğraş Paşinyanı da qaytar geri.

ARXİV

TƏQVİM

FACEBOOK