Ücretsiz php script indir film izle hd film izle ikinci el eşya alanlar shell indir hack forumu hacklink satışı Adalet.az | TOY... Adalet.az | TOY... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

TOY...

Bu toyun işığı çoxlarının qəlbinə rahatlıq gətirdi

18518    |   2012-06-15 07:57
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Milli adət-ənənəmiz və milli dəyərlərimizlə bağlı müxtəlif səviyyələrdə müzakirələr olub, söhbətlər gedib və yenə heç nə dəyşməyib. Az qala ölkənin böyük əksəriyyəti bu məsələni uzun müddət çözmək istəyiblər, aydınlaşdırmağa çalışıblar, ancaq bir şey hasil olmayıb. Toylarımız və yaslarımızla bağlı uzun zaman müxtəlif dairələrdə söhbətlər getdi, hətta bu məsələ əksər qəzetlərin manşetinə də çıxarıldı. Məsələ o qədər böyüdü ki, Milli Məclisə qədər gedib çıxdı. Dedilər ki, toylarımızda və yaslarımızda hər şey çərçivədən çıxıb. Daha doğrusu, toyla yas arasında süfrə zənginlyi baxımından heç bir fərq qalmayıb. Bəzi baməzə adamlarsa bir fikri xüsusilə vurğulayırlar ki, yasda bircə araq çatışmır...
   
   Milli Məclisdə də bu məsələlər söz-söhbət mövzusu oldu. Yas və toy mərasimləri ilə bağlı qanun qəbul edilməsini də gündəmə gətirdilər. Sonradan bu fikirdən vaz keçdilər. Bir çox tanınmışlar və eləcə də millət vəkilləri belə fikir səsləndirdilər ki, milli adət-ənənələri heç vaxt qanunla tənzimləmək mümkün deyil. Amma Naxçıvanda yas məclisləri zor gücünə olsa da, dədə-baba qaydasında verilməyə başlandı. Başqa sözlə demiş olsaq yas məclislərində çay, limon, bir də qənd gözə dəydi. Bütün bunları kimlərsə elədi. Qanunla yox, ayrı-ayrı adamların öz istəkləri ilə. Yaxşı da elədilər. Kim bu addımı atdısa, Allah ölənlərinə rəhmət eləsin. Həqiqətən də toy və yas mərasimlərini heç vaxt qəbul edilən qanunla idarə eləmək mümkün deyil. Hər şey insanların tutduğu yoldan və iradəsindən asılıdı.
   
   Bizim kənddə imkanlı qohumlarımızdan birinin atası rəhmətə getmişdi. O da dedi ki, mən də atamın ehsanını sadə bir formada verəcəm: yəni bir cür xörək stol üstünə qoyulacaq. Stolun üstünə bir cür xörək qoyuldu və rəhmətliyin 40-na qədər bu qayda-qanun pozulmadı. Bu qayda-qanun o vaxt pozuldu ki, kənddə kasıb bir adamın anası rəhmətə getdi, o da yorğanına görə ayağını uzatmayıb iki cür yemək verdi. Düzdür, onun qapısında mal-qoyunu vardı. Bəzi şeylərə pul vermirdi, amma bu kasıb adam caamatın qoyduğu şərti pozdu və özü bildiyi kimi addım atdı. Elə o vaxtdan da bizim kənddə yas mərasimləri çərçivədən çıxıb. Bu mərasimlərdə kimi iki cür, kimi də üç növdə yemək verir. Sözümüzün canı odur ki, adət-ənənlərimizin qorunması hamısı özümüzdən asılıdır. Bunu nə qanunlar tənzimləyən deyil, nə də zor gücünə nəyisə tətbiq etmək. Hər şeyi insanların iradəsi və bir də milli dəyərlərə bağlılığı tənzimləyir.İnsan istəsə milli adət-ənənlərə də sadiq qalar və kökə də bağlı olar. Amma gərək bunu hansısa adam istəsin və bu addımı atsın.
   
   Toylarımız da çox yaman günə qoyulub. Toya gedirsən orda istirahət etmək, dincəlmək əvəzinə yorulub evə qayıdırsan, sanki adam ağır bir yük daşıyırmış. Amma toyu da toy kimi eləyən və milli dəyərlərə söykənən ziyalılar da var. Adət-ənənələr ilk növbədə özümüzdən başlanır. Biz özümüz hansısa bir nümunə göstərməliyik ki, başqalarına da yol göstərək. Bu yaxınlarda iştirak elədiyim toy məclisi demək olar ki, tamamilə başqa bir ovqat, başqa bir aura yaradırdı. O dəqiqə hiss olunurdu ki, toy sahibi milli dəyərlərə, adət-ənənlərimizə bağlı insandır. Həmin toyun dəvətnaməsi mənə göndəriləndə sevindim. Ümumiyyətlə, insanlar bir şeyi fikirləşməlidirlər ki, dəvətnaməni verdikləri adam onu alanda sevinəcək, yoxsa qanı qaralacaq. Əgər bir toy dəvətnaməsi kiminsə qanını qaraldacaqsa, onu verməsən yaxşıdı. Bu dəvətnaməni də mən alanda sözün həqiqi mənasında fərəhləndim. Fikirləşdim ki, bu toy heç də əvvəlki toylar kimi haylı-küylü, təm-təraqlı, tamadanın bayağı söhbətləri ilə əsəblərimi korlamayacaq.
   
   Tanınmış ədəbiyyatşünas, folklorşünas və Elmlər Akademiyasının Nizami adına İnstitutunun direktor müavini, professor Məhərrəm Qasımlının toy məclisinə dostum Məhəmmədəli Mustafa ilə yarım saat qabaq getmişdim. Foyedə bir neçə alim, ziyalı ilə görüşdüm. Sanki onlar da bu toya başqa bir ovqatla, başqa bir ruhla gəlmişdilər. Ən azından gəldikləri toy ziyalı toyudu, alim toyudu və işıqlı insanların toyudu. Toy başlayanda hər şey orijinal oldu: tamadasız, filansız və qulağımızı deşən, çoxlarımızı boğaza yığan "Qudalar" mahnısı səslənmədi. Nə yaxşı səslənmədi. Bu əttökən, cansıxıcı mahnını dinləməkdən çoxları bezib. Elə mən də bezmişəm. Adam nə qədər belə mahnını eşidər və dilxor olar. Ümumiyyətlə, toyda düşük, bayağı və ara mahnılarının heç biri səslənmədi. Fikirləşirdim ki, indicə müğənni mikrafonu əlinə götürüb "Can-cana"nı oxuyacaq. Ancaq toyda nə "Can-cana", nə də digər bayağı mahnılar səsləndi. Heç toyda çoxlarının xoşladığı digər ara mahnılar da oxunmadı. Çünki toyda iştirak edən müğənnilər, xanəndələr çox sanballı, çox ağayanə, çox da istedadlı sənətkarlar idi. İlkin Əhmədov gözəl muğamlar, mahnılar və təsniflər səsləndirdi. Bu gözəl muğamı, təsnifi, mahnını qoyub, düşük musiqini kim idi sifariş verən?
   
   Aşıq Əhlimanın əlində mikrafon meydana girməsi, aşıq, bəstəkar və xalq mahnılarını özünəməxsus üslubda ifa eləməsi məclisi daha da işıqlandırdı. Onsuz da Aşıq Əhlimanın gözəl söhbətlərindən, şirin səsindən və qızıl barmaqlarından doymaq olmur. Bu dəfə də aşıq öz ən-ənəsinə sadiq qaldı. Aşıqların toyda bir-birini əvəz etməsi sanki gözəl bir futbol oynuna bənzəyirdi. Bir aşıq estafeti digərinə ötürür, başqa bir aşıq qara sazı sinəsinə basıb "Yanıq Kərəm"i səsləndirirdi. Şınıx təranələrini isə o qədər gözəl və o qədər məlahətlə səsləndirirdilər ki, çoxları qol qaldırıb oynayırdı. Hətta yaşlı adamlar, ağsaqqallar belə qara sazın gözəl avazına qol qaldırıb oynamaqdan çəkinmirdi. Ona görə çəkinmirdi ki, çoxdandır insanlar bu cür ziyalı, bu cür sadə və bu cür orijinal toyda iştirak eləmirdilər.
   
   Başqa toylarda söz demək üstündə dava düşür. Birinə söz verirsən, o biri inciyir ki, niyə məni toy sahibi saymadı. Sanki toy bir iclasa, bir yığıncağa bənzəyir. Hərə mikrafonu götürüb ağzına gələni danışır. O, danışır, bir kimsə ona qulaq asmaq istəmir. Əgər bir kimsə sənə qulaq asmaq istəmirsə, ay zalım oğlu, niyə özünü yorub əldən salırsan və toydakıların qarşısında pis vəziyyətə düşürsən. Onsuz da indiki toylarda ağız deyəni qulaq eşitmir. Amma Məhərrəm müəllimin qızının toyunda ağız deyəni, qulaq eşidirdi və hamı da bir-birini diqqətlə dinləyirdi. Toyda cəmi bir adam - professor Qəzənfər Paşayev ağsaqqal sözü dedi. Bu sözdən sonra bir kimsə əlinə mikrafon götürüb söz demək istəmədi. Daha doğrusu, professor Qəzənfər Paşayevin xeyir-duasından sonra danışmaq lüzumsuz bir şeydi. Hansı ki, həmin məclisdə onlarla elmlər doktoru, professor, ziyalılar var idi. Onların hər biri çox gözəl danışa və yadda qala bilərdilər. Ancaq bu addımı heç bir ziyalı, heç bir alim atmadı. Ən azından ona görə atmadı ki, onlar bu gözəl toyun aurasını, işığını və nurunu pozmaq istəmədilər. Onlar görürdülər ki, bu toy heç də hər gün olan toylardan deyil. Bu toy çox orijinal, çox yadda qalan və çox da istirahət ediləsi toy idi.
   
   Maraqlı idi ki, əksər toylarda musiqinin yüksək tonda səslənməsindən şadlıq sarayında oturmaq mümkün deyil. Yəni səs adamın qulağını deşir. Səsdən canını qutarmaq üçün insanların çoxu foyeyə axışır. Çünki şadlıq sarayının içində ağız deyəni qulaq eşitmir, bir tərəfdən də musiqinin gurultusu adamın beynini dağıdır. Bu toyda isə hər şey incəliyinə qədər hesablanmışdı. Yəni salonda akustika olmaqla yanaşı, səsin ötürülmə tempi də normallaşdırılmışdı. Ona görə məclisdə əyləşənlər foyeyə qaçmır, rahatlıqla əyləşib aşıq, xalq və bəstəkar mahnılarına qulaq asırdılar.
   
   Üç-dörd ziyalının arasında isə foyedə şirin söhbət gedirdi. Deyirdilər ki, Məhərrəm müəllimə hər şey halaldı. Bu əməliylə göstərir ki, milli adət-ənənələrimizə, milli musiqimizə və soy kökümüzə bağlı bir ziyalıdır. Onun damarlarından muğamın, aşıq musiqisinin, bəstəkar mahnılarının elementləri axır. Ancaq xalq musiqisinə ürəkdən bağlı olan adam bu cür məclis qura bilər...
   
   Akademiyanın müxbir üzvü, Nizami Cəfərov, professor Nizaməddin Şəmsizadə... dostları ilə söhbət eləyirlər. Sanki bu toy məclisi həm də coxdandır bir-birini görməyən ziyalıların, alimlərin görüş yeri idi. Çöhrələrdə sevinc, ürəklərdə sevgi hiss olunurdu. Hiss olunurdu ki, ziyalı toyunun aurasında hamı özünü çox rahat, çox sakit və çox da normal hiss eləyir...
   
   ... Son on ildə ilk dəfə idi ki, toy məclisində axıra qədər olurdum. Adətən o biri toylarda musiqi qulağımı deşdiyinə görə, saat 9-un yarısında toydan çıxırdım. Bu dəfə isə bir ziyalı toyunda musiqiyə qulaq asmaqdan, işıqlı insanlarla söhbət eləməkdən və onlarla bu xöşbəxt anları yaşamaqan yorulmuram. Ən azından ona görə ki, bu toyda içimə və ürəyimə işıq, nur hopur. Və evə qayıdanda özümü çox rahat, çox da sakit hiss eləyirəm. Çünki bir ziyalı toyundan qayıtmışam...


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-24 : ONLUQ QIZIL
2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-12-14


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Qarabağ", yoxsa "Neftçi"?

"Qarabağ" (78.95%)
"Neftçi" (21.05%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Mamed:
- Qurtardı, arvadı boşayıram.
Qulam:
- Niyə?
- Təsəvvür edirsən, dünən səhər saat yeddiyə yaxın sakitcə yaxınlaşıram evimizin qapısına. Fikirləşirəm ki, ehmalca qapını açıb xəlvətcə sivişim otağa ki, heç kim bilməsin nə vaxt gəldiyimi. Elə bu zaman arvad da mənnən bir vaxtda qapıya yaxınlaşır, necədi səninçün?!
Soruşuram: "Hardan gəlirsən bu vaxt, aaaz?" Deyir ki, "ən yaxın rəfiqəm Tomagildən". Mən də dedim "qurtardı, boşanırıq!"
- Ay gədə, bəlkə elə doğrudan da Tomagildən gəlirmiş?
- Qələtdi dəə eləyir, Tomagildən mən gəlirdim...




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK