Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | QIZIL DÖVRƏ QƏDƏR Adalet.az | QIZIL DÖVRƏ QƏDƏR Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

QIZIL DÖVRƏ QƏDƏR

31829    |   2013-06-29 07:27
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Ağıllı adamı aldatmaq çətindi. Nə etsən, onun dərin zəkası, işıqlı düşüncələri qarşısında aciz qalacaqsan. Ən tutarlı dəlillərin belə məntiqi mühakimələrinin qarşısında sönük görünəcək...
Nəzərə alsaq ki, mən heç də ağıllı sayılan birisindən deyil, əksinə, zamanında müasirlərinin ələ saldığı, dəli, fərsiz hesab elədikləri, üstəlik, dörd yüz ildən bəri nəsillərin rişxənd və qəhqəhəynən xatırladığı bir obrazdan danışıram, onda hansı səviyyəyə gəlib çatmağımızın mənzərəsini çizməyə ehtiyac qalmır. O, elə bir dövrün sonuna gəlib çatmışdı ki, artıq igidlik deyil, biclik, riyakarlıq dünyanı idarə eləməyə başlayırdı. İnsani keyfiyyətlər əzəli müqəddəs çəkisini itirir, yerini yüngül, bayağı davranışlara verirdi. İbtidaidən üzü bəri insanlar ancaq gərəkli, vacib, onsuz yaşaması mümkün olmayan şeylərin alverini edirdilər. İndi isə bütün münasibətlər alqı-satqı obyektinə çevrilməyə başlayırdı. Namus-ismət də, doğmalıq-yaxınlıq da, ədəb-ərkan da. Elə bir zaman çatırdı ki, məhəbbət xəstə təxəyyülün məhsulu, sədaqət əyləncə sayılmağa başlayırdı. Ən gözəl şeyləri itirməyə başlayan insanlar artıq onun xiffətini çəkməyə, ümidlər, xəyallar qurmağa başlamışdılar. Ədalətin təmənna və şəri məhv edəcəyinə inanır, insanlığın Qızıl Dövrə qədəm qoyacağını səbirsizliklə gözləyirdilər...
Daha demirdilər ki...

***
O, nə istəyirdi ki... Haqqında oxuduğu, eşitdiyi cəngavərlərə bənzəmək, onların yaşadığı qızıl dövrün ömrünü uzatmaq, cəngavərliyə məxsus kübar və ədalətli duyğu və davranışların aradan çıxmasına imkan verməmək... Buna nail ola bilməsə də, payına düşmüş adi bir insan ömrünü boşuna xərcləsə də, kimsəyə zərər vermirdi, heç kimi incitmirdi. Ancaq onu anlamadılar. Onun simasında öz keçmişlərini ələ saldılar. Kim bilir, bəlkə bu obraz olmasaydı, o gözəl dövr yenidən qayıdacaqdı. Ancaq bundan sonra kimsə belə fikrə düşməyə, gülüş hədəfi olmağa qərar verə bilməzdi...
Vermədi də...
Bir roman bir epoxanı öldürdü...
Ancaq yaşada da bilərdi...
Tarixin təkrar olunması fikri çox məntiqsizdi. Zahiri bənzərliklər olsa da, tarix heç zaman geri dönmür. Onun həmişə bir və özünəməxsus sifəti olur. Biz qəbul eləsək də, eləməsək də... Bəyənsək də, bəyənməsək də...
Hamı onun başına ağıl qoymaq istəyir. Əslində, bu adamların özləri lamançlı Don Kixotdan da avara və sərsəridirlər ki, ona bu qədər baş qoşur, bu qədər vaxt ayırırlar. Bakalavr Samson Karasko deyir: "Bizə filosofların öyrətdikləri kimi yaşamaq lazımdı. Heç nəyə təəccüblənmədən. Əgər daxili sakitliyi qoruya bilsən, yaşamaq asan olacaq!" Adama elə gəlir ki, əgər Samson yaşca Don Kixotdan böyük olsaydı, bu ağıllı fikirlər onun başına girərdi. Üstəlik, yaşadığı bu hadisələrdən sonra, yorğan-döşəyə düşdüyü məqamlarda da olsa, eşitdikləriylə razılaşardı... Razılaşmır... Bəlkə də haqlıdı. Çünki... Yaşamaq nə zaman asan olub ki...
Sanço Pansonun da özünə görə filosofluğu var: "Ördək suda batmaz, onu şiş gözləyir!"

***
İmkanı olanlar öz kefləri, məzələri xatirinə onların arzusunu "yerinə yetirirlər". Ələ salmaq istədikləri şəxs ağıllı, tutarlı cavablarıynan gülüşləri dodaqlarda dondurur. Üzdən də olsa, ona hörmət və qayğı göstərilir... Sanço Pansonunsa iştahı pis deyil. Ürəyindən qubernator olmaq keçir. İstəyinə "əməl edirlər". O isə həmişəki kimi özünə sadiqdi. Camaatın görüşünə ulağın belində gəlir. Qəhqəhələrlə qarşılansa da, özünü o yerə qoymur: "Qubernatorun ulağın belində gəzməsi gülməlidi. Ancaq qubernatorun yerində ulaq əyləşərsə, əlbəttə, buna gülmək çox çətindi..."
Dəyərli, həm də yüz illər keçsə də, köhnəlməyən mühakimədi...
Adamların arasından qışqıra-qışqıra özünü yetirən qadın çobanın ona sataşmasından, üstəlik pulqabısını da oğurlamasından şikayətlənir. "Təzə qubernator" pulqabını alıb qadına qaytarır. Sonra təzədən işarə edir ki, pulqabını güclə qadından alsın. Qadın bu dəfə elə bir həngamə qoparır ki, əvvəlki onun yanında toy-bayramdı... Pulqabını yenə çobandan alıb qadına qaytarır. Yəqin ki, bu sözləri deməkdən ötrü: "Əgər namusunu da bu pulqabı kimi qoruya bilsəydin..."
Elə sözlər var ki, onu izah eləməyə ehtiyac yoxdu...

***
Hər şeyin sonu kədərlidi. Xüsusən, insan ömrü arzu və istəklərinə yetmədən sona varırsa, bunun ağrı-acısı müqayisəyə gələn deyil. O isə buna inanmır. Bəlkə də dərk etmir. Yorğan-döşəkdə də xəyallar qurur, sağalacağına, təzədən "cəngavərlik ömrü"nə başlayacağına ümid edir. Başına yığışanların öyüd-nəsihəti də ağlına batmır. Bakalavrın "mən istəyirdim ki, o da hamı kimi yaşasın" sözlərinə başını çevirib yanğı və təəssüflə cavab verir: "Bax, bunu mən bacarmıram!"
Hamı kimi yaşamayanların hamısını da elə onun aqibəti gözləyir: kimsə tərəfindən başa düşülməmək, daimi rişxənd və qınaqlar, bayağı məsləhətlərin obyektinə çevrilmək...
Sevgisi də bənzərsizdi. Sevgisi də onun cəngavərlik amalına xidmət edirdi: "Yəqin ki, xəyalında bir gözəl qadın gəzdirən kişilər cəngavər olurlar..." Ancaq ömrü də, çabaları da gözəl Dulsineyanın xəyalı kimi boşluqda, puçluqda əriyib sona verdi. Bütün qınaqlara, məzəmmətlərəsə cavabı bu oldu: "Məni istədiyiniz kimi xatırlayın. Ürəyiniz necə istəyirsə..."
Bax, bu onun yeganə və əsl cəngavər jesti idi...
Heç kəsin fikrini vecinə almadı ömrünün sonunadək... "Bu da mənim ömrüm idi. Belə istədim, belə də yaşadım!"
Doğrudan da onu hamı istədiyi kimi xatırlayır. Və bu istəklərin içində bir ümumi xətt var: Sevgi və təəssüf...
Qızıl Dövrə qədər yaşayacağına ümid eləyirdi. Bədbəxt cəngavər daha bilmirdi ki, insanlıq o dövrü arxada qoyub...
Bizlərsə, hətta onun özünə də qibtə eləyirik...
Qızıl Dövrə inamımızı itirəndən bəri...

Vəsilə USUBOVA
vasila-usubova@mail.ru


İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-10-19
2019-10-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (85.71%)
Pullsuz (14.29%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Millət vəkili Elman Məmmədov bir tədbirdən çıxanda bir xanım ona yaxınlaşaraq:

- Müəllim, səhv etmirəmsə, siz mənim uşaqlarımdan birinin atasısınız.

Elman müəllim təlaşla:

- Məəən?

Xanım:

- Müəllim, təlaşa düşməyin, mən müəlliməyəm, dərs dediyim uşaqları nəzərdə tuturam.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK