ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

MƏN UŞAQ OLMAMIŞAM...

99410    |   2016-06-04 09:26
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Hər olğun insanın içində həmişə bir uşaq yaşayır. Onu içində boğmaq istəyənlər də var, o uşaqla ömrünü sürənlər də... İnsan bəzən, övladının artıq uşaqlıq yaşını keçdiyini, nəvələrin həyata gəlişini sevinclə qəbul etsə də, öz "içindəki" uşağı özündən uzaqlaşdırmaq istəmir. İçindəki o uşağı sevənlər, o uşağın istəyiylə hərəkət edənlər isə çox zaman ətrafın, çevrənin, "mentalitetin", "ağıllı adamlar"ın qınağıyla qarşılaşırlar. Və belələrinə anlatmaq olmur ki, o uşaqdır məni təmiz, səmimi, məsum, saf, saxlayan, çox zaman günahlardan çəkindirən, kin-küdurətdən uzaq tutan, təmənnasız sevməyi, gülməyi, sevinməyi, ədalətli olmağı aşılayan. Odur məni yaşlanmağa, qocalmağa qoymayan. Könül dünyamı, ruhumu, duyğularımı təmiz saxlayan.
1 iyul Beynəlxalq Uşaqları Müdafiə Günü bu ilki kimi maraqlı keçməmişdi mənim üçün. Sosial şəbəkələrdə müxtəlif şəkildə - dəcəl, məzəli, ərköyün, utancaq, xoşbəxt, qəmli, mərhumiyyətli... uşaqlığını xatırlayanlar oldu həmin gün. Və söylədikləri hər fikrin arxasında yuxarıdakı fikrimi təsdiqləyən detallar vardı.
Hər kəsin ömrünün fərqli uşaqlıq çağı olur. Biz uşaq ola bilmirik, uşaqlıq dövrü yoxdu daha bizdə, vaxtından tez böyüyürük - deyənlər də var, bütün hallarda uşaq uşaqdır, o dövrü mərhumiyyətlərlə keçsə də...
Bəzən "mən uşaq olmamışam" fikirlərini erkən məktəbə getdiyi, həm idmana, həm musiqiyə, həm şahmata vaxt sərf etdiyini buna səbəb kimi göstərənlər var. Amma bunu, maddi çətinliklərin ucbatından, ailəni dolandırmaq məcburiyyətində qaldığından vaxtından tez "böyüyən", uşaqlığını yaşamayanlarla bərabər tutmaq olmaz. ("Mən uşaq olmamışam" silsiləsindən heç unutmadığım və zaman-zaman məni ağrıdan - Qarabağda əsir düşmüş, sonradan geri alınan qızımızın etirafıdı: "On üç yaşımda yurdumuz talandı, evimiz dağıldı, əsir düşüb erməni vəhşilərinin təcavüzünə məruz qaldım. Mən uşaq olmadan, gənc olmadan, sevmədən, sevilmədən əzabkeş, özünə nifrət edən, keçmişindən utanan qadın oldum...").
Doğrudur, normal uşaq tərbiyəsində bu iki fakt tam olaraq qəbul edilmir. Çünki, dahilər deyir ki, əgər biz uşaqların düşüncələrinə, ideyalarına, hərəkətlərinə düzəliş etməsək, onların hamısı dahi və müdrik olarlar. Sadəcə, böyüklər onlara sərbəst inkişaf etməyə imkan vermirlər.
S.Xəlilovun fikrincə, "Bütün uşaqlar öz tükənməyən "niyə"ləri ilə filosofdurlar. Uşaqlıqla vidalaşınca filosofluq da qeyb olur. Sadəcə uşaqlığı içində yaşadanlar filosof qala bilirlər".
Məncə, uşaqların bu "dahiliyi"nin səbəbi hələ çirklənməmiş, saf, apaydın, dupduru bulaq kimi olduqlarındandı. Allaha ən yaxın olduqlarındandı. Çox vaxt uşaqlardan xahiş etmirikmi ki, bizə dua eləsinlər?!. Allah onların duasını anında qəbul edir deyə... Dedikləri sözlər, verdikləri suallar vəhy sayağı sözlər olur...
Uşağa həyat rəngarəng görünür, (böyüdükcə, həyatın rəngləri üstlərinə çökdükcə, qatılaşdıqca Allahdan uzaqlaşırlar...") -
güllü-çiçəkli, kəpənəkli-böcəkli. Al-yaşıl paltarlarla, oyuncaqlarla, heyvanlarla sevindirmək olur onları. Övlada maddi baxımdan hər şeyi verdin, düzgün tərbiyəsiylə maraqlanmadınsa, o gözəllik, sevinc illərin ayağı altında tapdanaraq məhv ola bilir. Hər kəs tərbiyə məsələsini öz dünyagörüşünə görə bir cür başa düşür, ona görə də fərqli izah edir.
İmam Sadiq (ə) buyurur: "Yeddi il icazə ver uşaq oynasın, ikinci yeddi ildə ona yazı yazmaq və savad öyrət. Sonrakı yeddi ildə isə ona Allah Təalanın ehkamında olan halal və haramı öyrət".
İslam tərbiyəsinə görə uşaqda itaət edən ruhu əmələ gətirən meyarlar: təhlükəsizlik, məhəbbət, azadlıq və nəzarətedici qüvvələrə ehtiyacdır. Yəni, əgər uşaq ata və anası tərəfdən dostluq və məhəbbət hiss edərsə, çalışacaq ki, onların razılığını qazansın və onların xoşladığı işləri görsün. Burada ən mühüm amil məhəbbətdir ki, itaətə gətirib çıxarır.
Körpə fitri olaraq, Allaha imanla dünyaya gəlir. O zaman ki, o, özü, ata-anası və yaradılışı haqqında sual verməyə başlayır, o deməkdir ki, ağlı Yaradanı qəbul etməyə hazırdır. Psixoloqların nəzərincə bu dövrdə valideynin vəzifəsi odur ki, uşağın məhdud ağlı səviyyəsində Allahı onlara tanıtsın. Qəlbindəki iman nurunu alovlandırsınlar.
Allaha iman ən mühüm dəyərlərdən biridir ki, körpənin qəlbinə onun toxumları səpilməlidir. Bu iman gələcəkdə ona yaşamaq sevinci və Xaliqə etimad bəxş edər və dindən uzaqlaşmasının qarşısını alar. Uşaqda Allaha iman və sevgi, valideynin Allaha olan sevgisinin eynidir".
Uşaq üç yaşından altı yaşına qədər hər şeydə valideynə təqlid etməyə çalışır. Onlar uşaqlarına Allahı anladanda, uşaqlarında Allaha olan iman öyrətdikləri kimi olacaqdır. Nəticədə uşaq təsəvvüründə Allah haqqında müəyyən biliyə malik olacaq. O, biləcək ki, valideynlərindən də qüdrətli və rəhman başqa bir varlıq var. Onu sevməyə başlayacaq və Onun mehriban olmasına inanacaq.
Qədim yəhudi məsəli var: "Uşaqlarınıza on dörd yaşınadək Allahdan bəhs etməsəniz, qalan bütün ömrü Allaha uşaqlarınızdan bəhs edəcəksiniz.
Yazılarımda dini mövzulara toxunduğum üçün məni qınayanlar var. Amma unutmayın ki, hansı mənsəbdə, imkanda, mövqedə, inamda, inancda, bilikdə, təhsildə, dünyagörüşündə (hansı havada, təkəbbürdə...) olursunuzsa olun, sonunda Allaha dönəcəksiniz və vaxtında uşaqlarınıza Allahını tanıtmaq sizi də xilas edə bilər. Çünki, övladı üzünə ağ olan valideyn Allahın qəzəbləndiyi insanlardır. Allahını tanıyan övlad heç vaxt ata-ana üzünə qayıtmır.
...Firudin Ağayevin "Mən uşaq olmamışam" kitabını oxuyanda mən uşaqdım. Bu gün də içimdə o uşaq yaşayıram və çox məmnunam.



YAZARIN ARXİVİ

2018-01-12 : ƏLÇATMAZ ARZU
2017-12-22 : TƏMİZ ADAM
2017-12-08 : SÖZ
2017-12-02 : AĞ XALATLI BƏLA
2017-09-23 : AYRILIQLAR
2017-08-31 : ŞAYİƏBAZLIQ
2017-08-11 : ANAMIN QOXUSU...
2017-06-30 : ŞƏHİDİM
2017-06-02 : ANAMIN QOXUSU...
2017-05-26 : NƏ VAXT QOCALDIM
2017-04-07 : QEYRƏT
2017-02-10 : QƏNAƏT
2017-02-03 : Əl vurmayın...
2017-01-27 : ÜMİD ÖLƏNDƏ
2016-12-23 : SƏBR
2016-12-17 : DEPRESSİYA
2016-12-10 : Sindrom
2016-11-05 : SON BAHAR
2016-10-22 : İNANCIM
2016-08-20 : SƏRHƏD
2016-07-30 : NƏFS...
2016-06-11 : KİŞİ SÖZÜ
2016-02-20 : YALTAQ
2016-02-06 : ÜMİD QAPISI
2016-01-30 : ÇƏTİN XİDMƏT
2016-01-16 : ACLIQ
2015-11-28 : AD QOYANIN...
2015-11-14 : ÜMİD KÖRPÜSÜ
2015-10-17 : YAĞIŞ YAĞIR...
2015-09-12 : DOST
2015-08-29 : LOĞMANLARIMIZ
2015-07-11 : İMAN BAYRAMI
2015-06-03 : İT ÖMRÜ
2015-05-02 : HACI ... LEYLƏK
2015-03-20 : YAŞAM SEVGİSİ
2015-02-21 : BÖHTAN
2015-01-17 : ÇÖPÇÜ
2014-12-27 : HƏMRƏY OLUN
2014-12-20 : SON İSTƏK
2014-12-13 : XƏZİNƏ
2014-11-08 : YÜK
2014-10-11 : HARAM SÜFRƏ
2014-09-20 : NOOLDU BİZƏ?..
2014-09-13 : UDUŞ
2014-09-06 : İSLAHAT
2014-08-30 : YAŞAM SEVGİSİ
2014-08-23 : YUXU
2014-07-26 : Əzrayıl andı
2014-07-19 : DİLƏNÇİ
2014-07-05 : DÖN
2014-06-14 : ÖZGƏ DƏRDİ
2014-06-07 : TUTİYƏ
2014-04-26 : MƏNƏMLİK
2014-04-05 : EVDAR KİŞİLƏR
2014-01-18 : ACI XATİRƏLƏR
2013-12-21 : QƏLPƏ
2013-12-07 : YAŞAMAQ ƏZMİ
2013-11-23 : GETMƏ...
2013-11-16 : ARXALI...
2013-11-09 : GÜNLƏR...
2013-10-26 : SARI GƏLİN
2013-10-19 : DƏLİ
2013-10-05 : FÜZULİ NAĞILI
2013-09-28 : VAXT OĞRUSU
2013-09-07 : ÖZÜNÜ TANI
2013-08-17 : ÇÖRƏK OĞRUSU
2013-08-03 : ZƏKAT
2013-07-27 : TALE
2013-07-20 : TALE
2013-06-15 : YAD AĞLAR...
2013-05-25 : DƏVƏ DÖZÜMÜ
2013-05-11 : ŞUŞANIN HİMNİ
SON XƏBƏRLƏR
2018-01-17
2018-01-16


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Təbii qaz limitini keçmisinizmi?

Hə (71.43%)
Yox (28.57%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
- İki dost işdən evə qayıdır.
Biri:
- Mənim arvadım çox yaxşıdır. Gedən kimi çəkmələrimi qarşımda cütləyir, qəlyanım dolu olur. İndi qəhvəm və mətbəxdə bir vedrə isti suyum hazırdır.
- Hamısı çox gözəldir, ancaq o mətbəxdə bir vedrə isti su nə üçündür?
- Vallah, mən soyuq su ilə bulaşıq qabları yuya bilmirəm.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK