hacklink Adalet.az | HƏRƏNİN ÖZ DÜNYASI Adalet.az | HƏRƏNİN ÖZ DÜNYASI Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

HƏRƏNİN ÖZ DÜNYASI

Dünyasını axtaran Ayselə məktub

30017    |   2012-01-28 08:56
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Əlimdəki kitabı əvvəlcə sağa-sola vərəqlədim. Vərəqlədikcə də artıq imzasına hələ xeyli illər bundan öncə bələd olduğum, hətta bir silsilə şeirlərini "Ədalət" qəzetində oxuculara təqdim etdiyim Aysel xanımın yaradıcılıq yolunu sanki vərəqlərlə birlikdə sətir-sətir gəzib qayıdıb yenidən iş otağına gəldim. Doğrusunu deyim ki, kitabın tərtibatı, nəşriyyat işi diqqəti özümə çəkdiyindən əvvəlcə elə bilmişdim ki, bu kitab, keyfiyyətli nəşr öz-özlüyündə Ayselin şeirləri, hekayələri barəsində ağlımdan keçənləri deməyəcək. Lakin misraların axarına qoşulduqca hisslərimdə yanıldığıma əmin oldum və gördüm ki, qarşımdakı bu kitab, yəni "Bu dünyanın insanı deyiləm mən..." əslində elə bu dünyadan, bu dünyanın insanlarından danışır. Onların düşüncələrini, duyğularını, arzularını, hətta yaşamlarını açıb qoyur ortaya - hər bir misrayla, hər bir fikirlə...
   
   Kitabın ilk şeiri mənim üçün öncə popurist bir fikri xatırlatdı. Elə bildim ki, Aysel hamı kimi olmaqdan ya çəkinir, ya da bu gün ədəbiyyata fərqli yanaşanlar kimi görünmək istəyi ilə özünü ön plana çəkir. Amma onun yazmaq istədiklərini oxuyanda gördüm ki, Aysel təkcə nələrisə yazmaq istədiyini demir, həm də yazmaq istədiklərinin alt qatında görünməyənləri xatırladır. Yəni yazmaq istədikləri ilə bərabər yazmaq istəmədiklərinin də örtüyünü çəkib üstündən götürür və onun yazmaq istəmədikləri də oxucu üçün yazılır. Beləcə, böyük Məmməd Arazın dillər əzbəri olan Vətən Daşı Ayselin qələmində özünəməxsus bir təqdimat qazanır.
   
   
   
   vətən daşı
   
   vətəndaşın qəbir daşı,
   
   başdaşıdı...
   
   bir daşını qorumadın
   
   düşmənin min daş daşıdı...
   
   içimizdən asılan daş
   
   bəlkə elə göz yaşıdı...
   
   vətən boyda sevgimizin
   
   adsız qalan başdaşıdı.
   
   
   
   Bu şeiri oxuduqca gənc həmkarımın təkcə söz oynatmaq yox, həm də fikirləri qarşılaşdırmaq məharəti mənim üçün bir tapıntı oldu. Necə deyərlər, gözlədiyimdən də dəyərli və qiymətli bir tapıntının ipucunu ələ keçirdim. Həmin ipucuyla da Ayselin şeirlərinin iç dünyasına enməyə başladım. Qulaqlarımda Motsartın musiqisi, Qədirin səsi, İslam Rzayevin ruhumu oxşayan avazı ilə birlikdə. Məhz bu avazların, bu səslərin içərisində Ayselin misralarını pıçıldadım.
   
   
   
   Mostart musiqisi kimi
   
   bir ömür arzulayıram
   
   qoy lap uzun olmasın...
   
   bolluca improvizə,
   
   parlaq rənglər içində
   
   gülümsəməsin üzümə...
   
   
   
   Şeirin sonuna gəlib çıxıram. Amma necə gəlib çatdığımdan xəbərim olmur. Çünki bu şeirin sonu elə əvvəlki kimi Motsartın musiqisi üzərində aram-aram yol gedir. Elə bir yol ki, onun "Rekviyem"ə gedib çatmır. Bunu müəllif də istəmir, heç mən də arzu etmirəm.
   
   Ayselin şeirlərini oxuduqca onun təfəkkürü, dünya görüşü, xüsusilə mütaliəsi özünü təqdimatsız aşkarladı. Çünki Ayselin şeirlərində Azərbaycan sərhədləri bütün istiqamətlərdə aşılıb, keçilibdir. Müəllif dünyanın böyük şəhərlərini, möhtəşəm abidələrini xəyalən gəzir, ziyarət edir və gördükləri, düşündükləri ilə duyğularını cilalayır. Həmin o cilalanma məqamında da Ayselə elə gəlir ki, o, bu dünyanın insanı deyil. Onun dünyası heç kimin gedə bilməyəcəyi, heç kimin yoluna bələd olmadığı uzaq, çox uzaq bir planetdə, bir məkandadı. Elə ona görə də Aysel yazır:
   
   
   
   kiminsə sevgisi
   
   sıxır içimi
   
   heç vaxt çəkmədiyim
   
   siqaret tüstüsü kimi...
   
   
   
   Və bu fikirlərinin son nöqtəsini bu dünyanın adamı olmayan Aysel belə tapır:
   
   
   
   qoşulub qarışıb
   
   o işığa mən
   
   gəldiyim məkana
   
   geri dönəcəm.
   
   
   
   Bəli, hər bir yaradıcı insan kimi Aysel də öz məntiqini oxucuya çatdırmaq, oxucunu da bu məntiqə inandırmaq istəyir. Özü də bunu çox sadə üsulla, poeziyanın ona verdiyi imkanlardan istifadə etməklə gerçəkləşdirir. Sanki həmsöhbətinə üz tutaraq deyir ki:
   
   
   
   fikir üçün
   
   əlimi
   
   cibimə salmıram...
   
   beynim
   
   dibi deşilmiş
   
   qazan kimi
   
   ürəyimə axıdır
   
   içində olanları...
   
   
   
   Və Aysel onu da vurğulayır ki, bu dünyada hər şeyin yeri və gərəkliyi danılmazdır. Hətta qurumuş ağacın da gərəkli olması onun üzərində qurulmuş yuvalardan bəlli olur. Və bu yuvalara yer ayırmış quru ağac da daxili qürurla pıçıldayır:
   
   
   
   quşlar yuva qurur
   
   başımda bir-bir
   
   bu qoca ruhuma
   
   bir dinclik gəlir...
   
   
   
   Ayselin şeirlərində doğmalara - ataya, anaya, babaya, nənəyə, rəfiqələrinə, yaşıdlarına ünvanlamış kifayət qədər misralar var. Amma bu misraların, bu şeirlərin hamısında tərif yox, fikir sevginin fərqli təqdimatı özünü büruzə verir. Yəni müəllif çığıra-çığıra doğmalarına öz sevgisini bəyan etmir. Əksinə, onlarda gördüyü ülfəti fərqli detalları ilə qabardır, həmin detallara fərqli don geyindirir, poetikləşdirir və sonda məlum olur ki, Ayselin könül pıçıltıları nə qədər səmimi və istidir. Ümumiyyətlə, Ayselin şeirlərində sabaha, gələcəyə, daha gözəl günlərə bir çağırış var. O elə bil ki, ayağı üzəngidə olan bir çapardı, sabaha tələsir. Ona görə də onun misraları bir nəfəsə oxunur. Aysel yazır:
   
   
   
   Şeirlər tökülür nəmli gözümdən
   
   Evim kədərimdən bezibdi daha.
   
   İllərdi küsmüşəm özüm-özümdən,
   
   Ruhum səbrimi də kəsibdi daha.
   
   
   
   Və yaxud:
   
   
   
   Uçmuşam bir yaşıl adaya doğru
   
   Rahatlıq içində uyuyum deyə.
   
   Ay düşüb dalımca gözü yuxulu,
   
   Mən onu dünyada tək qoydum deyə...
   
   
   
   Və yaxud:
   
   
   
   Üçbucaq çəkdim, çünki
   
   O, üç nöqtə kimidi...
   
   O üç nöqtə
   
   Mən, anam və atamdı
   
   Ay həkim!
   
   Ancaq bu nöqtələri
   
   Birləşdirəcək bəs kim?!
   
   
   
   Mən Aysel Qarabəylinin "Bu dünyanın insanı deyiləm mən..." kitabını oxuyub başa çıxarkən daxili bir rahatlıqla onun barəsində düşündüklərimi kağıza köçürməkdə yanılmadığıma daxilən inandım. Ona görə ki, həmin pıçıltılar mənə doğma gəldiyi kimi, həm də məni necə deyərlər, silkələyib bu dünyadan, bu aləmdən qoparıb, qopub getməyə səslədi. Elə bir yerə səslədi ki, mən orda əməlli-başlı gün işığı, yaşıl tala, şəlalə, hətta bir-birinə sarılmış sarmaşıq güllər də gördüm. Gördüyüm üçün də özümü həmin o dünyanın asudə, rahat qonaqlarından biri saydım. Axı:
   
   
   
   Ürəyimdən qopub düşən
   
   Vicdanımın qırıntısı
   
   Şeirlərimdə ağlayır...
   
   
   
   
   
   - demək hər qələm sahibinin hünəri deyil. Bax, bu mənada Ayselin düşüncələrinə qoşulmaq, onunla həmfikir olmaq mənim üçün çox rahatdı. Bu rahatlığın içərisində mən gənc həmkarıma yeni yaradıcılıq uğurları arzulayır və onun dünyasının arzuladığından da gözəl olduğuna inanıram. Çünki bu misraların müəllifi inanmadığı, güvənmədiyi dünyaya söz ismarıcı edə bilməz:
   
   
   
   Mən ölmədim, ruhum öldü içimdə
   
   Bir yol versin, körpüsündən keçim də...
   
   Qara torpaq dünyasına seçimdə
   
   Əcəl belə məni yada salmayıb.
   
   
   
   Yeni kitabın, yeni uğurların mübarək, Aysel Qarabəyli!


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-15


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.33%)
Pullsuz (6.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK