Adalet.az | Əbülfət MƏDƏTOĞLU: BU HAVAYA BƏND OLMA Adalet.az | Əbülfət MƏDƏTOĞLU: BU HAVAYA BƏND OLMA Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Əbülfət MƏDƏTOĞLU: BU HAVAYA BƏND OLMA

Deməyi məndən

19045    |   2018-01-12 17:31
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Nədənsə qulaqlarımda dünya şöhrətli müğənnimiz Zeynəb xanımın ifası səslənir. Sağa-sola baxıram. Elə bilirəm ki, televizordan, radiodan gəlir o səs. Amma iş otağında bunların heç biri yoxdu. Səs isə məni bir an da olsa rahat buraxmır. Görəsən bu səs hardan gəlir belə?.. Yaddaşdanmı, göy üzündənmi… Yenə bilmirəm. Elə o səsi öz içimdə dinləyə-dinləyə pəncərəyə yaxınlaşıram. Və birdən istəyirəm ki, qışqıram: «Tapdım!». Amma qışqırmıram. Sadəcə, bu tapıntıma uşaq kimi sevinirəm. Axı, Zeynəb xanımın səsi indi pəncərəmdən süzülən zəif qış günəşinin, ətrafı bir xoş ovqata bürüyən havanın özündən süzülüb gəlir. 

Və o səs özü deyir axı:

Havaya baxıram hava məxşuşdu,

Gəzdiyim oylaqlar yadıma düşdü.

Bir gün deyərlər ki, Alı da köçdü,

Sındı telli sazı tazə nə qaldı.


Qulağımda səslənən o ifa məni elə bu havaya kökləyir. Və mənə elə gəlir ki, indi iş otağımın pəncərəsindən Yasamal qəbiristanlığına baxmıram. Əksinə, o qəbiristanlığın içərisindən keçib gedib doğulduğum kəndə çıxmışam. Hava proqnozundan bilirəm ki, qar yağıb doğulduğum kəndə. Və bu günəşli hava indi o yamaclardakı, dağ döşündəki qarı əməlli-başlı oxşayır, sığallayır. Və qar da gülümsəyir adamın üzünə. Mən də dizimə qədər qara bata-bata kəndarası yolla addımlayıram…

Və birdən iş otağımın qapısı açılır. Səsə geri çevrilirəm. Məni bu xəyaldan, kəndimdən qoparıb gətirən adamın kim olduğunu öyrənmək istəyirəm… Heç kim yoxdu. Qapı elə öz-özünə açılıb. Yenə qayıdıram pəncərədən baxmağa. Bu dəfə kəndim görünmür. Görünən Yasamal qəbiristanlığıdı, bir də orda inşası davam etdirilən yeni məscid binası.

Bax, belə bir ovqat məni istəmədiym halda daxilən elə sıxır ki, elə bil ürəyim zindan üstünə qoyulub. Və mən özüm də bilmədən, daha doğrusu, istəmədən bu günlərdə yazdığım misraları pıçıldamağa məcbur oluram.


Dərdimi yuata götür,

Məni mərasim evinə…

Bəlkə də şəklimə baxıb –

Ruhum bir az da sevinə…


Özün sifariş etmişdin

Yataq odana qoymağa…

Məqam tapmıram, demişdin –

Gözünə baxıb doymağa!..


İndi əlçatan bir yerdən

Asmısan hamı da baxır…

Şəkli ortaya çıxardın –

Dillən, adımı da çağır!..


***

Beləcə, bir ovqatla yazı masama dönürəm. Qarşıma tökdüyüm şəkillərə, saralmış vərəqlərə baxıram. İnsan ildən-ilə, gündən-günə, saatdan-saata necə də dəyişirmiş, qocalırmış? Hələ ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində doğulduğum kənddə çəkdirdiyim və kitablarımın arasında Bakıya gəlib çıxmış şəkillərimi gözdən keçirirəm. Onların hər biri xatirə olmaqdan başqa həm də mənim dünənimi mənə diktə edən bir səsdi, bir görüntüdü, bir qara qələmlə yazılmış hökmdü. Mən onları gördükcə, gözdən keçirdikcə, dinlədikcə bu günə niyə gəlib çıxdığıma təəssüflənirəm. Hətta şəkillərdən birinə baxan gənc həmkarlarımdan biri söyləmişdi ki, müəllim, siz o vaxtlar nə yaman şux imişsiniz. Doğurdan da illər hər şeyi almaq gücündəymiş. Ayağının altında doğulduğu torpaq olmayan, gözünü açıb gördüyü daş, divar, tavan olmayan birisinin şuxluğu necə qala bilər ki? İnsan mənə görə ağaca bənzəyir. Kökü torpağa işlədikcə qol-budağını da, qamətini də qoruyub saxlayır. Elə ki, köklər fəaliyyətdən qalır, onda başlayır qurumağa. Və biz də onun quruduğunu ancaq gövdəsində, budaqlarında görürük. Amma bilmirik ki, ağaclar birinci kökündən quruyur. Kök gövdəni, budaqları qidalandırmadıqca bitib tükənir ağacların ömrü. Və günlərin birində də ya külək yıxır, ya da bir əlibaltalı o ağacları…

Hə, mən bu düşüncələrin içərisində özüm də bilmədən filosofluq edirəm. Guya ki, bununla özümə təsəlli vermək, özümü düşdüyüm durumdan çıxarmaq istəyirəm. Amma bu mümkün deyil. Çünki Allaha və bir də sahibinə bəlli olan gerçəyi heç cür dəyişmək, heç cür silmək, yeniləmək mümkün deyil. Ona görə də mən hələ xeyli öncə yazdığım şeirin bir bəndində demişdim ki:

Yozulmayan yuxular yazılmayan məktubdu…

Bu bir özəl dünyadı – ora giriş məhduddu!..

İndi mənim özəl dünyamın hamıya və heç kimə məlum olmayan elə çalarları var ki, onu bir anda alt-üst etmək də mümkündü, ona qol-qanad vermək də. Çox təəssüf ki, içində olduğumuz zaman daha çox «ayının dostudu», bizimlə heç hesablaşmaq istəmir. Hətta bəzən elə oyunlar oynayır ki, onun musiqisini də tapmaq, dəyərləndirmək mümkün olmur. Çünki sümüyə düşməyən, əsəbləri oynadan, az qala bütün ağırlığı ilə insanın çiynindən torpağa tərəf basıb aparan o musiqilər ömrü də sürətlə gödəldir, insan həyatını qayçılaya-qayçılaya ümidsizliyi daha da yaxınlaşdırır. Və…

Bəli, mən bu dediklərimi, yazdıqlarımı özüm yaşadığımdan bilirəm ki, bəziləriniz yəqin ki, razılaşacaqsınız ki, dediklərim həqiqətdir. Nə qədər sərt və amansız olsa da, bu həqiqət asılıb başımızın üstündən qılınc kimi. İstər-istəməz onun xofu bizimlədi. Ona görə də misralar da qələmin ucundan süzülüb kağıza, vərəqlərə o soyuqluqla düzülürlər.


Mən həyatda əzəldən

Tək-tənhayam - yalqızam…

İçində ümid donmuş –

Aysberq tək sal buzam…


Oyanıb sübh mehində

Yuyunub gül şehində…

Mən sənin taleyində –

Axıb getmiş ulduzam…


Can sirdaşım qəm, kədər

Yol yoruram mən hədər!

Kirpikdən ruha qədər –

Duzlaşmışam – sal duzam!..


Havanın bu qəribəliyi istər-istəməz adamı otaqdan bayıra səsləyir. Elə istəyirsən ki, işini-gücünü, hər şeyi atıb bir kənara yaxın, doğma bildiyin, sirrini verib, sirrini aldığın kiminsə iştirakıyla çıxıb gedəsən özündən və işindən uzaqlara…

Gedəsən və gedə-gedə də elə biləsən ki, xoşbəxtliyinə yaxınlaşırsan. Axtardığının izinə düşmüsən, hardasa bir iynə boyu məsafədən sonra tapacaqsan onu. Doğrudur, ümid nə qədər şirin olsa da, nə qədər yaşam istəyini artırsa da, amma mən bu yazdıqlarıma bir yazı adamı düşüncəsiylə baxıram, yanaşıram. Çünki tam əminəm ki, o dediyim ümid də, o tapacağım xoşbəxtlik də elə bu hava kimidi – qış havası kimi! Bir azdan, bəlkə də elə bu yazının nöqtəsini qoyduğum anda bozardacaq üzünü, korlayacaq bütün əhvalımı. Və mən də o korlanan əhvalla qurduğum xəyallara, izinə düşdüyüm xatirələrə yenə uzaqdan baxacam, yenə öz-özümə deyəcəm ki:


Gör necə axır bulud

Dağdan dərəyə tərəf?!

Elə bil çəhlim açır –

Sürür dərəyə tərəf…


Zaman qovur, ələyir

Ruhumu «ah» bələyir!

Bir gilə şeh çiləyir –

Tale hərəyə tərəf!..


Dərd ürəkdə zəlimi?!

Zəli sevən dəlimi?!

Uzadıram əlimi –

Təzə tərəyə tərəfə!..


İndi özünüz düşünün. Əgər dərd ürəyimizin zəlisidisə və biz də ona könüllü təslim olmuşuqsa, onda havanın, yəni qışın bugünkü gününün nədə günahı var? Ümumiyyətlə, onu günahkar saymaq mümkündümü? Mən şəxsən ağlım kəsəndən təbiətdə heç bir günah görməmişəm. Amma təbiətin başına oyun açan bizlərin günahlarını heç barmağımı qatlamadan rahatlıqla saya bilərəm. Düşünürəm ki, siz də bu məqamda mənimlə həmfikir olarsınız. Axı, hər birimiz özümüzə nə qədər təsəlli verməyə çalışsaq da, sonda gəlib eyni nöqtəyə çatırıq. O nöqtəyə ki, orda günahla günahkar üz-üzə dayanır. Və biz də sual qarşısında təbii ki, cavab verməyin nə demək olduğunu az-çox özümüzə təlqin etmişik. Baxmayaraq ki, bildiyimiz gerçəyin fəsadlarını özümüz törədirik. Yəni təbiətə özümüz qənim kəsilmişik…

Nə isə. Mən qulaqlarımda Zeynəb xanımın səsi olmaqla müşahidə etdiyim və məndə ovqat yaradan havanın sarı simində nələrisə demək istəyini gizlətmədim. Amma bu dediklərimin yerinə düşüb-düşmədiyini tam əminliklə söyləmək istəməzdim. Ona görə ki, hər kəsin öz baxış bucağı var. Necə ki, hərənin öz arşını. Elə bu bucaq altında da bu havanın ovqatına uyğun demək istəyirəm:


Ay Məcnun, ay Kərəm, ay insafsızlar

Mənə bu qapını siz göstərdiniz…

Məni açıq-aşkar oda salanlar –

İndi də «döz!» deyib gözlədirsiniz…


Yuxum göyə uçub, xəyalım ərşə,

Cismimi tərk edən ruhum da köçüb…

Durmadan tələsdim hər gün görüşə –

Hər gün də vaxt məndən arxaya keçib…


Özümü nə qədər kökləsəm belə

Damarı düşmədi dərdin əlimə…

Görünür sevgidə naşıyam hələ –

Təzədən cəlb edir məni təlimə!


Ay Məcnun, ay Kərəm, a bəxətəvərlər

Sizi sevən də var, siz sevən də var!

Sevgini bir az da bəxtdə görənlər –

Dərddən başqa kimsə olmur mənə yar!..


Doğurdan da hər havanın öz oynuyanı, hər havanın öz dinləyicisi və nəhayət, hər havanın öz barı var. Sonuncu təbiətlə bağlıdır. Yəni hava durumu bir təbii hadisə olmaqla yanaşı, insanı da öz aurasına alır, insanı da haldan-hala salır. Bax, bu mənada mən indi əminliklə demək istəyirəm ki, siz də öz havanızı dəqiq müəyyənləşdirin. Seçin və qərarınızda israrlı olun! Bir az da kobud desəm, öz havanıza oynayın! Və bir də siz də öz havanıza uyğun geyinib evdən çıxın. Axı indi qışdı, üşüdərsiniz, soyuqlayarsınız. Bax, imkanınız olsa, bu məsləhətimi diqqətinizdə saxlayın, məndən demək!




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-08-19
2018-08-18
2018-08-17


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (71.43%)
Yox (28.57%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Nəvə nənəsindən soruşur:
- Nənə, qanın dadı necə olur?
- Mən, nə bilim, ay bala?
- Bəs babam deyir ki, sən ömür boyu onun qanını içmisən.
- Babanın beyni yoxdu, boş-boş danışır.
- Bilirəm yoxdu, babam deyir ki, sən onun beynini də yemisən.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK