hacklink Adalet.az | ALMA ƏLİMDƏN QƏLƏMİMİ... Adalet.az | ALMA ƏLİMDƏN QƏLƏMİMİ... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

ALMA ƏLİMDƏN QƏLƏMİMİ...

21861    |   2014-07-19 02:41
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

"...Düşüncələrimizi və hisslərimizi sözlərə etibar edən kimi hər şeyin nizamı pozulur. Dil, lənət olsun ki, bunları idarə etmək üçün yaxşı vasitədir, mən ondan istifadə edirəm, çünki məcburam. Amma onlara əsla etibar etmirəm, bir-birimizi anlaya bilmirik..."
Marsel Duçampın bu sözlərini ilk dəfə oxuyanda heyrətdən donub qalmışdım. Fikirlər heyrətamiz dərəcədə həqiqət idi və eynən buna bənzər hissləri özüm də dönə-dönə yaşamışdım. Məsələ burasındadı ki, mən düşündüklərimdən pis yazıram. Özü də qat-qat pis yazıram. Bəzən bundan məyus da oluram. "Düşünmədən yazmaq mümkün olsaydı, sən, yəqin ki, dünyanın bir nömrəli yazıçısı olardın" deyə özümü lağa da qoyuram. Yazmağa başlayanda elə bil ki, beynimdən qələmin ucunadək olan yolda sözləri sıxıb şirəsini, dadını-duzunu çıxarır, bir yığın bəsit, cılız, quru cümlələri vərəqlərin üstünə tökürlər. Yazıb qurtarandan sonra qəribə peşimançılıq bürüyür məni. "Hər əsərim mənim məğlubiyyətimdi" deyən yazıçının nə qədər haqlı olduğunu bir daha düşünürəm. Fikirlər cümlələrdən, sözlərdən daha canlıymış, sən demə. Nə qədər canımızdadılar, bizi canlandıran, ruhlandıran da onlarmış. Vərəqlərə töküldümü ruhumuz, canımız da onlarla birlikdə bədənimizdən çıxırmış. Bu yaxşıdımı, pisdimi, ayırd eləməkdə çətinlik çəkirəm...
Hər yazıdan sonra, mən neynirəm, deyə düşünürəm, yəni bunları kimsə oxuyacaq?! Bəlkə heç yazmayım?! Ümumiyyətlə, yazmaq lazımdırmı?! Lazımdırsa, kimlərə lazımdı? Sözə ehtiyacı olan varmı? Varsa, bəs niyə səsləri çıxmır?!
Sözlər də insana bənzəyir. Onlar da yerində və vaxtında deyiləndə əsl dəyərini, sanbalını göstərir. Yoxsa... nə qədər bəzəsən də, ənlik-kirşanla yapışıqsızlığını ört-basdır eləmək istəyən qadına bənzəyir cümlələr. Göz qamaşdırsa da, işığı tez öləziyir, göz mənzili qədər ömrü olur, yaddaşlarda izi-tozu qalmır.

***
"Solomon dedi: Yer üzündə heç nə yeni deyil". Platon isə onun fikrini tamamladı: "Yeni olan hər şey sadəcə bir xatirədir".
Ona görə də yeni sayılan hər şeyin yaxşı unudulmuş köhnə olması haqqında müdrik fikir Solomona məxsusdur". Frensis Bekonun "Təcrübələr" əsərindən hardasa rastladığım bu parçanı dəftərə köçürməyimin səbəbi müəllifin əminliklə yazmasıdı. Sanki Solomonla Platonun söhbətini görüb, eşidibmiş kimi yazır...
Qibtə eləyirəm özünə əmin olan müəlliflərə. Həm də yeni söz, fikir dediyinə inanan və inandıran qələm sahiblərinə...
Deyir, ayının minbir oyunu var, hamısı bir armudun başında. Əlinə qələm alan, başını kağız üzərinə əyən hər kəsin bir arzusu olur: "Keşkə, yadda qalan, ürəkləri dindirən, duyğuları oxşayan bir söz deyə bilsəydim. Həm də təptəzə, indiyəcən gözlərin oxumadığı, qulaqların eşitmədiyi bir söz..."
Amma mümkündümü?! Min illərdi təzə fikir, təzə söz axtarır yazan da, oxuyan da. Söz həmişə köhnədi. Deyilib, təkrarlanıb, çeynənib. Hörmətli adamın ağzından çıxanda adi söz də qızıldan qiymətli sayılıb. Nadanlar, ağılsızlarsa ən dəyərli sözləri, fikirləri belə hörmətdən salıblar, şikəst ediblər, öldürüblər. Sözlər sahibləriynən bir yerdə cəzalandırılıblar-dustaq olunublar, çarmıxa çəkiliblər, qadağan ediliblər, torpağa basdırılıblar. Amma bitib-tükənməyiblər-artıblar, çoxalıblar, qol-budaq atıblar. Bəzən də üzə çıxmaq, eşidilmək, oxunmaqçın illərlə, əsrlərlə gözləyiblər...
Sahiblərindən çox yaşayıblar sözlər...
Əslində ölməzlik təkcə sözlərə məxsusdu...
Amma ürəyimizdə ölən sözlər də çoxdu...
İşığa çıxmayan, deyilməyən, eşidilməyən sözlər...
Bundan ağır dərd yoxdu...
Sözlər də arzular kimidi-ürəkdə qaldıqca qubar bağlayır. Başını dərin quyuya salıb hayqırmaq da adama zövq vermir. Ürəyin soyumayacaq çünki... Söz qulaqlara çatmalıdı, beyinlərə işləməlidi, ürəkləri titrətməlidi...

***
İki gündən sonra peşə bayramımızdı. İnanmıram ki, bu günlərdə duyğulanmayan, özüynən, yazdıqları və yazacaqlarıynan haq-hesab çəkməyən qələm sahibi olsun. Mənimsə yadıma hər dəfə bir şeir parçası düşür. Təxminən on il bundan qabaq "Azərbaycan" jurnalında Yuri Kuznetsovun Məmməd İsmayılın tərcüməsində verilmiş şeirindən bir misra...

Sözün arxasınca hiss edilmədən,
Ömür ötüb keçdi, bütöv bir ömür...

Olsun...
Onsuz da ömrümüzün sahibi özümüz deyilik. Onu kim(lər)əsə, nə(lər)əsə qurban veririk. Ya istəyərək, ya da istəməyərək...
Bir ömür(lər) də Sözə qurban getsin...
Yaxşı ki, içimizdə bir lovğalıq, təkəbbür var: biz sözsüz, söz də bizsiz mövcud ola bilməz...
Və... Sözlərin içində mənə məxsus olanı varsa, ona sahib çıxmalıyam...

***
Bu yazı necə alındı, bilmirəm. Deyəsən, yenə də düşündüklərimi olduğu kimi çatdıra bilmədim. Qələm adamlarından biri yazıb ki, dediyimiz sözlərin qanadları var, ancaq təəssüf ki, onlar çox zaman bizim istədiyimiz yerlərə uçmurlar...
Təzadlı düşüncələrimə görə məni bədbin, özünə güvənsiz sayma, oxucum. Bütün narahatlığım sənə görədi. Məni özünə həmsöhbət bilməsən, qollarım sustalar, qələmim korşalar... Axı, səni tanımasam da, qəlbimdə həmişə təkcə səninlə dərdləşirəm...
Deməli, qələmimi əlimdən təkcə sən ala bilərsən...
Mənə bu pisliyi edərsənmi?!...

Vəsilə USUBOVA
vasila-usubova@mail.ru


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.75%)
Pullsuz (6.25%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK