hacklink Adalet.az | Dağsız, dərdsiz məmləkət Adalet.az | Dağsız, dərdsiz məmləkət Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Dağsız, dərdsiz məmləkət

Özüm və sözüm üzbəüz...

23852    |   2010-08-28 06:15
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

İnsan hər şeyə alışır. Elə ona görə də bu alışqanlıq onu bəzən müti edir, bəzən də mübariz olmasının qarşısını alır və beləcə bir də baxıb görür ki, ömür keçib, gün keçib. Amma bünövrədən mübarizliyi olan, dəliqanlığı olan, haqsızlıqla barışa bilməyən insanlar yetərincədi. Bu insanların da günü o qədər xoş keçmir. Çünki mübarizə başağrısı gətirir, əsəb gətirir, başqaları ilə üz-göz olmağa, qarşılaşmağa səni məcbur edir... bu da ömür-gün aparır. Deməli, bütün hallarda insanın öz istəklərinə uyğun yaşaması təkcə özündən asılı olmur. Zamanın, mühitin, düşüncənin və çevrənin istəkləri ilə baş-başa qalmaq, yol yoldaşı olmaq, anlaşmaq məcburiyyətdi. Bu zor işi bacarmaq da yenə də özlüyündə ömür-gün aparır. Amma bu nisbətən maraqlı olur...
   
   Mən bütün bunları kağıza köçürtdükcə arxada qalanları göz önünə gətirməyə çalışıram. Və baxıb görürəm ki, müəyyən məqamlara, müəyyən durumlara, hətta müəyyən haqsızlıqlara mən də alışmışam. Gözüm görə-görə, ağlım kəsə-kəsə başımı aşağı salıb düşünmüşəm ki, keçib gedər. Hər kəs öz günahını, öz nöqsanını anlayar, əməllərinə qiymət verər, haqlının haqqı haqsızda qalmaz. Sən demə burda bir qədər yanılmışam, fakt üçün uzağa üz tutmağa ehtiyac yoxdur. Təkcə əsirlikdə olan kəndimi, torpağımı, evimi-eşiyimi xatırlamaq kifayət edər ki, dediklərim öz təsdiqini tapsın. Digər bir tərəfdən ölkənin baş kəndi olan bir şəhərdə balaca, özülü olmayan bir sığınacağa qısılıb yaşamağa da imkan verilməyəndə adam necə alışqan olduğunu, hər günü necə səksəkə ilə yola verdiyini təbəssümlə xatırlayır və təbəssümlə də yola verir. Bilir ki, taleyi belə gətirib. Lakin...
   
   İllər ötüb keçir və bu illərin içərisində nələr var, nələr yoxdu bu başqa bir mövzudu. Mənim üçün bu illərin ən böyük ağrısı itirdiklərim və o itirdiklərimin hesabına ömrümə-günümə çalınan baltalardı. O baltalar ki, onun sapı çox zaman özümüzdən olub. Fərqinə varmadan, budaqların quru, yaş olmasına fikir vermədən eləcə doğrayıblar. Heyf, doğranan budaqlardan, çox heyf...
   
   İndi bu şəhərin mənim üçün hansı mənanı kəsb etdiyini, nə demək olduğunu, ümumiyyətlə bu şəhər üçün kim olduğumu düşünərkən baxıb görürəm ki, sən demə böyük şəhərlər böyük dərdlərlə yaşadığı üçün balaca, duyğusal adamlar onun gözünə görünmür. Sadəcə, mən və mənim kimi düşünənlər bu gözə görünməməyi özünə dərd eləyir. Və o dərd də bizi üzür, yorur, nə vaxtsa bax, bu yorğunluqdan, bu üzüntülərdən cana do yanda yazmışdım:
   
   
   
   yorulmuşam içimdən,
   
   bezikmişəm köçümdən
   
   Allah,
   
   mənə ölçümdən
   
   böyük dərd göndərmisən -
   
   əynimə gen-bol olur...
   
   
   
   ... Hə, yorulmaq, bezikmək çox ağır və həm də öldürücü bir bəladır. Özünün də xəbərin olmadan səni, barama qurdu için-için tut yarpağını yediyi kimi üyüdüb gedir. Əriyirsən, şam əriyən kimi və...
   
   
   
   ***
   
   
   
   Deməli getmək, harasa üz tutmaq ürəyin təpərindən, istəyindən asılı olmaq kimi bir şeydi. Bir yerə ki, ürək aparır, onda ayaq gedən olur. Nə yol yormur, nə də içində narahatçılıq hiss etmirsən. Bilirsən ki, orda da gözləyənlər həmin o istəklə, həmin o maraqla yoluna göz dikib. Və gedirsən, arxadan da rahatsan çünki, dalınca su atan var, öndən də, içində bir yeni dünyanın nəfəsini hiss edirsən. Çünki sənə qol açılıb. Lakin...
   
   Deməli, bəlkə də həyatımda ilk dəfə idi ki, müəyyən məsələlərdən, loru dildə desək, adam kimi baş açdım, onların fərqinə vardım. Gördüm ki, böyük şəhərdə yaşamaq Adama böyüklük, dünyagörüş, böyük ürək, səxavət, insanlıq və ən vacibi mərifət bəxş eləmir. İnsan balaca bir kənddə, onun da lap balaca bir daxmasında yaşayıb həmin o böyük şəhərin əta etmədiklərini çox sadə bir şəkildə, çox normal bir halda qazana bilərdi, necə ki, qazanır da! Doğrudur, deyirlər ki, "Balıq dəryada böyüyür", amma, dəryanın da dərya dərdi, o böyük balığın da başının üstündə böyük qarmaqlar oynayır. İstənilən məqamda tora, tilova düşməyi bir an məsələsidi, bir tamah məsələsidi, bir nəfsin qurbanı olmaq məsələsidi. Şükür ki, Tanrı bizləri həmin o nəfsdən, o tamahdan və daha neçə-neçə insanlığa bütün məqamlarda uyğun gəlməyən hallardan uzaq saxlayıb.
   
   Bakı heç kim üçün darıxmayıb. Şəxsən mən bu şəhərin kimin üçünsə darıxdığını, kiminsə həsrətini çəkdiyini hiss etməmişəm. Görünür bu da Bakıda vağzalların, bazarların, limanların, tacirlərin, tamah dişlilərin, daha nələrin, kimlərin çox olması ilə bağlıdır. Ancaq kəndin, hətta onun darısqal bir küçəsinin insan üçün darıxdığını görmüşəm, yaşamışam. Yəqin ki, bu fikirlərə görə kimlərinsə ağlından nələrsə gəlib keçib gedəcək, olsun, amma mən adicə doğma divara əl sürtəndə, öz əlimlə əkdiyim ağacın budaqlarını oxşayanda, o doğmalığı hiss etmişəm. Kölgəsində oturub xəyala daldığım ağacların tanış budaqları mənə elə xatirələr pıçıldayıb, elə doğmalıq göstərib ki, bəzən yaşımı unudub yenidən həmin ağacın budaqlarına dırmaşmışam və qonşu uşaqların öz dillərində desək "bu yekə kişinin uşaqlığına" güldüklərini də aydınca eşitmişəm. İnanın ki, bu ayrı ləzzətdi, bunu sadəcə yaşamaq lazımdır. Lakin mən Bakıda demək olar ki, daha çox ağrı-acı, daha çox boyumdan, yaşımdan böyük yüklər, dərdlər çəkimişəm, yaşamışam. Ona görə də yazmışam ki:
   
   
   
   Qayğılı çəkdiyim, dərdli çəkdiyim
   
   Bu boyda Bakıda dərddi çəkdiyim!
   
   Mənim azadlıqda şərti çəkdiyim -
   
   Cəzanın adını - çəkənlər bilər!..
   
   
   
   ***
   
   
   
   İnsan öz ağrılarına, öz problemlərinə görə daha çox özünü qınamalıdır. Çünki hər kəs kimi onu da Allah yaradıb və ona da müəyyən şanslar veribdi. Kimi ondan yararlanıb, kimisə elə-belə papağı günə yandırıb. Rəhmətlik Osman Sarıvəlli demişkən, günah hər kəsin özündədi. Bu şair ifadəsinin ardınca mən başqa bir məqamın diqqət çəkdiyini, daha doğrusu özünü məcbur diqqətə təqdim etdiyini görürəm. O da insanın insana dəyər verməsi, qiymətləndirməsidi. Müəyyən məqamlara görə taleyim boyu bəzən gec, bəzən vaxtında ayrılan diqqətin, verilən qiymətin şirinliklərini yaşamışam və onun insanın iç dünyasını necə rahat etdiyini yaxşı bilirəm. Və hər kəsə də haqqını almağı, diqqət mərkəzində olmasını bütün səmimiyyətimlə arzu edirəm və düşünürəm ki, sözün bütün mənalarında insanı yaşadan yalnız və yalnız ona göstərilən qayğı və diqqətdi, təssüf ki, bu həmişə belə olmur. Bir vaxtlar dostlardan birinə ünvanladığım şeirin bir bəndi belə idi:
   
   
   
   Mənim istədiyim adi bir diqqət
   
   Onu əsirgəmə, onu kəm etmə
   
   İnsanı yaşadan bəlli həqiqət
   
   Bil ki, bu diqqətdi, özgə qəm etmə...
   
   
   
   İndi bütün bu yazdıqlarımın orta məxrəcini diqqətə çatdırmaq istəyirəm. O da Bakının mənə və mənim kimi düşününlərə, dünyagörüşü olanlara münasibətidi, həmçinin həsrətini çəkdiyim yerlərin niskilidi... demək bütün hallarda o şəhər özünün daha böyük, daha nəhəng, amma dünyası daha cılız olan adamları ilə varlıdı. Qəribə var-dövlətdi, onun həsrətini yəqin ki, çəkənlər də var. Necə ki, mən kəndimin, onun özü qədər sadə və səmimi adamlarını, bir də təbiətinin həsrətini çəkirəm. Deyirlər ki, Allah da dərdi çəkənə verir, dağa-daşa yox. Nə dağınız, nə də dərdiniz olsun!..
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
SON XƏBƏRLƏR
2019-12-05


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (86.36%)
Pullsuz (13.64%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK