ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Coşqun seli xatırladan Aşıq Yusif Cəfərov

31113    |   2015-01-16 09:50
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Hacı Tofiq Seyidzadə Sədərək şairləri haqqında dörd kitab, Sədərəyin aşıqları, o cümlədən, Aşıq Yusif Cəfərov haqqında da bir o qədər kitab yazıb ərsəyə gətirib. 2015-ci ilin yanvar ayında "Aşıq Yusif Cəfərovun yaradıcılığına həsr olunmuş dördüncü kitab" işıq üzü görüb.
Dəyərli qələm sahibi, 56 kitab müəllifi Hacı Tofiq Seyidzadə aşıq sənəti barəsində belə yazır: Aşıq yaradıcılığında bu günədək coşqun sel olan aşıq olmayıb. Çünki o, elə bir sahə yoxdur ki, bu sahəyə ya qoşma, ya təcnis, ya da dodaqdəyməz qoşmasın. Həqiqətən Naxçıvan aşıqları içərisində Aşıq Yusif Cəfərovu Naxçıvanın "Aşıq Ələsgər"i adlandırıblar. O, Sədərək kənd orta məktəbinin nəzdində fəaliyyət göstərən əyani-qiyabi məktəbi lupa ilə oxuyub - qurtarmışdı. Aşıq Yusif Cəfərov bir çox tədbirlərdə iştirak edən coşqun qoşma və təcnislər ilə çıxış edən aşıqlardan biri idi.
"Ağ aşıq Yusif Cəfərov yaradıcılığına baxış" müəllifin üçüncü kitabıdır. Xatırladaq ki, Aşıq Yusif Cəfərov 1930-cu ildə bu kəndə dünyaya gəlib. Kənd məktəbinin nəzdindəki əyani-qiyabi orta məktəbdə təhsil alıb. Saz çalmağı ilk olaraq atası Məhərrəm kişinin tut ağacından düzəltdiyi aləti ələ götürəndən sonra ustadı Əli Nəcəfoğlundan öz bacarığı, aşıq sənətinin sirrinə-sehrinə varmış və aşıq sənətini dərindən öyrənmişdir.
Naxçıvanın aşıqları sırasında özünəməxsus yeri, mövqeyi olan Ağ aşıq Yusif Azərbaycan aşıqlarının IV qurultayının nümayəndəsi seçilib, qurultayda həmkarları qarşısında çıxış edib, qurultayın mükafatına layiq görülüb, qoşma və təcnisləri qurultay materiallarının dərc edildiyi almanaxda yer alıb.
Hacı Tofiq Seyidzadə yaradıcılığında Naxçıvanın folkloru, aşıq sənəti, onun təşəkkülü, inkişaf yolu xüsusi yer tutur. Müəllifin yaradıcılığını izləyən hər kəs Naxçıvanda hələ 1935-ci ildə Aşıqlar İttifaqı yarandığı zaman Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin 1993-cü ildə keçirilən qurultayında Naxçıvandan 8 nəfər 2008-ci ildə isə keçirilən V qurultayında isə 6 aşığın nümayəndə seçdiyi həmin aşıqların kimliyi barədə oxuculara ətraflı məlumat çatdırır.
Müəllif qeyd edir ki: "XX əsrdə yaşayıb-yaratmış, "Ağ aşıq" təxəllüsü ilə tanınan Aşıq Yusif Cəfərov çox qiymətli əsərlər yaratsa da, zamanında bütün bunları xalqa çatdıra bilməyib. Onun 1250-dən artıq şeir, qoşma, təcnis, dodaqdəyməz, gəraylı, müxəmməs, bayatı və dastanını mən tapıb üzə çıxarmış, 1956-cı ildən izləyərək 3 kitab şəklində xalqa çatdırmağı özümə mənəvi borc bilmişəm".
Hacı Tofiq Seyidzadə bu yöndə araşdırmalarının 2008-ci ildə nəşr etdirdiyi Ağ aşıq Yusif Cəfərovun həyat və yaradıcılığından bəhs edən iki kitabında, 2012-ci ildə çap etdirdiyi "Sədərək şairləri II hissə" kitabında və haqqında söhbət açdığımız "Ağ aşıq Yusif Cəfərov yaradıcılığına baxış" kitabında bu el sənətkarlarının yaradıcılığını izləyənlərə ərməğan edib.
Müəllifin 115 səhifə həcmində olan "Ağ aşıq Yusif Cəfərov yaradıcılığına həsr olunmuş dördüncü kitab"da da öz ənənəsinə sadiq qalaraq onun dodaqdəyməzlərinə, rübailərinə, təcnislərinə istinad edib. Kitaba alim, şair-tərcüməçi Şamil Zaman müqəddimə yazıb. Bundan başqa kitbada professor Nizami Xudiyevin "Naxçıvanın Aşıq Ələsgəri", "Səs" qəzetinin əməkdaşı Zümrüd xanımın isə "Aşıq Yusif böyük insandı" adlı məqalələri də öz yerini tutub.
Yeni kitabdan aşığın yaradıcılığından bir neçə nümunələri oxuculara təqdim edirik.

DÜNYA SƏNDƏN

Kimi canın oda saldı,
Kimi dərdə qəmə daldı,
Kimiləri savab aldı.
Dünya səndən, dünya səndən.

Kim oldu qəm dustağı,
Kimi oldu elə yağı.
Kimi köçdü cavan çağı,
Dünya səndən, dünya səndən.

Çoxlar atdı namus arı,
Qucaqladı dövlət, van.
Pozuldu qurduğu hasarı,
Dünya səndən, dünya səndən.

Kimlər-gəldi, kimlər getdi,
Kimlər elə zülüm etdi.
Kimlər əlləri boş getdi,
Dünya səndən, dünya səndən.

Aşıq Yusif gedər qalmaz,
Nadan onu yada salmaz.
Telli Sazın daha çalmaz,
Dünya səndən, dünya səndən.

YARI YANINDA

Ürəyi sevinclə dolu o kəsin,
İstəkli cananı yarı yanında.
Nə dərdi olarki nə də qüssəsi,
Könlü sevəninə yarı yanında.

Xainlər ox atdı o yaralandı,
Yarın qadasını o yar alandı.
Köçdü yurddan yurda ev aralandı,
Canda getdi onnan yarı yanında.

İnsaf eylə saçlarını hey dara,
Aşiqini çəkdirirsən hey dara.
Aşıq Yusif sığın şahı-Heydara,
0 olar arxası yarı yanında!

GEDƏR

İnsan ki, var bu dünyada,
Bir quş kimi düşər gedər,
Dözər qışa indi yaza,
Alovlanıb bişər gedər.

Kimi olar dərdli, qəmli,
Kimi olar kefli, dəmli,
Kimi zilli, kimi bəmli,
Kimi taxtdan düşüb gedər.

QOCALANDA

Bu çarxı fələyin işinə baxın,
İşləmir damarda qan qocalanda.
Can deyən dostların nazlı cananın,
Səndən ötür keçir yan qocalanda.

Gecələri sübhə kimi yatmırsan,
İstədiyin məqsədinə çatmırsan.
Əvvəlki tək matahını satmırsan,
Açılmır üzünə dan qocalanda.

Övlada, uşağa keçməyir sözün,
Əlacsız-əlacsız yaşarır gözün.
0 vaxt təəccüblənib deyirsən özün,
Kaş ki, yaşamaya can qocalanda.

Bəzisi söyləyir dəlidi-dəli,
Başına gələndə bilərsən, bəli.
Düşgünlük adamı edir məzəli,
Mənim sözlərimi an qocalanda.

İstərsə də nökər ol, istər hökmdar,
Çiçəkli baxçanı bürüyürdü qar,
İşıqlı gözlərin görəcəkdi tar,
Gündüzün gecədi sən qocalanda.




YAZARIN ARXİVİ

2018-01-20 : KİTAB OXUYAQ
2018-01-12 : ƏLÇATMAZ ARZU
2017-12-22 : TƏMİZ ADAM
2017-12-08 : SÖZ
2017-12-02 : AĞ XALATLI BƏLA
2017-09-23 : AYRILIQLAR
2017-08-31 : ŞAYİƏBAZLIQ
2017-08-11 : ANAMIN QOXUSU...
2017-06-30 : ŞƏHİDİM
2017-06-02 : ANAMIN QOXUSU...
2017-05-26 : NƏ VAXT QOCALDIM
2017-04-07 : QEYRƏT
2017-02-10 : QƏNAƏT
2017-02-03 : Əl vurmayın...
2017-01-27 : ÜMİD ÖLƏNDƏ
2016-12-23 : SƏBR
2016-12-17 : DEPRESSİYA
2016-12-10 : Sindrom
2016-11-05 : SON BAHAR
2016-10-22 : İNANCIM
2016-08-20 : SƏRHƏD
2016-07-30 : NƏFS...
2016-06-11 : KİŞİ SÖZÜ
2016-02-20 : YALTAQ
2016-02-06 : ÜMİD QAPISI
2016-01-30 : ÇƏTİN XİDMƏT
2016-01-16 : ACLIQ
2015-11-28 : AD QOYANIN...
2015-11-14 : ÜMİD KÖRPÜSÜ
2015-10-17 : YAĞIŞ YAĞIR...
2015-09-12 : DOST
2015-08-29 : LOĞMANLARIMIZ
2015-07-11 : İMAN BAYRAMI
2015-06-03 : İT ÖMRÜ
2015-05-02 : HACI ... LEYLƏK
2015-03-20 : YAŞAM SEVGİSİ
2015-02-21 : BÖHTAN
2015-01-17 : ÇÖPÇÜ
2014-12-27 : HƏMRƏY OLUN
2014-12-20 : SON İSTƏK
2014-12-13 : XƏZİNƏ
2014-11-08 : YÜK
2014-10-11 : HARAM SÜFRƏ
2014-09-20 : NOOLDU BİZƏ?..
2014-09-13 : UDUŞ
2014-09-06 : İSLAHAT
2014-08-30 : YAŞAM SEVGİSİ
2014-08-23 : YUXU
2014-07-26 : Əzrayıl andı
2014-07-19 : DİLƏNÇİ
2014-07-05 : DÖN
2014-06-14 : ÖZGƏ DƏRDİ
2014-06-07 : TUTİYƏ
2014-04-26 : MƏNƏMLİK
2014-04-05 : EVDAR KİŞİLƏR
2014-01-18 : ACI XATİRƏLƏR
2013-12-21 : QƏLPƏ
2013-12-07 : YAŞAMAQ ƏZMİ
2013-11-23 : GETMƏ...
2013-11-16 : ARXALI...
2013-11-09 : GÜNLƏR...
2013-10-26 : SARI GƏLİN
2013-10-19 : DƏLİ
2013-10-05 : FÜZULİ NAĞILI
2013-09-28 : VAXT OĞRUSU
2013-09-07 : ÖZÜNÜ TANI
2013-08-17 : ÇÖRƏK OĞRUSU
2013-08-03 : ZƏKAT
2013-07-27 : TALE
2013-07-20 : TALE
2013-06-15 : YAD AĞLAR...
2013-05-25 : DƏVƏ DÖZÜMÜ
2013-05-11 : ŞUŞANIN HİMNİ
SON XƏBƏRLƏR
2018-01-23


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Təbii qaz limitini keçmisinizmi?

Hə (76.47%)
Yox (23.53%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Mollaya xəbər verirlər ki, qayınanasını su aparıb. Molla gəlib girir çaya, başlayır su yuxarı axtara-axtara getməyə. Görənlər soruşurlar ki:
- Ay Molla, bu necə axtarmaqdı? Cənazə su axan tərəfə gedər, ya yuxarı dırmaşar?
Molla deyir:
- Siz onu tanımırsınız. O, elə bir tərs adam idi ki, hökmən yuxarı gedib. Sizin işiniz olmasın, mən bu saat onu tapacağam.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK