viagra sipariş viagra satış palo santo viagra fiyatları viagra fiyatı time4bets kaçak bahis canlı bahis güvenilir bahis siteleri izmir escort live bet Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | ÜÇÜNCÜ YOLÇU Adalet.az | ÜÇÜNCÜ YOLÇU Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ÜÇÜNCÜ YOLÇU

19397    |   2009-02-14 00:59
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

... Ömür var ki, başdan-ayağa qəmə köklənib. Uca Yaradan sanki bir bəstəçi kimi belələrinin ömür payını qəmli notlardan yoğurub və atıb Yer üzünə ki, yaşa kədər içində, üstəlik qarşına çıxanlara da qəm-qüssə yüklə. Mənim tanıdığım O Qadın kimi. Əslində o, qadın deyil, yaşı çoxdan əllini ötmüş qızdı. Çoxdan tanışam onunla. İşdən dönəndə rastlaşırıq. Hava gec qaralanda ayaqüstü xeyli dərdləşirik. Bu söhbətlərdən həyatına yaxından bələd olmuşam. Çoxlarının ondan qaçdığını, özündən də çox, heç bir sevinc qarışığı olmayan aurasından qaçdıqlarını duyuram. Adamlar öz ovqatlarını qorumaqda mahirdilər. Mənsə ona qulaq asmağı, qəlbindəki tənhalıq çöküntüsünü bir az əritməyə hazıram həmişə. Uşaqlıqdan qayğılı, fikirli çöhrələri sevmişəm. Həmişə gülümsəyən adamlar ya çox iradəlidilər, ya da qeyri-səmimi. Söhbət edəndə gözlərinə baxmamağa çalışıram. Bəbəklərində qaynayan yaşı görməməkçin. O bəbəklərdə bütün arzuları gözündə, yaşanmamış duyğuları canında qalan insanın selə-suya dönüb axmaq, daşmaq istəyən yanğıları var. Bu yanğının çınqıları duyan, düşünən hər kəsin ürəyinə od salır, göynədə-göynədə yandırır...
   
   Qadının arzu-muradının gözündə qalması çox böyük dərddi!..
   
   Başqalarını qınamaq elə asandı ki... Xüsusən ömrü-günü xoş keçənlərçin. Özlərini elə aparırlar ki, guya alın yazılarını əlləriynən yazıblar. Belələri az qala bir udum havanı da zülmlə, əzabla udanları çətin ki, anlasınlar. Kim bilə-bilə öz həyatını çətinləşdirər, ömrünü-gününü məşəqqətə çevirər?! Əlimizdə olsaydı, hamımız özümüzə ən uğurlu qisməti yazardıq. Dünyanın ən məlahətli, ağıllı qadınına evlənər, ən arzuolunan kişisinə ərə gedərdik. Ömür payımızın hər dəqiqəsini mənalı, yaddaqalan edərdik...
   
   Bir də ki... Niyə yapışmışıq ey, bu xoşbəxtliyin ətəyindən?! Nə olan şeydi bu Xoşbəxtlik?! Deyəsən, biz onu əməlli-başlı heç dərk də eləmirik, axı... Bəlkə bütün günü deyib-gülmək, çalıb-oynamaqdı xoşbəxtlik? Bəlkə ən yaxşı yeməkləri yeyib, ən bahalı paltarları geyməkdi? Bəlkə sarayların, imarətlərin qoynunda, bahalı maşınların içindədi? Yox, bunlar çox ucuz xoşbəxtliklərdi. Ona görə ucuzdular ki, onları pulla almaq olur...
   
   
   
   ***
   
   Bu yazımda xoşbəxtlikdən danışmaq istəmirəm. Çünki onu özüm də anlamamışam hələ. Amma bu çox işlək söz haqqında öz qənaətlərim var. Çox qısa ömürlü bir hissdi bu xoşbəxtlik adlanan şey. Elə qısa və sürətli bir andı ki, ancaq ötüb keçənən sonra anlaşılır, yeri görünür. Uşaqlıqda dayaz arxlardan, gölməçələrdən əl boyda balıqları tutmağa çalışardıq. İkiəlli yapışıb bərk-bərk sıxırdıq. Ürəyimiz elə sevinclə döyünürdü ki, az qalırdı ağzımızdan tökülsün. Nə qədər bərk sıxırdıqsa, balıq da bir o qədər tez və asan şütüyüb əlimizdən çıxırdı. Bu elə məyusluqdu ki, o anı yaşamayanlar çətin ki, təsəvvür edə bilələr. Xoşbəxtlikdən danışılanda həmişə o günləri xatırlayıram. Ancaq yuxuda rahat balıq tutmaq olur. İnsan əsl xoşbəxtliyi də elə yuxuda görür...
   
   Gerçəklikdə isə səadət zülmət gecədə bir göz qərpımında çaxıb ətrafda hər şeyi işıqlandıran şimşək kimidi. İllərlə həsrətini çəkib ürək çırpıntılarıynan gözlədiyin, qulaqlarından axıb bütün vücuduna yayılan o bir kəlmə şirin sözün özüdü. Səbəbini özün də bilmədiyin, gözlənilmədən hardansa axıb qəlbinə dolan işıq, ümid selidi... Yəni,
   
   Çox ani, ötəri bir şey... Ancaq işığı min illəri yarıb bizə çatan ulduzlar kimi həmişə canımızda yaşatmağa çalışdığımız bir duyğudu xoşbəxtlik... Həmişə sorağında, ovunda olduğumuz bir işıqdı. Elə bir işıq ki, ani parıltısı bütün ömrə yetə bilir bəzən...Bütövlükdən, tamlıqdan qidalanan bir duyğudu. Ancaq həyatda nə bütöv ürək var, nə də tam ömür. Deməli, xoşbəxtlik də qırıq-qırıqdı...
   
   Onun ömrünə bir qırığı da düşməyib xoşbəxtliyin. Deyəsən, heç özü də bu barədə düşünməyib. Elə yaşamaqla keçib ömrü. İnsan təkcə yaşamamalıdı, arabir yaşamaq haqqında düşünməlidi də. Uzun yol gedən adam arada çiynindəki ağır yükü yerə qoyub dincəlir, tərini silir, kişidisə bir papiros da yandırıb xəyala dalır. Boylanıb bir arxaya- gəldiyi yola, bir də irəliyə- hələ gedəcəyi yola baxır, götür-qoy edir. Buraya qədər necə gəldiyini, bundan sonra necə gedəcəyini düşünür. Ömür yolu da belədi və bu yolun üç cür yolçusu olur. Birincilər həm yaşamağı, həm də düşünməyi bacarırlar. Deməli, ömrü dərk edə-edə, zövq ala-ala yaşayırlar. İkincilər yaşamaqdan çox düşünənlərdi. Belələri hey götür-qoy edir, hər addımlarını ölçüb-biçir, suyu üfürə-üfürə içirlər. Bir nəticəyə gələ bilməyib bu günün işini sabaha qoyurlar. İşləri-peşələri başqalarını eninə-uzununa ölçməkdi. Bir də ayılıb görürlər ki, artıq mənzil başına yetiblər, amma nə arxada xatırlamalı bir şey qalıb, nə qabaqda üz tutub getməli bir ünvan...
   
   Üçüncülər ayaqları yer tutan gündən yaşamağa başlayırlar. Ancaq öz ağıllarıynan yox, başqalarının buyruğuynan. Hara göndərirlərsə, ora gedirlər, nə deyirlərsə, onu da edirlər.Düşünməyə-daşınmağa vaxtları belə qalmır. Bütün günü iş-güc, axşamlar da gecə yarısınacan yır-yığış, sonra da başlarını atıb yatırlar. Necə deyərlər, gündüz naxıra, axşam axura. Belələriyçin günəş elə onlarçın gözlərinin görə bildikləri yerdən çıxıb əks tərəfdə də batır. Vəssəlam. Ömür necə keçdi, bilmirlər. Bu da onların həyatıdı...
   
   Mənim qəhrəmanım da üçüncülərdəndi. Belələri həm də qurbandılar. Könüllü qurbanlar. Həm bilərəkdən, həm də bilməyərəkdən insana, yaşama xas olan hər şeylərini əzizlərinə, doğmalarına sərf edən ömürlük " kamikadzelər"...
   
   
   
   ***
   
   Kənddə böyüyüb. Əslində, kənd də demək olmaz, rayon mərkəzinə yaxın, çoxdan şəhərə qarışmış, asfaltı, dəmiryolu olan bir məkanda əriyib gedib yaşamağa, dərk eləməyə macal tapmadığı uşaqlığı, gəncliyi. Çoxuşaqlı ailənin ilkiydi. On-on iki yaşından anası yorğan-döşəyə düşdü. Başı çəkənlər yaxşı bilir , evdə xəstəsi olmaq nə qədər ağrılı, üzücü bir durumdu. Doğma adamını həmişə ağrıyan, sızıldayan görməyin özü xəstə olmaqdan qat-qat ağırdı. Onda ki, bu xəstə sənin anan- evin istisini, işığını, rahatlığını, nəvazişini canında gəzdirən bir varlıq ola. O, ikiqat, üçqat üzülürdü.Özündən kiçikləri yedizdirmək, əyin-başlarını təmiz saxlamaq, hava işıqlananda evdən çıxıb, bir də qaş qaralanda geri dönən, həm öz təsərrüfatından, həm də kolxoz işlərindən başı ayırd olmayan atasının qulluğunda durmaq yeniyetmə qızın bütün uşaqlıq və gənclik xəyallarını qamarlayıb məhv elədi. Düz deyiblər, yatan ölməz, yetən ölər. Anası uzun illərin xəstəsi olsa da, gözlənilmədən bir gün atası vəfat elədi.Yorğun-arğın işdən qayıdan kişi elə süfrənin qırağındaca keçindi... Qəribə də olsa, bu itkidən sonra ana sağalıb yorğan-döşəkdən durdu. Qonşu arvadlar demiş, elə bil kişi arvadının azar-bezarını özüynən o dünyaya apardı...
   
   Baş verənlər onun həyatında heç nəyi dəyişmədi. Lap düzünə qalsa, yağışdan çıxıb yağmura düşdü. Anasının dirçəlməsi, asta-asta gəzib dolanması, bəzi ev işlərinə əl yetirməsi ürəyini bir qədər açsa da, ata itkisi qayğılarını bir az da artırdı. Böyük bir ailə öz başçısını, çörək gətirənini itirmişdi. Özündən kiçiklər daha ev işlərində anaya kömək edə bilərdilər. O, da kolxoz işlərinə qatılmalıydı.
   
   Yenə evin əsas ağırlığı onun üstündəydi. Tarladan yorğun-arğın dönsə də, gecə yarısınacan evdə əlləşirdi.O, sabahların necə açılıb, axşamların necə düşdüyündən belə xəbərsiz günlər keçirəndə tay-tuşlarının həyatı öz axarıynan gedirdi. Kimi institutda, texnikumda oxuyur, kimi rayon mərkəzindəki idarələrdə özünə iş tapıb işləyir, kimi də nişanlanıb ər evinə köçür, ailə, oğul-qız yiyəsi olurdu. Məktəb yolunu çoxdan unutmuşdu, amma balaca bacı-qardaşlarını dərsdən soyumağa qoymurdu. Qohum-qonşuda toy, şənlik olanda kiçik bacılarını bəzəyib-düzəyib göndərirdi.Özü evnən tarla arasındakı yoldan sağa-sola dönmürdü. Get-gedə başqaları da onun varlığını unudurdular...
   
   
   
   ***
   
   Anası gəzib dolaşsa da, ayaqüstə əriyirdi. Bir gün o da ərinin yanına yollandı...
   
   O biri uşaqlar da böyüdükcə bir-bir evi tərk edib işləməyə, oxumağa getdilər, ailə qurub öz həyatlarını yaşamağa başladılar. Hamısında da onun əməyi yetərincə, hətta artıqlamasiləydi. Öz ömrü isə, dayanmış taksi sayğacı kimi boşuna çaqqıldayırdı...
   
   Deyir, nə özümün ağlım oldu, nə də başıma ağıl qoyub yol göstərənim. Keşkə, indi 17-18 yaşım olaydı... Nə anamın xəstəliyinə baxardım, nə də atamın ölümünə. Öz həyatımı qurardım... Yalan deyir. Canının odundan belə danışır. Heç nə dəyişməyəcəkdi. Təzədən o illərə qayıda bilsə, yenə də elə yaşayar, bəlkə elədiklərindən də beşqat artıq can yandırar... Amma bir həqiqət var: hamımız elə bilirik ki, biz olmasaq, doğmalırımızdan heç biri ayaq üstə dura bilməz. Bax, bu bizim ən böyük səhvimizdi. Unuduruq ki, bizli də, bizsiz də hər kəs öz yolunu tapıb yaşayacaq. Dünyanın əzəli və əbədi qanunudu bu...
   
   
   
   ***
   
   Arada başqalarının taleyi barədə də düşünməyə vaxt tapıram. Onun və ounun kimilərinin haqqında lap çox xəyallara dalıram...Çox-çox illər bundan öncə " Yunost" jurnalında bir povest oxumuşdum. Yaşı ötmüş bir qızın tənhalıq ağrı-acıları haqqındaydı o əsər. Orada belə bir fikir vardı: istər cavan olsun, istər qoca, istər ucaboylu olsun, istər alçaq boylu, istər arıq olsun, istər kök, istər qaraşın olsun, istər sarışın, istər gür saçlı olsun, istərsə də daz başlı- qadının əri olmalıdı! Elə lap kəm-kəsiriynən, ağrı-acılarıynan bir yerdə. Bir filmdə də tənha qadın ərli rəfiqəsinə deyir: heç olmasa, ağzının acısını tökməyə adamın var. Deməli, xoşbəxtlik haqqında deyilənlər yenə də havada qalır. Bunların heç birinin ona dəxli olmadı- hamısı yan keçdi. O, ömrü-günü küləklə sovrulanlardan biridi... Vəssəlam.
   
   
   
   ***
   
   Daha rastlaşanda dayanıb söhbət eləmirik. Uzun illərin söhbəti, giley-güzarı bir nəticə vermədi. Nə ürəyimiz boşaldı, nə də ömrümüzə bir şey doldu. Daha sözümüz qurtarıb.
   
   Sözü qurtarmaq da elə arzusu, kamı gözündə qalmaq kimi bir şeydi...
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-09-14
2019-09-13


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Məktəbli formalarının qiymətlərindən razısınızmı?

Hə (25%)
Yox (75%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vaxtilə ölkənin baş antisemiti Mixail Andreyeviç Suslov danışdığı bu anektoda hələ də gülürük.

Sovetin vaxtı.

Bulvara bir çəllək kvas gətirirlər. Satıcı onu qoşqudan açıb satmağa hazırlaşır.

Bir nəfər yaxınlaşır:

-Çəlləyin hamısının qiyməti nə edir?

-Özün hesabla: iki yüz litr, hər bardağı da 30 qəpikdən. Yüz iyirmi manat.

-Al, bu da sənin pulun, get gəz, kef elə. Axşam gəlib boş çəlləyi götürərsən.

-Yaxşı!

Satıcı çıxıb gedir. Kişi plakat açır: "Kvas pulsuzdur”.

Camaat əvvəlcə təəccüblənir. Sonra yavaş-yavaş yaxınlaşır. Sonra növbə, sonra uzun növbə, daha sonra əsl izdiham. Söyüş, hay-həşir. Kimi növbəsiz soxulur, kiminə çatmır. Dava, mərəkə, bıçaqlaşma.

Milis gəlib, izdihamı dağıdır. Təhrikçilərisə qoduqluğa.

Kişini də aparırlar.

Sıxma-boğmaya salırlar.

-Dava salmaqda məqsədin nə idi?

-Qətiyyən belə bir məqsədim yox idi!

-Qeyri-qanuni ticarətlə məşğulsan?

-Camaata havayı kvas paylayırsan. Şahidlər var.

-Deməli oğurlamısan!

-Öz pulumla almışam. İxtiyarım çatır.

-Bəlkə dəlisən?

-Normal adamam. Arayışım var.

-Yaxşı, başa düşdük, biz səni buraxırıq. Ancaq, de görüm, niyə bunu edirdin? Niyə öz pulunu göyə sovurursan? Niyyətin nədir?

- Yaxşı, qoy deyim. Mən artıq yaşlı adamam. Dəqiq bilirəm ki, kommunizmə kimi yaşaya bilməyəcəm. Ancaq çox istəyirdim ki, kommunizmin necə olacağını öz gözlərimlə görüm...

Kommunizmdə...





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK