Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | Baxan yoxdur... Adalet.az | Baxan yoxdur... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Baxan yoxdur...

13804    |   2007-10-06 04:29
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Zaman ötdükcə, dünya kiçildikcə, bizə elə gəlir ki,qayğılar bir az da artır, böyüyür. Vaxtımız çatmır, hövsələmiz daralır, hər yerə tələsirik, amma heç yerə zamanında yetişmirik. Səbəb? Məsələ o qədər də bəsit deyil ki, biriki cümləylə fikrimi ifadə edim. Açıqlama qalsın başqa vaxta. Bu yazıda tanışlarımın qarşılaşdığı və dərdlərini mənimlə bölüşdüyü bir neçə adi məişət problemlərindən danışmaq istəyirəm. Mənim adi dediyim bu problemlər çoxalanda, vaxtında həll olmayanda bəzən altından asanlıqla çıxmaq olmur. Onlara vaxtında baxan, azacıq da olsa diqqət ayıran tapılsaydı, gileylənənlərin, narazıların sayı görün nə qədər azalardı...
   
   Bir neçə il əvvəl yaxın dostlarımdan biri Naxçıvanı küçəsində yerləşən 19 mərtəbəli binada yeni mənzil aldı. Neçəyə almışdı? Hamı necə, o da elə. Yəni verdiyi pulun məbləğini bir özü bilirdi, bir də tikinti sahibi. Onunla bağlanan müqavilədə bu haqda belə yazılmışdı: "mənzil tikintisi üçün ödəniləcək pulu 100% ödəyib. Kooperativə borcu yoxdur". İndi bu 100% dediyin rəqəm nə qədərdir, daha açıqlanmırdı.
   
   Avqust ayının 17-də həmin binada qısaqapanma üzündən yanğın baş verdi. Bir blokun iki lifti sıradan çıxdı. Elektrik, telefon, peyk anten xətləri göz qırpımında alışıb yandı. Elektrik olmadığından blokda havalandırma sistemi, yanğın barədə xəbərdarlıq qurğusu işə düşmədi. Yaxşı ki, o məqamda liftin içində kimsə olmayıb. Yuxarı mərtəbələrdə yaşayan sakinlər tüstü dolu pilləkənlərlə birtəhər enib boğulmaqdan qurtulublar. Onların arasında əcnəbi kirayəşinlər də var imiş. Hadisə vaxtı iki yanğınsöndürən hətta ağır xəsarət alıb. Mütəxəssislərin apardıqları araşdırmalardan məlum olub ki, yanğın birinci mərtəbəylə zirzəmınin arasındakı naqillərdə qısaqapanma nəticəsində baş verib. Bu hadisədən sonra şok vəziyyətinə düşən zərərçəkənlər işıq, su, qaz təminatı olmadığından yaşadıqları mənzilləri tərk etmək məcburiyyətində qalıblar. Az sonra, daha dəqiq desək, avqustun 29-da həmin binanın qonşuluğunda yerləşən 16 mərtəbəli bina uçdu. lənlər, yaralananlar barədə xəbər yayıldı. Bu faciə hamının başını elə qatdı ki, həmin küçədəki 14 nömrəli binanın problemı arxa plana keçdi. Zərərçəkmiş adamlara dedilər ki, siz şükr eləyin, binanız dağılmayıb, salamatdır. Xırda kəm-kəsirlər yaxın günlərdə düzələr.
   
   Həmin hadisənin üstündən təxminən iki ay ötüb. İnsafən, mənzillərə işıq, su, qaz verilib, telefon xətləri bərpa olunub. TV antenləri də yenidən quraşdırılıb. Amma iki liftdən heç biri hələ də işləmir. Yaşlılar, uşaqlar gündə bir neçə dəfə 19 mərtəbəni pilləkənlə enib qalxırlar. Sakinlər arasında respublikanın tanınmış ziyalıları da var. Beziblər piyada düşüb çıxmaqdan. Kooperativin sədri təmir bərpa işləri üçün əvvəlcə əlavə pul yığmaq fikrinə düşüb. Sonra fikrini dəyişib. Deyib, bu məsələni özüm həll edəcəm. Sağ olsun. İndiki vaxtda hər kişi belə deməzdi. Amma iki aydı liftlər işləmir. Vəd edirlər ki, gözləyin, düzələcək. Əlacsız qalan sakinlər qaranlıq pilləkənlərlə hər gün qalxıb düşəndə, "baxan yoxdur" deyib, o ki var deyinirlər. Dərdini deməyə adam tapmayanda deyinməkdən başqa biçarə bəni-adəmə nə qalır?
   
   "Azadlıq" meydanının yaxınlığında Bakıda ilk tikilən 16 mərtəbəli iki bina var. Bir vaxtlar həmin binaların həyət eyvanlarına adicə şkaf qoymağa da icazə verilməzdi ki, görüntü pozular. Məhəccər səviyyəsini aşan yuxarı heç nəyin qoyulmasına izin verməyən adam kimi, elə hökumətin indiki başçısı özü də o binada yaşayardı. Bəs, indi vəziyyət necədir? Hər mərtəbədə həyətə baxan ümumi eyvan vardı. Layihə üzrə fövqəladə hallar üçün nəzərdə tutulmuşdu. Onun sayəsində pilləkənlərə işıq düşərdi, binanın təbii havalanması saxlanılardı. Bəzi ərköyün qonşular həmin eyvanlara sahib çıxıb mənzillərinə qatdılar. Bu özbaşınalıq təzə başlananda kimsə dinib danışmadı, "qonşuluqda ayıbdı axı, müsəlmançılıqdı", dedilər. Sonra gördülər ki, günün günorta çağı pilləkənlərlə enmək mümkün deyil. Zülmət, havasızlıq, natəmizlik... Liftlər də fasilələrlə calışır. Artıq iş-işdən keçmişdi. Artıq bütün mərtəbələrdə texniki eyvanlar zəbt edilmişdi. 16 qatlı binanın dar pilləkən keçidi sonu görünməyən qaranlıq dəhlizi xatırladırdı... Yenə giley-güzar başlandı: danışdılar, yazdılar, nəticə bu oldu-"baxan yoxdur".
   
   Bu yaxınlarda Bakı şəhər qaz idarəsi mənzillərə sayğac qoyarkən qaz xətlərini dəyişməli oldu. Borular bayır tərəfdən çəkiləcəkdi. Eyvanların qanunsuz tutulduğunu görəndə dəhşətə gəldilər. Dedilər, təhlükəsizlik normaları ciddi şəkildə pozulub. Mərtəbələrdə xırda nəfəscik belə qoymayıblar. Borularda hər zaman qaz sızması baş verə bilər. Amma nə etmək olar? Məcburən mərtəbələrarası beton plitələri deşib blokun içindən çəkməliyik. Başqa yol yoxdur. Dedikləri kimi elədilər.
   
   Qəribə məntiqdir. Hər an baş verə biləcək partlayış təhlükəsindən əndişələnən sakinlər arasında yeni deyinmə dalğası gücləndi. Kimlərinsə müəyyən şirinlik qarşılığında xeyir-duası olmasaydı, bu tikintilər aparılardımı? Məmurun gözü yumulursa, demək, cibləri bir az da geniş açılır. Deyilənə görə, sakinlər əlaqədar təşkilatlara dəfələrlə müraciət ediblər ki, təcili tədbir görün,şəhərin mərkəzində qeyri-qanuni zəbt edilən eyvanlar tezliklə boşaldılmalıdır. Kimlərinsə əlavə rahatlığı üçün bu qədər adamın həyatını təhlükə altında qoymaq olmaz. Fəqət, hələki, onların səsinə hay verən tapılmayıb. Əlacı kəsilən,ümidini yeməkdən bezən insanlara deyinməkdən başqa nə qalır? Yenə tanış sözlər eşidilir: "baxan yoxdur". Mənzil istismar idarəsi həmin ərazidə ola-ola vaxtında nümayişkəranə şəkildə biganəlik nümayiş etdirib. Hərə mənzilində təmir işlərini özü aparır. Blokun yanan lampalarını dəyişmək qonşuların ümidinə qalır. Lift təmiri üçün əlavə vəsait vaxtaşırı sakinlərdən toplanılır. Blokun təmizliyi də hərənin öz işi olub. Keçmiş EK-lər indi mənzil kira pullarının yığımı və arayış vermək üzrə ixtisaslaşıb. Mənzillər özəlləşsə də pul yığımı müxtəlif xidmət adıyla əvvəlki minvalla davam edir.
   
   Pul yığmaq demişkən, bir maraqlı məsələ də yada düşür. Bir vaxtlar kooperativ mənzil növbəsinə dayanmağın özü də çətinliklərlə bağlı idi. İndi pulu olanın mənzil problemi yoxdur. Şəhərdə tikilən yeni binalarda mənzillərin satışı təməlatma günündən başlanır. Amma əvvəlki kooperativ mənzil sahıblərindən fərqli olaraq indikilər çox böyük məbləğdə aylıq kira ödəyirlər. Bu rəqəmi hər kooperativ sədri oz istəyinə görə müəyyən edir. Əməliyyat formal olaraq kooperativ üzvlərinin razılığı ilə aparılır. Bir düşünün, sən öz vəsaitin hesabına tikilən mənzildə yaşamaq üçün ayda kooperativə təxminən 70-80 manat niyə ödəməlisən? Guya bu məbləğ binanın ümumi xərclərinə, mühafizəçilərin, xadimələrin əmək haqqına, liftlərin təmirinə sərf olunur. Sizə bu rəqəm şişirdilmış gəlmirmi? Hər binada yüzlərlə ailə yaşayır. Onlardan toplanan pulların kimə və necə xərclənməsinə kim nəzarət edir? Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Kooperativ idarəsində niyə bu məsələ tənzimlənmir? Ayrıca su, elektrik, qaz pulunu da sayğacın göstəricisinə uyğun olaraq ödəyən mənzil sahibləri bu yükün altına məcburən girsələr də inanın ki, onlar da deyinirlər. Axı, onların hamısı "yeni azərbaycanlı" deyillər. Kommunal xərclər ailə büdcəsinin böyük hissəsini əjdaha kimi udanda insanların dilindən yenə tanış sözlər eşidilir: "boş yerə özünü yorma, onsuz da baxan yoxdur". Həqiqətən, indi çoxu çaşbaş qalıb, heç bilmir ki,öz puluna tikilən mənzilin sahibidi, yoxsa kirayəşin?
   
   Tikinti biznesilə məşğul olan bəzi iş adamlarının özbaşınalığından, məsuliyyətsizliyindən çox danışılıb.
   
   İnşaat işlərinin keyfiyyətsizliyi ucbatından bu yaxınlarda Yasamal rayonunda baş verən faciə hamının yaxşı xatirindədir. Çox az bina var ki tikinti normalarına tam cavab versin. Bunu hamı bilir. Köçəndən sonra hərə öz mənzilinin əyər-əskiyini düzəltməyə başlayır. Bəs, binanın ümumi nöqsanlarını aradan qaldırmaq kimin umuduna qalır və bunu etmək hər zaman mümkün olurmu? Nə qədər natamam bina var ki, sakinlərin bir qismi artıq içində yerləşib, amma həyət-baca tikinti-inşaat tullantılarından təmizlənməyib, kommunikasiya xətləri tam qoşulmayıb. Dövlət komissiyası tərəfindən təhvil alınmayan binalarda ailələrin yaşaması nə dərəcədə doğrudur? Müqavilə şərtlərində binanın təhvil verilmə müddəti nə üçün dəqiq göstərilmir? Yüz faiz mənzil haqqını ödəyən vətəndaşlar illərlə evlərinə köçə bilmirlərsə, bunun hesabı kimdən soruşulmalı, bədəlini kimlər ödəməlidir? Vaxtında binanı təhvil verməyənlər, insanların gərilmış əsəbiylə oynayanlar nəyə görə məsuliyyət daşımırlar? Bir manat telefon haqqı borcu olanı rabitə xidmətindən müvəqqəti məhrum edirlər və bəlkə düz də edilər. Bəs, tikintisinə on minlərlə manat ödəyib öz hesabına mənzil şəraitini yaxşılaşdırmaq istəyən ailələr aylarla, illərlə kimlərəsə özgə qapılarında daldalanmalıdırlar? Kim buna görə cəzalanıb, cərimələnib? Əksinə, cərimə ödəmək əvəzinə, sıravi kooperativ üzvlərindən tikinti materiallarının qiymətlərinin bahalaşmasını bəhanə gətirib əlavə pul toplayırlar. Çarəsiz qalan insanlar dişlərini qıcıb həmin məbləği birtəhər ödəsələr də mütləq deyinəcəklər. Tanış sözlər yenə səslənəcək: "Baxan yoxdur"...
   
   Amma mən bu məsələdə bir qədər fərqli düşünmək istəyirəm. zümə təsəlli verirəm ki, baxan var! Çünki mən də baxan yoxdur, oxuyan yoxdur desəm, onda niyə yazıram?
   
   Qonşuluğumda bir türk vətəndaşı yaşayır. Mənə deyir ki:
   
   - Efendim, bu kadar zaman Baküdeyim, fakat yine bazı şeyler var ki anlamakda zorlanıyorum. Mesela, metroda, otobüsde bazan insanların kızdığı ve israrla "bakan yok, bakan yok", söylemesi ne demek? Sizin memleketde bakanların sayı bence, Türkiyeden daha fazla. Bu insanlar bir-birileriyle konuşanda neden illah ki "bakan yok," diyorlar? Bunun ne demek olduğunu bana anlatarmısan, lütfen?
   
   - Bu çok kolay, efendim. Bizim nazir dediyimiz kişilere sizler bakan diyorsunuz.
   
   - Gerçekdenmi? Şimdi anladım. Demek, biz bakan diyoruz, sizse nazır. O zaman sizin bakan dediyinizin türkcesi ne?
   
   Bakanın kim olduğunu arkadaşa anlatdım. Bizim baxan dediyimiz kişilərin kimliyini heç özüm də bilmirəm ki.
   
   - Kusura bakma, kardeşim, onu da başka zaman iyice anlatırım. Acelem var, kolay gelsin- deyib uzaqlaşdım.
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2010-06-05 : NƏ ETMƏLİ?
2009-12-19 : GİLAN ƏFSANSİ
2008-11-01 : BÖYÜK FATEH
2008-07-12 : GÜNAHSIZ MARKS
2008-05-31 : KÖLGƏSİZ ADAM
2007-12-01 : Ə Q İ D Ə
2007-10-06 : Baxan yoxdur...
2007-09-15 : GƏNC DOSTUMA
2007-05-05 : Tarix
SON XƏBƏRLƏR
2019-09-20


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Qarabağ", yoxsa "Sevilya"?

"Qarabağ" (60%)
"Sevilya" (40%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vaxtilə ölkənin baş antisemiti Mixail Andreyeviç Suslov danışdığı bu anektoda hələ də gülürük.

Sovetin vaxtı.

Bulvara bir çəllək kvas gətirirlər. Satıcı onu qoşqudan açıb satmağa hazırlaşır.

Bir nəfər yaxınlaşır:

-Çəlləyin hamısının qiyməti nə edir?

-Özün hesabla: iki yüz litr, hər bardağı da 30 qəpikdən. Yüz iyirmi manat.

-Al, bu da sənin pulun, get gəz, kef elə. Axşam gəlib boş çəlləyi götürərsən.

-Yaxşı!

Satıcı çıxıb gedir. Kişi plakat açır: "Kvas pulsuzdur”.

Camaat əvvəlcə təəccüblənir. Sonra yavaş-yavaş yaxınlaşır. Sonra növbə, sonra uzun növbə, daha sonra əsl izdiham. Söyüş, hay-həşir. Kimi növbəsiz soxulur, kiminə çatmır. Dava, mərəkə, bıçaqlaşma.

Milis gəlib, izdihamı dağıdır. Təhrikçilərisə qoduqluğa.

Kişini də aparırlar.

Sıxma-boğmaya salırlar.

-Dava salmaqda məqsədin nə idi?

-Qətiyyən belə bir məqsədim yox idi!

-Qeyri-qanuni ticarətlə məşğulsan?

-Camaata havayı kvas paylayırsan. Şahidlər var.

-Deməli oğurlamısan!

-Öz pulumla almışam. İxtiyarım çatır.

-Bəlkə dəlisən?

-Normal adamam. Arayışım var.

-Yaxşı, başa düşdük, biz səni buraxırıq. Ancaq, de görüm, niyə bunu edirdin? Niyə öz pulunu göyə sovurursan? Niyyətin nədir?

- Yaxşı, qoy deyim. Mən artıq yaşlı adamam. Dəqiq bilirəm ki, kommunizmə kimi yaşaya bilməyəcəm. Ancaq çox istəyirdim ki, kommunizmin necə olacağını öz gözlərimlə görüm...

Kommunizmdə...





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK