Adalet.az | SÜLEYMANA QALMAYAN... Adalet.az | SÜLEYMANA QALMAYAN... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

SÜLEYMANA QALMAYAN...

Görəsən kiməsə qalacaq?

21331    |   2014-06-07 06:33
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Səhərin gözü yenicə açılıb. "Azərbaycan" nəşriyyatında həyat da öz axarına doğru istiqamət götürüb. Elə bizim 6-cı mərtəbədə də yavaş-yavaş addım səsləri eşidilir. Əməkdaşlar bir-bir iş otaqlarına yaxınlaşır, səs-küylü açarlarla qapıları açırlar. Mən dəhlizdə dayanıb işə gələn əməkdaşların çöhrələrinə baxıram. İnanın, əlimi ürəyimin üstünə qoyub and içərək deyərəm ki, heç kimin gözünün dibində sevinc görmürdüm, hamı qayğılıydı. Bilmirəm, bu yuxusuzluqdan, hava şəraitindən, yoxsa başqa bir səbəbdən idi.
Bax, belə bir ovqatla görüşürəm iş yoldaşlarımla. Və hər kəs də artıq adətə çevrilmiş, bir növü gündə təkrarlanan suallarla bir-birinin halını soruşur. Elə bil bir köhnə səs yazısı təkrarlanır. Sadəcə, bu səs yazısı hələ ki, canlıdı. Yəni salamlaşanlar, hal-xoş edənlər ayaq üstədilər, nəfəs alırlar, hərəkət edirlər, hanısısa bir işin qulpundan tuturlar. Ona görə də təkrarlanan səs yazısı adamı bezdirmir. Səbəb də əvvəldə dediyim kimi, bu səsin içərisində həyat əlamətlərinin olmasıdı. Çox maraqlıdır ki, bunu təkcə mən hiss etmirəm, mən dəyərləndirmirəm. Elə hamımız bunu bu və ya digər formada yaşayırıq və bu yaşamın içərisində yazılmasa da qəbul olunmuş bir qanun var. O da suyu sıxılmış qupquru, necə deyərlər, başa vursan baş yarar bir meyvəyə, lap elə narın özünə bənzəyir. Həmin qanuna görə, dünya beş gündü, çalışmaq lazımdır ki, yola verəsəng Bu yerdə pauza etmək zərurəti yaranır. Əcəba, görəsən biz dünyanı yola veririk, yoxsa dünya bizi? Köklü məntiqlə yanaşanda dünya bizi yola verir. Amma ovqata söykənən məntiqlə yanaşanda arada biz də dünyanı yola veririk və beləcə, bir-birimizin çiynində həmin o beş günü yaşayırıq...g
Bütün bu girişdən sonra yazımın başlığına çıxardığım mətləbin üstünə gəlirəm, özü də bir az dolayısına. Çünki söylədiklərim, daha doğrusu, yazdıqlarım mənim üçün son dərəcə gerçək həqiqətlərdi, yəni yaşadıqlarımdı, görüb şahidi olduqlarımdı. Bax elə mən də həmin o görüb, eşidib, şahidi olduqlarımdan başlayıram...
Hələ kəndimiz-kəsəyimiz yerində idi... hələ müharibənin, evsizliyin heç sözü-söhbəti də getmirdi. Loru dildə desəm, qurdla quzu bir otlayır, adamlar "səhər naxıra, axşam axıra" prinsipini heç yadlarına da salmadan ümumi bir axında, sovet terminologiyası ilə desəm, ictimai və birgə yaşayışın dadını çıxarırdılar. Hamı işə tələsir, hamı nahar fasiləsinə çıxır, hamı məzuniyyət, istirahət, nə bilim, 13-cü əmək haqqı, mükafat və sairə barəsində ortaq bir düşüncəni bölüşürdü. Bu da iş dalınca qaçmaq, çörək qovmaq. Harda dayanıb günəmuzd iş gözləmək söhbəti demək olar ki, mövcud deyildi. Biz bunu daha çox tarix dərslərindən, tarixi günlərdən görüb bir az təəccüb, bir az təəssüf, bir az da nifrət hissi ilə baxırdıq. Lakin bütün bunların içində insanların hansısa xırda nüanslar üzündən bir-birinə xoş getməyən addımlar atması yaşlılara, böyüklərə təsir edir və onlar da ağsaqqal zəhmiylə, kəsəryilə və bir az da ərkiylə həmin sözləri düz gəlməyən kəslərə irad tuturdular:
- Bala, bu dünya Süleymana qalmayan dünyadı. Bizə də, sizə də heç nə qalmayacaq. Çalışın dil tapın, bir-birinizi yola verin. Axirətdə görüşəndə utanmayasınız...
Doğrusu, yanaşma, bu tərbiyə üsulu mənə çox gülməli, hətta primitiv görünürdü. Öz-özümə deyirdim ki, bu ağsaqqallar hardan bilirlər ki, bu dünya heç kimə qalmayacaq... hardan bilirlər ki, bu insanlar axirətdə görüşəcəklər.
İndi həmin o məsləhətləri, sözləri xatırlayıb özümün primitiv düşündüyümün, özümün söylənilən kəlamlardan vaxtında baş aça bilmədiyimin fərqinə varıram. Görürəm ki, həmin o ağsaqqallar çox mətləbləri bizdən və çoxlarından gözəl bilirlərmiş, hətta Türkmənbaşından da gözəl bilirlərmiş. Oxuduğunuz bu ad sizi təəccübləndirməsin. Axı Türkmənbaşı elə-belə kişilərdən olmayıb. O, dövlət başçısı, hökm sahibi və sairə və ilaxirəyə əli, gücü, nüfuzu, üstəlik digər təsiredici imkanları olan səlahiyyətə malik bir şəxsiyyət kimi həm öz xalqının, həm də MDB-nin tarixinə düşübdü. Ancaq...
Bax, bu yerdə həmin o mətləbi açmaq istəyirəm. Demək istəyirəm ki, bizim kəndin müdriklərinin söylədikləri Süleymana qalmayan dünya barəsində sən demə, Türkmənbaşının məlumatı yox imiş. Əgər olsaydı, özünə o cah-cəlalı düzəltməzdi, özünə qızıldan abidə yapdırmazdı, daha nələri, nələri etməzdi. Bir normal, özünə və ailəsinə, nəslinə və nəcabətinə kifayət edəcək şəraitdə həm xalqına, həm dövlətinə, həm öz ətrafına, həm də elə bütün dünyaya gərəkli xidmət edərdi. Təəssüf ki, hər şeyi bilən bu Baş nədənsə dünyanın Süleymana qalmadığını bilməyib...
Yeri gəlmişək, mən hərdən öz-özümə fikirləşirəm ki, görəsən bu Süleyman özü kimdi? Əgər Fateh Süleymandısa, bəli, dünya ona qalmayıb... Peyğəmbər Süleymandısa, dünya ona da qalmayıb. Bəs onda bu fikir hardan yaranıb? Süleyman kimdi? Bəlkə bu şərti ad bizim hamımıza aiddi. Axı dediklərimdən çıxış etsək, son nəticə budur ki, beşgünlük dünya bizə də qalmayacaq...
Hə, bax elə bunu demək istəyirəm, yəni özümə yaxın, doğma olan insanlara üzümü tuturam. Uzun illərdi tanıdığım, çörək kəsdiyim, necə deyərlər, həyatın çox üzünü birgə gördüyüm məmur dostlarım, biznesmen əzizlərim, səlahiyyətli doğmalarım... kəsəsi, əlində möhürü və maddi imkanı olan insanlar... Yəqin ki, siz də eşitmisiniz, siz də bilirsiniz ki, dünya Süleymana qalmayıb. Əgər eşitməmişdinizsə, yəqin ki, xəbəriniz oldu. Dünya Türkmənbaşına da qalmadı... lap ondan öncə Stalinə, Berejnevə, sonra Qəddafiyə, Səddama... Bəli, deməli, sizlər də düşünməyə məcbursunuz, təbii ki, vaxt tapanda. Axı sizlər heç adlarını sadaladığım tarixi şəxslərin malik olduğu səlahiyyət və imkanın birdə birinə malik deyilsiniz. Odur ki, ətrafa baxın, baş verənlərdən örnək götürməyə və yaxud da gecələr özünüzə hesab verəndə "dünya mənə də qalmayacaq" məntiqinə bir qapı açın. O qapıdan üzünüzə meh toxunsun...
Bütün bunlar nəsihət deyil və mənim kimlərəsə nəsihət etmək haqqım da yoxdu. Sadəcə, sizələrə baxmış mənim boş vaxtım daha çox olur. O vaxtı öldürmək üçün, o vaxtı doldurmaq üçün oturub bu cür məqamları düşünürəm, bu cür deyimləri ürəyimə, iç dünyama yaxın buraxıram. Və sonra da görürəm ki, bu dünya heç kimə qalmayacaq. Böyük Məmməd Araz demiş, bu dünya heç kimindi. Bizə isə bu dünyanın heç kimin olduğunu anlamaqla bahəm, bir-birimizi sevmək, bir-birimizi dəyərləndirmək, bir-birimizin qolundan tutumaq daha çox gərəkdi. Çünki:

Mən dünyaya ümidin
İşığında gəlmədim.
Taleh payı çəkilən -
Qaşığında gəlmədim...

Dərd, qəm üçün doğuldum -
Meydanda təklənməsin...
Hər ötəri baxışdan -
Diksinib şəklənməsin...

Çiynimi yük altına
Könlümü sözə verdim...
Mən canımın odunu -
Qaralan közə verdim...

Ümidin ətəyinə
Ümidlilər əl atdı...
Allah mən bəndəsini -
Sevmək üçün yaratdı!

***

Bugünlərin söhbətidi. Bir dostun qapısını döydüm. Özüm üçün yox, başqa bir dost üçün. Rica edəcəyim iş də sadəcə, dostlar arasında su içmək kimi bir şey idi. Bir az da çılpaqlasam, hansısa bir vərəqi diqqət çəkən yerə qoymaq lazım idi... Və mən də həyatım boyu heç bir təmənna güdmədiyim həmin o dostun qapısını təmiz ürəklə, ərklə, təmənnasız getmişdim. Tərəflərin ikisi də bir-birini gözəl tanısa da, sadəcə, biri mənə o birisinin yanına xahişə göndərmişdi. Və bəhanəsi də bu olmuşdu ki, istəmirəm aramızdakı pərdə götürülsün...
Mən də yazı-pozu adamı, elə yazı pozu havasıyla da həmin o qapını döydüm. İnsafən, həmişəki səmimiyyətlə qarşılandım, axıra kimi dinlənildim və sonda...
Bax, bu yerdə yenə dünyanın Süleymana qalmadığı fikri beynimdən gəlib keçdi. Bir anlıq dostumun əyləşdiyi kresloya baxdım. Stolun üstündəki rəngbərəng telefonları gözdən keçirdim, çay gətirən ədalı katibəyə lütfünü hiss etdim və...
Bütün bunların bir qədər əvvəl başqa bir insana aid olduğunu, həmin kresloda başqa birisinin əyləşdiyini, həmin katibənin başqa birisinə təbəssüm bəxş etdiyini düşünə-düşünə otağı tərk etdim. Qapını arxamca örtərkən dönüb həmin dostumun gözlərinin içinə baxdım, o da mənə baxdı. Baxışlarından oxudum ki, o məni anlamayıb, ona niyə baxdığımı dərk etməyib. Çox təəssüf...
Xeyli vaxtdır ki, həmin o məqam nə yadımdan çıxmır, nə də gözlərimin qarşısından çəkilib getmir. Eləcə Mirzə Fətəli Axundovun məşhur əsərlərinin birində işlədilən "meymunu yadınıza salmayın" fikrinin oxşarı olan bir durum məni tərk etmir. Yəni dünyanın həmin dostuma da qalmayacağını ancaq onun bunu anlamadığını və yaxud da anlamaq istəmədiyinə dair düşüncələr məndən əl çəkmir. Hara gedirəmsə, hansı işi görürəmsə, o fikir pərvanə kimi başıma fırlanır. Məhz belə bir məqamda köməyimə yenə misralar çatır.

Bir təzad var - yoz bir baxım
Əyrisin, düzün tanıyım.
Sən arada göz vur, baxım -
Dünyanın üzün tanıyım...

Döndükcə balım zəhərə
Batıram qəmə, qəhərə.
Gecədən çıxıb səhərə -
Bir yolun, izin tanıyım...

Boşalır ev də, pətək də
Üstümə hürür köpək də.
Tütmuşam, əlim ətəkdə -
Kaş Onun özün tanıyım!

Bəli, biz nə qədər ki, kreslonun, maddi nemətləri, səlahiyyəti və sairəni özümüzdən üstün, özümüzdən, yəni mənəviyyatımızdan dəyərli bilir. Ona səcdə ediriksə, onda dünyanın Süleymana qalmadığının fərqinə varmayacağam. Görə-görə gəlsək də, görən gözümüz tutulacaq. Bəlkə bir anlıq əl-üzümüzə su vuraq gözümüz açılsın......

Əbülfət MƏDƏTOĞLU
[email protected]


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-08-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (71.43%)
Yox (28.57%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Nəvə nənəsindən soruşur:
- Nənə, qanın dadı necə olur?
- Mən, nə bilim, ay bala?
- Bəs babam deyir ki, sən ömür boyu onun qanını içmisən.
- Babanın beyni yoxdu, boş-boş danışır.
- Bilirəm yoxdu, babam deyir ki, sən onun beynini də yemisən.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK